Interpelacja w sprawie barier prawnych uniemożliwiających stały dostęp Policji do systemów monitoringu wizyjnego jednostek samorządu terytorialnego

Interpelacja w sprawie barier prawnych uniemożliwiających stały dostęp Policji do systemów monitoringu wizyjnego jednostek samorządu terytorialnego Interpelacja nr 16638 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie barier prawnych uniemożliwiających stały dostęp Policji do systemów monitoringu wizyjnego jednostek samorządu terytorialnego Zgłaszający: Dorota Marek Data wpływu: 16-04-2026 Szanowny Panie Ministrze, bezpieczeństwo mieszkańców i porządek publiczny stanowią priorytetowe zadania zarówno dla administracji rządowej, jak i samorządowej. Wiele polskich gmin i miast zainwestowało w nowoczesne systemy monitoringu wizyjnego, które realnie przyczyniają się do wykrywania sprawców przestępstw oraz zapobiegania aktom wandalizmu. Jednakże, jak wskazują samorządy, istniejące ramy prawne tworzą barierę w zawiązywaniu ścisłej współpracy z Policją. Problem ten został szczegółowo przeanalizowany przez prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO) w biuletynie nr 09/09/2025. Zgodnie z oficjalną interpretacją organu nadzorczego, obecnie jednostki samorządu terytorialnego nie posiadają podstawy prawnej o randze ustawowej, która pozwalałaby na przyznanie Policji stałego dostępu do monitoringu miejskiego w drodze podglądu w czasie rzeczywistym. Kluczowe wnioski wynikające ze stanowiska prezesa UODO to: • brak podstawy ustawowej: ustawa o Policji oraz ustawa o samorządzie gminnym nie przewidują możliwości stałego, bezwnioskowego udostępniania obrazu z monitoringu w czasie rzeczywistym; • ograniczenia trybu teletransmisji: art. 20 ust. 1e ustawy o Policji odnosi się jedynie do udostępniania „zbiorów danych”, co zdaniem UODO nie pozwala na prowadzenie stałego, systematycznego nadzoru nad przestrzenią publiczną przez Policję za pośrednictwem systemów gminnych; • różne cele przetwarzania: cele monitoringu gminnego (zapewnienie porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli) są odmienne od zadań operacyjno-rozpoznawczych Policji, co zgodnie z RODO wymaga precyzyjnego umocowania ustawowego dla każdej operacji udostępnienia danych; • przewaga trybu wnioskowego: obecnie Policja może pozyskiwać nagrania jedynie w trybie wnioskowym (incydentalnym), dotyczącym konkretnych postępowań, co zdaniem samorządów jest niewystarczające w sytuacjach wymagających natychmiastowej reakcji służb. Taka interpretacja przepisów, choć uzasadniona dbałością o ochronę prywatności obywateli, w praktyce paraliżuje zintegrowane systemy bezpieczeństwa w wielu miastach, gdzie centra monitoringu mogłyby służyć bezpośredniemu wsparciu działań Policji. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami: 1. Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji dostrzega problem braku wystarczających podstaw prawnych do przekazywania przez JST stałego podglądu z monitoringu wizyjnego Policji w czasie rzeczywistym? 2. Czy w resorcie prowadzone są lub planuje się podjąć prace legislacyjne nad nowelizacją ustawy o Policji oraz ustawy o samorządzie gminnym w celu stworzenia jasnej podstawy prawnej dla stałej współpracy w zakresie monitoringu wizyjnego? 3. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie zmian w ustawie o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości (tzw. ustawa RODO) lub innych aktach prawnych, które pozwoliłyby na głębszą integrację systemów bezpieczeństwa samorządowego i policyjnego, przy jednoczesnym zapewnieniu wysokich standardów ochrony praw i wolności obywatelskich? Z poważaniem

