Interpelacja w sprawie informacji dotyczących sytuacji na polsko-niemieckiej granicy państwowej

Interpelacja w sprawie informacji dotyczących sytuacji na polsko-niemieckiej granicy państwowej Interpelacja nr 16711 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie informacji dotyczących sytuacji na polsko-niemieckiej granicy państwowej Zgłaszający: Bartosz Józef Kownacki Data wpływu: 20-04-2026 Szanowny Panie Ministrze, na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej zwracam się do Pana Ministra z interpelacją poselską w związku z pojawiającymi się w przestrzeni publicznej informacjami dotyczącymi sytuacji na polsko-niemieckiej granicy państwowej. W dniu 19 kwietnia 2026 r. w serwisie X opublikowany został wpis autorstwa Roberta Bąkiewicza, w którym wskazano, że na przejściu granicznym w Lubieszynie ma dochodzić do przekazywania migrantów przez funkcjonariuszy niemieckich bez zachowania wymaganych procedur. W szczególności podniesiono, iż osoby te mają być przekazywane „bez dokumentów, podpisów oraz kontroli tożsamości”, a działania te mają mieć miejsce po odjeździe polskich patroli (źródło: https://x.com/rbakiewicz/status/2045859927604769153?s=46). Mając na uwadze powagę wskazanych informacji, które – jeśli potwierdzone – mogłyby wskazywać na naruszenie obowiązujących przepisów prawa krajowego oraz unijnego, jak również zasad współpracy transgranicznej, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami: 1. Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji posiada wiedzę na temat zdarzeń opisanych w powyższym wpisie dotyczących przejścia granicznego w Lubieszynie? 2. Czy w dniu 19 kwietnia 2026 r. lub w dniach bezpośrednio poprzedzających odnotowano przypadki przekazywania cudzoziemców przez stronę niemiecką bez zachowania formalnych procedur? 3. Czy w dniu 19 kwietnia 2026 r. lub w dniach bezpośrednio poprzedzających odnotowano przypadki przekazywania cudzoziemców przez stronę niemiecką z zachowaniem obowiązujących przepisów? 4. Na jakiej podstawie prawnej i w oparciu o jakie procedury odbywa się przekazywanie cudzoziemców pomiędzy Republiką Federalną Niemiec a Rzecząpospolitą Polską (w szczególności w kontekście przepisów rozporządzenia Dublin III oraz umów bilateralnych)? 5. Jakie są standardowe procedury dokumentowania takich przekazań (w tym w zakresie identyfikacji osób, sporządzania protokołów oraz obecności uprawnionych funkcjonariuszy)? 6. Czy możliwe jest przekazanie cudzoziemca bez uprzedniego ustalenia jego tożsamości oraz bez sporządzenia stosownej dokumentacji? 7. Czy w ostatnich miesiącach odnotowano jakiekolwiek nieprawidłowości w zakresie współpracy polsko-niemieckiej na granicy w obszarze readmisji lub przekazywania cudzoziemców? 8. Czy prowadzone jest postępowanie wyjaśniające w tej sprawie, a jeśli tak – na jakim jest etapie? 9. Jakie działania zostały podjęte lub zostaną podjęte w celu zapewnienia pełnej transparentności oraz zgodności z prawem procedur przekazywania cudzoziemców na granicy z Niemcami? W związku z powyższym wnoszę o pilne udzielenie szczegółowej odpowiedzi oraz przedstawienie pełnej informacji dotyczącej opisanej sytuacji.

Odpowiedź na interpelację w sprawie informacji dotyczących sytuacji na polsko-niemieckiej granicy państwowej Odpowiedź na interpelację nr 16711 w sprawie informacji dotyczących sytuacji na polsko-niemieckiej granicy państwowej Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek Warszawa, 19-06-2026 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 16711 pana posła Bartosza Kownackiego w sprawie informacji dotyczących sytuacji na polsko-niemieckiej granicy państwowej , uprzejmie informuję, co następuje. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że cudzoziemcy przekazywani są na terytorium Polski z innych państw członkowskich Unii Europejskiej (UE) na podstawie umów, rozporządzeń oraz porozumień, których stronami jest Rzeczypospolita Polska (RP) i państwo przekazujące. Przekazywanie cudzoziemców między Polską a Niemcami następuje w ramach readmisji lub tzw. procedury dublińskiej. Podstawą prawną readmisji jest: Porozumienie między Rządami państw grupy Schengen i Rządem Rzeczypospolitej Polskiej o przyjmowaniu osób przebywających bez zezwolenia z dnia 29 marca 1991 r.; Porozumienie między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Federalnej Niemiec o współpracy w zakresie skutków wynikających z ruchów migracyjnych z dnia 7 maja 1993 r.; Protokół z dnia 29 września 1994 r. w sprawie ustalenia technicznych warunków przekazywania osób na granicy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w związku z realizacją Porozumienia między Rządami państw grupy Schengen i Rządem Rzeczypospolitej Polskiej o przyjmowaniu osób przebywających bez zezwolenia z dnia 29 marca 1991 r. i Porozumienia między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Federalnej Niemiec o współpracy w zakresie skutków wynikających z ruchów migracyjnych z dnia 7 maja 1993 r. Natomiast podstawą