Interpelacja w sprawie skutków prawnych i finansowych kwestionowania statusu sędziów
Interpelacja nr 16662
do ministra sprawiedliwości
w sprawie skutków prawnych i finansowych kwestionowania statusu sędziów
Zgłaszający: Przemysław Wipler
Data wpływu: 16-04-2026
Szanowny Panie Ministrze,
działając na podstawie art. 192 regulaminu Sejmu RP oraz art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora, składam niniejszą interpelację w sprawie skutków prawnych i finansowych kwestionowania statusu sędziów.
Problem statusu sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. pozostaje jednym z najpoważniejszych wyzwań dla polskiego wymiaru sprawiedliwości. Spór ten generuje nie tylko napięcia wewnątrz środowiska sędziowskiego, ale przede wszystkim wpływa na stabilność obrotu prawnego i poczucie bezpieczeństwa obywateli oczekujących na prawomocne rozstrzygnięcia.
W związku z docierającymi sygnałami o licznych przypadkach kwestionowania wzajemnego prawa do orzekania przez sędziów, co prowadzi do odraczania rozpraw, wyłączania sędziów ze składów orzekających oraz uchylania wyroków, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi bieżący monitoring przypadków, w których sędziowie kwestionowali prawo innych sędziów do orzekania z uwagi na ich powołanie lub awans przez Krajową Radę Sądownictwa po 2018 roku?
2. Którzy sędziowie zakwestionowali status innych sędziów? W przypadkach wielokrotnego kwestionowanie statusu innych sędziów prośba o odnotowanie tego faktu przez wskazanie liczby takich kwestionowań.
3. Ilu sędziów i w jakich sądach (z podziałem na szczeble: rejonowe, okręgowe, apelacyjne) kwestionowało status innych sędziów na tej podstawie w latach 2018–2026?
4. Jaka jest liczba spraw, w których doszło do uchylenia orzeczeń lub stwierdzenia nieważności postępowania wyłącznie z powodu udziału w składzie sędziego powołanego po 2018 roku?
5. Jakie są koszty, które Skarb Państwa poniósł lub może ponieść w związku z wypłatą odszkodowań za przewlekłość postępowań wynikającą z konieczności powtarzania czynności procesowych w takich sprawach?
6. Jakie działania legislacyjne lub systemowe planuje podjąć ministerstwo, aby ostatecznie uregulować status sędziów powołanych po 2018 r., zapewniając jednocześnie realizację konstytucyjnego prawa obywatela do sądu oraz zasadę nieusuwalności sędziów?
7. Jak Ministerstwo Sprawiedliwości interpretuje wytyczne TSUE, z których wynika, że nie można kwestionować statusu sędziów w sposób ogólny i blankietowy („en bloc“), a jedynie w oparciu o zindywidualizowany test niezależności, i czy resort wdraża mechanizmy, które zapobiegłyby automatycznemu podważaniu statusu sędziów bez przeprowadzenia takiego testu w konkretnej sprawie?