Odpowiedź na interpelację w sprawie barier prawnych uniemożliwiających stały dostęp Policji do systemów monitoringu wizyjnego jednostek samorządu terytorialnego Odpowiedź na interpelację nr 16638 w sprawie barier prawnych uniemożliwiających stały dostęp Policji do systemów monitoringu wizyjnego jednostek samorządu terytorialnego Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek Warszawa, 04-05-2026 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 16638 Pani Poseł Doroty Marek w sprawie barier prawnych uniemożliwiających stały dostęp Policji do systemów monitoringu wizyjnego jednostek samorządu terytorialnego , uprzejmie przedstawiam następujące informacje. Na wstępie należy wskazać, że zadania Policji zostały zdefiniowane w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji [1] i obejmują one m.in. ochronę życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra, ochronę bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym zapewnienie spokoju w miejscach publicznych oraz w środkach publicznego transportu i komunikacji publicznej, w ruchu drogowym i na wodach przeznaczonych do powszechnego korzystania, jak również wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. W celu realizacji powyższych zadań Policja, zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy , wykonuje czynności operacyjno-rozpoznawcze, dochodzeniowo-śledcze i administracyjno-porządkowe. Policja wykonuje również czynności na polecenie sądu, prokuratora, organów administracji państwowej i samorządu terytorialnego w zakresie, w jakim obowiązek ten został określony w odrębnych ustawach (art. 14 ust. 2 ustawy ). Katalog realizowanych przez Policję czynności ma charakter zamknięty i odnosi się do wszystkich zadań tej formacji. Z treści art. 15 ust. 1 pkt 5a ustawy wynika natomiast, że policjanci wykonując czynności, o których mowa w art. 14, mają prawo obserwowania i rejestrowania przy użyciu środków technicznych obrazu zdarzeń w miejscach publicznych, a w przypadku czynności operacyjno-rozpoznawczych i administracyjno-porządkowych podejmowanych na podstawie ustawy – także i dźwięku towarzyszącego tym zdarzeniom. Tym samym funkcjonariusze Policji mogą dokonywać rejestrowania obrazu zdarzeń w miejscach publicznych w odniesieniu do wszystkich zadań ustawowych realizowanych przez formację, a zatem również do tych z nich, które służą ochronie życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra, jak również ochronie bezpieczeństwa i porządku publicznego. Mając na względzie powyższe należy wskazać, że spełniona jest przesłanka dotycząca zbieżności celów operacji przetwarzania danych wynikających z ustawy o Policji , ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym [2] oraz ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych [3] . Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 pkt 14 ustawy o samorządzie gminnym zadania własne gminy obejmują sprawy porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli. Gmina w celu zapewnienia porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli może stosować środki techniczne umożliwiające rejestrację obrazu (monitoring) w obszarze przestrzeni publicznej, za zgodą zarządzającego tym obszarem lub podmiotu posiadającego tytuł prawny do tego obszaru lub na terenie nieruchomości i w obiektach budowlanych stanowiących mienie gminy lub jednostek organizacyjnych gminy, a także na terenie wokół takich nieruchomości i obiektów budowlanych, jeżeli jest to konieczne do zapewnienia porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli (art. 9a ust. 1 cytowanej ustawy). Natomiast z art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy o strażach gminnych wynika, że do zadań straży należy ochrona spokoju i porządku w miejscach publicznych. W związku z realizowanymi zadaniami, straży przysługuje prawo do obserwowania i rejestrowania przy użyciu środków technicznych obrazu zdarzeń w miejscach publicznych w przypadku, gdy czynności te są niezbędne do wykonywania zadań oraz w celu utrwalania dowodów popełnienia przestępstwa lub wykroczenia, przeciwdziałania przypadkom naruszania spokoju i porządku w miejscach publicznych oraz ochrony obiektów komunalnych i urządzeń użyteczności publicznej (art. 11 ust. 2 ustawy o strażach gminnych ). Zasady przetwarzania przez Policję informacji, w tym danych osobowych, zostały określone w art. 20 ustawy , z którego wynika, że Policja w celu realizacji zadań ustawowych jest uprawniona do przetwarzania informacji, w tym danych osobowych. Uzyskiwanie informacji, w tym danych osobowych, może odbywać się z wykorzystaniem środków technicznych (ust. 1b). Policja w zakresie swojej właściwości przetwarza informacje, w tym dane osobowe, uzyskane ze zbiorów danych prowadzonych przez inne służby, instytucje państwowe oraz organy władzy publicznej. Przetwarzanie informacji, w tym danych osobowych, przez