prawną procedury dublińskiej jest rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (tzw. rozporządzenie Dublin III) [1] . Warto przy tym podkreślić, że we wszystkich przypadkach przekazywanie cudzoziemców następuje w wyznaczonym miejscu i czasie, co z kolei pozwala na właściwą reakcję oraz przygotowanie do przyjęcia danej osoby, a także zastosowanie odpowiednich procedur w odniesieniu do każdej z przyjętych osób. Strona polska przeprowadza bardzo dokładne sprawdzenia, czy wniosek władz niemieckich jest zasadny i czy Polska powinna zgodzić się na przyjęcie danego cudzoziemca. Stosowana procedura będzie kontynuowana. W zakresie osób niezaakceptowanych na wjazd do Republiki Federalnej Niemiec, w zależności od usytuowania tych kontroli, przekazania następują najczęściej na mostach granicznych. Przekazanie osoby wymaga wystosowania do strony wezwanej uzasadnionego przeprowadzonym postępowaniem dowodowym wniosku, który musi zostać zaakceptowany przez właściwy organ. Każdy składany przez stronę niemiecką wniosek o przyjęcie jakiejkolwiek osoby jest skrupulatnie weryfikowany pod kątem zasadności jego przyjęcia, w tym tego, czy cudzoziemiec był wcześniej w Polsce. Od tego zależą dalsze czynności prowadzone wobec danego cudzoziemca, niezależnie, czy jest to wniosek o readmisję, czy w ramach rozporządzenia Dublin III. W przypadku procedury dublińskiej zgodę na przekazanie musi wyrazić szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, a w przypadku readmisji – Straż Graniczna. Podczas przekazania niezbędna jest obecność funkcjonariuszy Straży Granicznej. Do Polski trafiają wyłącznie osoby, które wcześniej w Polsce przebywały. Warto również nadmienić, że obowiązujące procedury wykluczają możliwość przekazania cudzoziemca bez określenia jego tożsamości w oparciu o dostępne źródła oraz sporządzenia stosownej dokumentacji. Wobec każdego przekazywanego cudzoziemca Straż Graniczna prowadzi czynności zmierzające do ustalenia jego statusu prawno-pobytowego (w tym jego tożsamości) i w zależności od wyniku tego ustalenia, stosownie do obowiązujących przepisów prawa, podejmuje dalsze działania. Jednocześnie należy wskazać, że w przejściu granicznym w Lubieszynie 19 kwietnia 2026 r. służby niemieckie odmówiły wjazdu do Niemiec czworgu (4) obywatelom Afganistanu w związku z niespełnieniem warunków wjazdu i pobytu na terytorium tego kraju wymaganych przez prawo niemieckie. W ramach prowadzonych działań w związku z wprowadzeniem tymczasowych kontroli granicznych funkcjonariusze służb niemieckich dokonują weryfikacji warunków wjazdu cudzoziemców na terytorium Niemiec, a w przypadku ich niespełnienia wydawane są decyzje o odmowie wjazdu. Cudzoziemcy są następnie zawracani do granicy kraju, z którego bezpośrednio przybyli (w przypadku cudzoziemców podróżujących z terytorium RP są oni zawracani do Polski). Przedmiotowe decyzje są podejmowane autonomicznie przez właściwe organa Republiki Federalnej Niemiec, zgodnie z przepisami prawa krajowego tego państwa. Funkcjonariusze Straży Granicznej przeprowadzili kontrolę legalności pobytu tych osób na terytorium RP, podczas której ustalili, że wskazani cudzoziemcy przebywają w Polsce legalnie – posiadali ważne zezwolenia pobytowe wydane przez Republikę Litewską. Z informacji posiadanych w omawianej sprawie wynika, że powodem odmowy wjazdu na terytorium Niemiec był niemiecki wpis do Systemu Informacyjnego Schengen dotyczący co najmniej jednej z zawróconych osób. Wpis miał moc prawną wyłącznie na terytorium Niemiec, bowiem ani Niemcy ani inne państwo członkowskie UE nie nadały mu mocy obowiązującej na całym obszarze Schengen. W świetle powyższego, a także w związku z ważnym litewskim tytułem pobytowym, jakim legitymowały się te osoby, pobyt cudzoziemców na terytorium Polski był legalny. Jednocześnie informuję, że w okresie od 17 do 19 kwietnia 2026 r. nie odnotowano przypadków przekazywania cudzoziemców przez stronę niemiecką bez zachowania formalnych procedur. Należy bowiem podkreślić, że do przekazywania migrantów między państwami dochodzi wyłącznie na podstawie obowiązujących przepisów prawa i umów międzynarodowych, które regulują przedmiotową kwestię w zależności od celu i charakteru pobytu cudzoziemców na terytorium umawiających się stron. We wskazanym okresie [2] z Niemiec do Polski: w ramach readmisji przekazano 2 cudzoziemców, natomiast w ramach tzw. procedury Dublin III nie przyjęto żadnych cudzoziemców. Jednocześnie informuję, że w ostatnich miesiącach nie odnotowano nieprawidłowości w zakresie współpracy polsko-niemieckiej na granicy w obszarze przekazywania cudzoziemców. Obowiązujące przepisy prawa zapewniają transparentność prowadzonego na ich podstawie przekazywania cudzoziemców między Polską a Niemcami. Rząd RP działa zgodnie z literą prawa i na podstawie zawartych przez Polskę porozumień. Z poważaniem z up. Czesław Mroczek Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. Urz. UE. L nr 180, str. 31. [2] tj. od 17 do 19 kwietnia 2026 r.