Interpelacja w sprawie projektowanych zmian w podstawach programowych w polskim systemie edukacji
Interpelacja nr 1663
do ministra edukacji
w sprawie projektowanych zmian w podstawach programowych w polskim systemie edukacji
Zgłaszający: Daniel Milewski
Data wpływu: 20-02-2024
Nowa, zawężona podstawa programowa będzie obowiązywać w okresie przejściowym od roku szkolnego 2024/2025. W tym czasie eksperci będą pracować nad kompleksową reformą programową. Całościowa, nowa podstawa programowa wejdzie w życie 2 lata później. W związku z zaniepokojeniem wielu rodziców zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Czym podyktowane są zmiany w systemie edukacji, zmniejszanie liczby godzin wielu przedmiotów, usuwanie istotnych dla poczucia tożsamości narodowej (historia i teraźniejszość) i odchudzanie programów tak ważnych przedmiotów jak matematyka, chemia czy fizyka?
2. Jakie lektury przeznaczone będą przez resort edukacji do skierowania na tzw. śmietnik historii?
3. Czy współczesna historia, przemiany ustrojowe lub komunistyczne zbrodnie dokonane po 1945 roku są dla Pani Minister – „wiedzą bezużyteczną”?
4. Czy podczas wprowadzania przedmiotu edukacji seksualnej do szkół, eksperci MEN mają zamiar korzystać z bogatego doświadczenia specjalistów niemieckich w tym zakresie?
Z poważaniem
Daniel Milewski
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź Sekretarz stanu Katarzyna Lubnauer
26.03.2024
Odpowiedź na interpelację w sprawie projektowanych zmian w podstawach programowych w polskim systemie edukacji
Odpowiedź na interpelację nr 1663
w sprawie projektowanych zmian w podstawach programowych w polskim systemie edukacji
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer
Warszawa, 26-03-2024
Szanowny Panie Pośle,
uprzejmie wyjaśniam, że Ministerstwo Edukacji Narodowej pracuje nad zmianami polegającymi na ograniczeniu zakresu wymagań aktualnej podstawy programowej kształcenia ogólnego [1] , które powinny dać nauczycielom i uczniom już od nowego roku szkolnego więcej czasu na spokojniejszą i bardziej dogłębną realizację programów nauczania.
Należy podkreślić, że konieczność „odchudzenia” podstaw programowych, m.in. w zakresie języka polskiego, matematyki, chemii, fizyki została zauważona również przez Ministra Przemysława Czarnka, który w listopadzie ubiegłego roku powołał siedem zespołów przedmiotowych do realizacji tego zadania i zlecił odpowiednie prace. Część ekspertów powołanych w tamtym czasie bierze udział w obecnych pracach.
Proponowane ograniczenie treści nauczania – wymagań szczegółowych ma również związek z faktem, że w latach 2021–2024, z uwagi na pandemię COVID-19, egzamin ósmoklasisty i egzamin maturalny były przeprowadzane w oparciu o ograniczony zakres wymagań podstawy programowej ustalony w rozporządzeniach ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania w sprawie wymagań egzaminacyjnych [2] . To oznacza, że od 2025 roku treści zawarte w podstawie programowej będą ponownie stanowić jedyną podstawę przeprowadzenia egzaminu ósmoklasisty i egzaminu maturalnego.
Prace nad zmianami są prowadzone z uwzględnieniem poniższych założeń:
pozostawienie aktualnego wymiaru godzin nauczania poszczególnych przedmiotów,
pozostawienie aktualnie dopuszczonych do użytku szkolnego podręczników,
zmiany mogą polegać przede wszystkim na ograniczeniu treści nauczania – wymagań szczegółowych; ew. zmiany w celach kształcenia – wymaganiach ogólnych mogły być proponowane, jeżeli były konieczne w związku ze zmianami w treściach nauczania – wymaganiach szczegółowych,
zmiany mogą obejmować potrzebne przesunięcia treści nauczania między podstawowym a rozszerzonym zakresem kształcenia w LO/T (zmiany w odwrotnym kierunku nie są możliwe) oraz konieczne zmiany redakcyjne i porządkujące,
zmiany nie mogą obejmować przesunięć treści nauczania między klasami czy etapami edukacyjnymi,
zmiany powinny uwzględniać ujęcie, w szczególności w części Warunki i sposób realizacji , kwestii korzystania w procesie nauczania – uczenia się z cyfrowych narzędzi oraz zasobów edukacyjnych dostępnych w internecie.
Dla właściwego zrozumienia celu i istoty proponowanych aktualnie zmian w podstawie programowej kształcenia ogólnego, w tym m.in. w zakresie języka polskiego czy historii, należy zapoznać się również z uzasadnieniem tych zmian, opublikowanym na stronie MEN łącznie z projektami (link https://www.gov.pl/web/edukacja/zmiana-podstawy-programowej--zaczynamy-prekonsultacje ).
Jednocześnie, w dniach od 12 do 19 lutego br. były organizowane prekonsultacje społeczne, a właściwe konsultacje publiczne planowane są na przełomie kwietnia/maja br. Ministerstwo udostępniło do wiadomości wersję roboczą, natomiast końcowa propozycja zmian będzie skierowana do konsultacji publicznych i opiniowania oraz uzgodnień międzyresortowych w kwietniu br. w formie projektów nowelizacji odpowiednich rozporządzeń ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania.
Jednocześnie informuję, że powyższe zmiany, procedowane w zakresie podstawy programowej, nie spowodują zmniejszenia liczby godzin żadnych obowiązkowych zajęć edukacyjnych. Obecnie nie planuje się również wprowadzania w szkołach realizacji nowego przedmiotu pn. edukacja seksualna .
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu
[1] Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 356 z późn. zm.)
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 stycznia 2018 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia (Dz. U. z 2018 r. poz. 467 z późn. zm.)
[2] W roku 2021 i 2022 wymagania egzaminacyjne były określone w załącznikach do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. poz. 493, z późn. zm.). W roku 2023 i 2024 wymagania egzaminacyjne były określone: dla egzaminu ósmoklasisty – w rozporządzeniu Ministra Edukacji i Nauki z dnia 15 lipca 2022 r . w sprawie wymagań egzaminacyjnych dla egzaminu ósmoklasisty przeprowadzanego w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024 (Dz. U. poz. 1591), natomiast dla egzaminu maturalnego w Formule 2023 – w rozporządzeniu Ministra Edukacji i Nauki z dnia 10 czerwca 2022 r. w sprawie wymagań egzaminacyjnych dla egzaminu maturalnego przeprowadzanego w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024 (Dz. U. poz. 1246).