Interpelacja w sprawie tzw. estońskiego CIT

Interpelacja w sprawie tzw. estońskiego CIT Interpelacja nr 16439 do ministra finansów i gospodarki w sprawie tzw. estońskiego CIT Zgłaszający: Janusz Kowalski Data wpływu: 08-04-2026 Dnia 1 stycznia 2021 r. Polska stała się trzecim państwem Unii Europejskiej, które udostępniło podatnikom CIT możliwość rozliczenia podatku dochodowego na nowoczesnych, proinwestycyjnych i uproszczonych zasadach, opartych na koncepcji podatku od zysków dystrybuowanych (ang. Distributed Profits Tax). Regulacja ta obowiązuje obecnie w Polsce jako tzw. ryczałt od dochodów spółek (potocznie „estoński CIT”). W 2023 r. możliwość rozliczenia na zasadach podatku od zysków dystrybuowanych objęła również nową kategorię podatników CIT, tj. fundacje rodzinne, których moment opodatkowania przesunięty został na chwilę wypłaty zgromadzonych środków na rzecz ich beneficjentów. Mimo ograniczonej dostępności, „estoński CIT” jest to obecnie najchętniej wybierane przez firmy rozwiązanie proinwestycyjne. Korzysta z niego ponad 21000 spółek, czyli ok. 10% aktywnych podatników CIT. Dla porównania w 2024 r. z ulgi badawczo-rozwojowej skorzystało tylko 3,5 tys. firm, a z Polskiej Strefy Inwestycji – jedynie 3,7 tys. Dodatkowo w Polsce funkcjonuje obecnie ponad 5000 fundacji rodzinnych – ok. 3000 przeszło już proces rejestracji, a wnioski rejestracyjne złożyło ponad 2000 kolejnych podmiotów. W efekcie korzystania z „estońskiego CIT” polscy podatnicy oszczędzają rocznie ponad milion godzin niepotrzebnej pracy, którą inaczej musieliby wykonać, rozliczając CIT na starych zasadach. Jak informują przedsiębiorcy, podmioty rozliczające się na zasadach podatku od zysków dystrybuowanych stały się w drugim półroczu 2025 r. przedmiotem celowanych kontroli ze strony Krajowej Administracji Skarbowej. Kontrole nie miały za przedmiot naruszeń prawa, a jedynie kwestie formalne, których prawna podstawa pozostaje niejednoznaczna. Jak alarmują media (patrz m.in. Business Insider, Chaos z estońskim CIT. Fiskus weryfikuje i żąda podatku. Firmy się boją, z 30 października 2025 r.) w ich efekcie w wielu przypadkach, w których urzędnicy dopatrzyli się braku choćby jednego podpisu pod sprawozdaniem finansowym, efektem było uznanie, że spółka nie wybrała skutecznie „estońskiego CIT”, co skutkowało koniecznością dopłaty milionów złotych podatku. W konsekwencji działań administracji, w ostatnim kwartale 2025 r. - pierwszy raz w historii - zanotowano nie wzrost, a spadek liczby podmiotów rozliczających się na zasadach ryczałtu od dochodów spółek. Liczba wskazanych podatników zmniejszyła się z poziomu 22454 w październiku 2025 r. do jedynie 21192 w styczniu 2026 r. Mając powyższe na uwadze, proszę o odpowiedź na następujące pytania: 1. Ilu podatników CIT rozliczało się w Polsce na zasadach podatku od zysków dystrybuowanych od stycznia 2021 roku? Pytanie dotyczy podatników CIT rozliczających się w ramach ryczałtu od dochodów spółek kapitałowych, ryczałtu od dochodów spółek oraz działających jako fundacja rodzinna albo fundacja rodzinna w organizacji. Proszę o informację w podziale na miesiące, a także na formę prawną podmiotu. 2. Ilu podatników CIT zdecydowało się na rozpoczęcie rozliczania CIT na zasadach ryczałtu od dochodów spółek kapitałowych lub ryczałtu od dochodów spółek od stycznia 2021 roku? Proszę o informację w podziale na miesiące, a także na formę prawną podmiotu. 