Interpelacja w sprawie zajęć warsztatowych w szkołach i przedszkolach dotyczących przeciwdziałania dyskryminacji dzieci z rodzin zastępczych i adopcyjnych

Interpelacja w sprawie zajęć warsztatowych w szkołach i przedszkolach dotyczących przeciwdziałania dyskryminacji dzieci z rodzin zastępczych i adopcyjnych Interpelacja nr 1660 do ministra edukacji w sprawie zajęć warsztatowych w szkołach i przedszkolach dotyczących przeciwdziałania dyskryminacji dzieci z rodzin zastępczych i adopcyjnych Zgłaszający: Anna Pieczarka Data wpływu: 20-02-2024 Dane wskazują, że w polskich rodzinach lawinowo wzrasta zjawisko przemocy domowej. Skutkuje to rosnącą liczbą interwencji służb, a w wielu przypadkach również odebraniem dzieci rodzicom biologicznym. Zgodnie z prawem, w takich sytuacjach, nieletni są umieszczani w systemie tzw. rodzinnej pieczy zastępczej lub, w wypadku braku miejsc w rodzinach zastępczych – również w placówkach opiekuńczo-wychowawczych. W najbardziej drastycznych sytuacjach, w toku postępowania, rodziców pozbawia się władzy rodzicielskiej i odbiera tego rodzaju prawa. To stwarza szansę na adopcję, czyli znalezienie dziecku z bagażem trudnych doświadczeń nowego, kochającego domu. Niestety, docierają do mnie informacje, że zwłaszcza dzieci przebywające w rodzinnym systemie pieczy zastępczej, spotykają się z ostracyzmem wśród rówieśników. Stąd, o czym jestem przekonana, pilna potrzeba prowadzenia zajęć warsztatowych w szkołach (zwłaszcza podstawowych, choć nie tylko) oraz w przedszkolach, dotyczących przeciwdziałania tego rodzaju dyskryminacji. Z mojej wiedzy wynika, że w każdym mieście, także w Tarnowie, z którego się wywodzę, działają różnego rodzaju organizacje (stowarzyszenia, fundacje), które, odnotowując nasilające się zjawisko ostracyzmu, noszą się z zamiarem przeprowadzenia tego rodzaju prelekcji. Uzupełnieniem niech będą słowa Anny Drwal, prezes Stowarzyszenia „Miejmy siebie” w Tarnowie, działającego na rzecz rodzin zastępczych i dzieci przebywających w pieczy zastępczej: - Chcę głośno mówić o tym, że dzieci w rodzinach zastępczych i adopcyjnych nie są gorsze od innych. Są takie same, choć ich droga życiowa jest po prostu trudniejsza. Inspiracją jest mój biologiczny syn, Grześ. Wiele razy był stygmatyzowany i wyśmiewany z tego powodu, że jesteśmy rodziną zastępczą. Pytano go po co rodzice to robią, czy nie wolałby mieć w domu brata lub siostry zamiast dzieci, które odebrano innym ludziom. On jednak chce się dzielić swoją rodziną z tymi, którzy jej nie mają. Bycie rodziną zastępczą to jego rzeczywistość od zawsze. Wiem też jak bardzo jest to trudne dla samych podopiecznych. Gdy jesteśmy w miejscu publicznym, np. w szkole, proszą mnie, abym była dla nich mamą, a nie ciocią i tak też się do mnie zwracają. Głód rodzicielskiej miłości jest trudny do wyobrażenia dla tych, którzy nigdy nie cierpieli z powodu jej braku. W związku z powyższym, proszę o rozważenie możliwości wprowadzenia do placówek oświatowych wyżej opisanego tematu we wspomnianej formie. Proszę też o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania: Czy jest możliwość wprowadzenia do szkół i przedszkoli zajęć warsztatowych dotyczących przeciwdziałania dyskryminacji dzieci z rodzin zastępczych i adopcyjnych? Kiedy mogłoby to nastąpić?