Policję może mieć charakter niejawny, odbywać się bez zgody i wiedzy, osoby której dane dotyczą, oraz z wykorzystaniem środków technicznych (ust. 1d). Wymienione podmioty, jak wynika z ust. 1e, mogą wyrazić pisemną zgodę na udostępnianie danych zgromadzonych w zbiorach danych jednostkom organizacyjnym Policji w drodze teletransmisji, bez konieczności składania wniosku pisemnie w postaci papierowej lub elektronicznej, jeżeli jednostki te spełniają łącznie następujące warunki: posiadają urządzenia umożliwiające odnotowanie w systemie, kto, kiedy, w jakim celu oraz jakie dane uzyskał; posiadają zabezpieczenia techniczne i organizacyjne uniemożliwiające wykorzystanie danych niezgodnie z celem ich uzyskania; jest to uzasadnione specyfiką lub zakresem wykonywanych zadań albo prowadzonej działalności. Dodatkowo należy wskazać, że na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy oraz art. 9 ust. 4 ustawy o strażach gminnych Policja została zobowiązana do współdziałania z gminami w zakresie inicjowania i organizowana działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, natomiast straż gminna – do współpracy z Policją w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Powyższe przepisy prawa nadają współpracy Policji z gminami i strażą gminną charakter obligatoryjny. Mając na względzie przytoczone uwarunkowania prawne nie budzi wątpliwości możliwość pozyskiwania przez Policję informacji, w tym danych osobowych, zgromadzonych przez inne podmioty, w tym również w drodze teletransmisji. Powyższe odnosi się także do udostępniania Policji danych z monitoringu prowadzonego przez straż gminną. Ponadto należy wskazać, że wymienione w art. 9 ust. 5 ustawy o strażach gminnych formy współpracy Policji i straży nie stanowią katalogu zamkniętego, o czym przesądza użyte we wprowadzeniu do wyliczenia sformułowanie „w szczególności“. Nie bez znaczenia w przedmiotowej sprawie pozostaje fakt, że Policja od lat prowadzi współpracę z gminami i strażami gminnymi w obszarze ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, często inicjowaną przez gminy w odpowiedzi na potrzeby zgłaszane przez społeczności lokalne. Tym samym przyjęcie wykładni zaprezentowanej w artykule opublikowanym w Biuletynie Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO), nr 09/09/2025, pn. Gmina nie może przyznać policji stałego dostępu do swojego monitoringu , która w ocenie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) nie znajduje potwierdzenia w przepisach prawa, może w znaczący sposób wpłynąć na tę współpracę, uniemożliwiając realizację ustawowych zadań nałożonych w tym zakresie na wskazane podmioty. O powyższym stanowisku poinformowano prezesa UODO [4] wskazując, że zakwestionowanie, w formie publikacji, rozwiązań funkcjonujących w analizowanym obszarze może doprowadzić do utrudnienia współpracy Policji z gminami i strażami gminnymi, uniemożliwiając w praktyce skuteczną realizację ustawowych zadań. Niezależnie od powyższego, w celu wyeliminowania jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych, MSWiA w korespondencji kierowanej do prezesa UODO zadeklarowało rozważenie nowelizacji ustawy o Policji poprzez wskazanie, że w celu realizacji zadań Policja może nieodpłatnie uzyskać dostęp do obrazu zdarzeń rejestrowanego przez urządzenia rejestrujące obraz, umieszczone w obiektach użyteczności publicznej, przy drogach publicznych i innych miejscach publicznych. Podkreślono jednocześnie, że podjęcie działań w tym zakresie będzie miało wyłącznie charakter doprecyzowujący, ponieważ zgodnie z przytoczonymi regulacjami prawnymi Policja może posiadać dostęp do obrazu z systemów monitoringu wizyjnego wykorzystywanego przez właściwe jednostki samorządu terytorialnego i straże gminne. Jednocześnie informuję, że MSWiA nie planuje inicjowania zmian w ustawie z dnia 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości [5] w zakresie wskazanym w wystąpieniu Pani Poseł. Z poważaniem z up. Czesław Mroczek Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. z 2025 r. poz. 636, z późn. zm., zwanej dalej również: ustawą. [2] Dz. U. z 2025 r. poz. 1153, z późn. zm. [3] Dz. U. z 2021 r. poz. 1763 [4] Pismo Sekretarza Stanu w MSWiA z 30 stycznia 2026 r. [5] Dz. U. z 2023 r. poz. 1206