3. Ilu podatników CIT dobrowolnie rezygnowało lub traciło prawo do rozliczenia na zasadach ryczałtu od dochodów spółek kapitałowych lub ryczałtu od dochodów spółek od stycznia 2021 roku? Proszę o informację w podziale na miesiące, a także na formę prawną podmiotu. 4. W stosunku do ilu podmiotów rozliczających się na zasadach ryczałtu od dochodów spółek kapitałowych lub ryczałtu od dochodów spółek wszczynane były od stycznia 2021 roku działania kontrolne przez Krajową Administrację Skarbową? Proszę o informację w podziale na miesiące, a także na rodzaj działań kontrolnych, z wyszczególnieniem m.in. czynności sprawdzających, kontroli podatkowych oraz kontroli celno-skarbowych. 5. W stosunku do ilu podmiotów rozliczających się na zasadach ryczałtu od dochodów spółek kapitałowych lub ryczałtu od dochodów spółek, od stycznia 2021 roku, stwierdzono, że nie wybrały one skutecznie tzw. estońskiego CIT? Ile wynosiła stwierdzona przez organy zaległość podatkowa, którą wskazane podmioty zobowiązane były pokryć? Proszę o informację w podziale na miesiące. 6. Ile podmiotów rozliczających się na zasadach ryczałtu od dochodów spółek kapitałowych lub ryczałtu od dochodów spółek, od stycznia 2021 roku, informowało KAS, że w ich przypadku nie doszło do skutecznego wyboru estońskiego CIT i dokonało z tego powodu odpowiedniej korekty rozliczeń podatkowych? Ile wynosiła w ich przypadku zaległość podatkowa, którą zobowiązane były pokryć? Proszę o informację w podziale na miesiące. 7. Z czego wynika zmniejszenie liczby podatników rozliczających się ryczałtem od dochodów spółek z 22454 w październiku 2025 r. do jedynie 21192 w styczniu 2026 r.? 8. W jaki sposób Ministerstwo Finansów zamierza przeciwdziałać dalszemu zmniejszaniu się liczby podatników rozliczających się ryczałtem od dochodów spółek? W jaki sposób Ministerstwo Finansów zamierza zachęcać kolejne grupy podatników do rozliczenia w ten prosty, nowoczesny i proinwestycyjny sposób? 9. Czy planowane są zmiany legislacyjne mające na celu nowelizację przepisów, które są przyczyną wątpliwości interpretacyjnych u podatników ryczałtu od dochodów spółek? W szczególności czy planowane są zmiany mające za przedmiot uelastycznienie przepisów dotyczących: 1) formy sporządzenia/podpisania sprawozdania finansowego; 2) terminu zamknięcia ksiąg i sporządzenia sprawozdania finansowego; 3) terminu na złożenie ZAW-RD; 4) poziomu zatrudnienia w spółce; 5) opodatkowania sprzedaży kryptowalut; 6) rozliczenia wydatków za prywatnie użytkowany samochód osobowy? Czy planowane są zmiany przepisów przewidujące: 1) doprecyzowanie warunków zmiany statusu z "małego" na "dużego" podatnika; 2) wyłączenie z katalogu tzw. przychodów pasywnych przychodów w zakresie faktoringu i praw autorskich; 3) wyłączające automatyczne uznawanie kar umownych za wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą, zaś zjawisk jak np. najem, pożyczka od lub na rzecz podmiotu powiązanego czy w pewnych przypadkach wypłaty wynagrodzenia członkom zarządu - za ukryte zyski? Jeśli nie są planowane takie zmiany, to uprzejmie proszę o informację, jaka jest przyczyna bezczynności Ministerstwa Finansów w każdym z tych tematów i dlaczego resort decyduje się na dalsze utrzymywanie stanu prawnego, który jest przyczyną kosztownych i czasochłonnych sporów uczciwych podatników z administracją skarbową. 10. Czy planowana jest zmiana objaśnień podatkowych dotyczących ryczałtu od dochodów spółek, która wskazywałaby KAS niedopuszczalność sytuacji, w której przy braku choćby jednego podpisu pod sprawozdaniem finansowym administracja uznaje, że spółka nie wybrała skutecznie „estońskiego CIT”?