Odpowiedź na interpelację w sprawie zajęć warsztatowych w szkołach i przedszkolach dotyczących przeciwdziałania dyskryminacji dzieci z rodzin zastępczych i adopcyjnych Odpowiedź na interpelację nr 1660 w sprawie zajęć warsztatowych w szkołach i przedszkolach dotyczących przeciwdziałania dyskryminacji dzieci z rodzin zastępczych i adopcyjnych Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Paulina Piechna-Więckiewicz Warszawa, 28-03-2024 Szanowny Panie Marszałku, składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Pani Anny Pieczarki Posła na Sejm RP w sprawie zajęć warsztatowych w szkołach i placówkach dotyczących przeciwdziałania dyskryminacji dzieci z rodzin zastępczych i adopcyjnych. Szanowna Pani Poseł, w sytuacjach kryzysowych istotna jest współpraca opiekuna prawnego dziecka ze szkołą i ustalenie zasad tej współpracy oraz potrzeba lub prośba o objęcie dziecka pomocą psychologiczno-pedagogiczną. Dzieci z rodzin zastępczych i adopcyjnych powinny być otoczone szczególną opieką. W przypadku występowania niestosownych zachowań uczniów dyskryminujących dzieci z rodzin zastępczych i adopcyjnych – nauczyciele i dyrektorzy szkół są zobowiązani do prowadzenia natychmiastowych działań profilaktycznych. Społecznie nieakceptowane zachowania uczniów – rówieśników wobec siebie powinny zostać zgłoszone do wychowawcy, nauczyciela oraz dyrektora szkoły, który sprawuje nadzór pedagogiczny w szkole. Natomiast, jeżeli sprawa dotyczy niewłaściwego funkcjonowania szkoły, a dyrektor szkoły nie podejmuje działań naprawczych, sprawę należy skierować do właściwego kuratora oświaty, który sprawuje nadzór pedagogiczny nad szkołami i placówkami na obszarze danego województwa. Nadmieniam, że każda szkoła obowiązkowo realizuje program wychowawczo-profilaktyczny, który obejmuje: treści i działania o charakterze wychowawczym skierowane do uczniów oraz treści i działania o charakterze profilaktycznym skierowane do uczniów, nauczycieli i rodziców. Program wychowawczo-profilaktyczny środowisko szkolne przygotowuje na podstawie przeprowadzanej corocznie diagnozy potrzeb rozwojowych uczniów, w tym czynników chroniących i czynników ryzyka [1] . Celem realizacji programu jest kształtowanie właściwych postaw uczniów i przyjaznego klimatu szkoły. Działania skierowane do uczniów powinny kształtować zasady współżycia społecznego, tolerancji w szczególności: poszanowanie godności drugiego człowieka, odpowiedzialność za własne decyzje i wybory, zaufanie oraz przestrzeganie praw ucznia. Program wychowawczo-profilaktyczny uchwala rada rodziców w porozumieniu z radą pedagogiczną. W związku z tym rodzice/opiekunowie mają istotny wpływ na działania wychowawczo-profilaktyczne realizowane w szkole oraz na inne programy, projekty, przedsięwzięcia, inicjatywy, w tym te realizowane we współpracy z organizacjami pozarządowymi. Celem powyższych oddziaływań jest wyposażenie uczniów w wiedzę, że wszyscy ludzie mają równe prawa, niezależnie od tego, gdzie się urodzili, jak wyglądają, jaką religię wyznają, bez względu na narodowość i status społeczny i materialny. Szkoły mają obowiązek przestrzegania praw dziecka i praw człowieka oraz upowszechniania wiedzy o prawach dziecka i ucznia. Dużą rolę odgrywa wychowanie do wartości, w tym podmiotowe, godne i równe traktowanie uczniów. Szkoły zapewniają każdemu uczniowi warunki niezbędne do jego rozwoju, przygotowują do wypełniania obowiązków rodzinnych i obywatelskich w oparciu o zasady solidarności, demokracji, tolerancji, sprawiedliwości i wolności. Zadania te są obowiązkowe dla wszystkich nauczycieli, pracowników szkoły i dyrektora. Zadaniem szkoły jest budowanie partnerstwa i dobrych relacji między rodzicami, nauczycielami i uczniami, a także wskazywanie młodemu człowiekowi sposobów przeciwstawiania się przejawom nietolerancji i dyskryminacji. W związku z powyższym, jeżeli w szkole występuje problem agresji, to obowiązkiem szkoły jest natychmiastowe podjęcie działań interwencyjnych i profilaktycznych względem uczniów, którzy nie respektują norm współżycia społecznego, adekwatnie do sytuacji i skutecznego rozwiązania problemu. Jednolite podejście w procesie wychowania, w zakresie tolerancji i szacunku do drugiego człowieka, ucznia, uczennicy jest stosownym kierunkiem eliminowania lub minimalizowania trudnych wychowawczo sytuacji i niewłaściwych zachowań dzieci i młodzieży. Metody pracy wychowawczej zależą od szkoły i nauczycieli, którzy mają swobodę w wyborze środków dydaktycznych i metod pracy zgodnych ze współczesnymi naukami pedagogicznymi. Przepisy [2] określają otwarty katalog potrzeb edukacyjnych. Każdy uczeń powinien zostać otoczony odpowiednią opieką, natomiast w razie potrzeby także pomocą psychologiczno-pedagogiczną. Korzystanie z pomocy jest dobrowolne i nieodpłatne. Publiczne i niepubliczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne mogą wydawać opinie dotyczące wsparcia ucznia w szkole. Realizacja zaleceń wskazanych w opinii powinna służyć każdorazowo wspieraniu ucznia i poprawie funkcjonowania w środowisku szkolnym. Obowiązkiem szkoły jest zapewnienie bezpieczeństwa wszystkim uczniom, przestrzeganie praw dziecka, praw uczniów i praw człowieka oraz zapewnienie każdemu uczniowi warunków niezbędnych do jego rozwoju. Ministerstwo Edukacji Narodowej oraz Ośrodek Rozwoju Edukacji i placówki doskonalenia nauczycieli wspomagają szkoły/placówki tj. dyrektorów i nauczycieli w rozwiązywaniu problemów związanych z przemocą i agresją wśród uczniów przez organizowanie różnorodnych szkoleń, seminariów, konferencji, programów i publikacji. Dodatkowo w resorcie prowadzone są analizy różnych programów wychowawczo-profilaktycznych oraz prowadzone są prace nad programami włączającymi każde dziecko do systemu oświaty, aby każde dziecko w szkole czuło się dobrze. Szkoła ma być miejscem przyjaznym i otwartym dla wszystkich dzieci. Z poważaniem Z upoważnienia Ministra Edukacji Paulina Piechna-Więckiewicz Podsekretarz Stanu [1] Art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2023 r. 900, z późn. zm.). [2] § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U. z 2020 r. poz.1280).