Interpelacja w sprawie interpretacji przepisów ustawy Prawo oświatowe oraz ustawy o systemie oświaty dotyczących sposobu oceniania

Interpelacja w sprawie interpretacji przepisów ustawy Prawo oświatowe oraz ustawy o systemie oświaty dotyczących sposobu oceniania Interpelacja nr 1643 do ministra edukacji w sprawie interpretacji przepisów ustawy Prawo oświatowe oraz ustawy o systemie oświaty dotyczących sposobu oceniania Zgłaszający: Franciszek Sterczewski Data wpływu: 19-02-2024 Szanowna Pani Ministro, polski system edukacji boryka się z wieloma problemami. Niedofinansowanie, przeładowana i nieadekwatna podstawa programowa czy trudności w zaadresowaniu problemów psychicznych dzieci i młodzieży to te, o których mówi się najczęściej. Jednak równie istotne są wewnętrzne regulacje dotyczące praw osób uczących się, które często te prawa naruszają. Wątpliwości budzi w tym zakresie m.in. system oceniania. Zgodnie z art. 44b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (dalej jako: u.s.o.) ocenianiu podlegają osiągnięcia edukacyjne osób uczących się, które zgodnie z ust. 3 polegają na ocenianiu spełnienia przez osoby uczące się wymagań edukacyjnych ustalonych na podstawie podstawy programowej oraz programu nauczania, tj. ocenianiu podlegają wiedza i umiejętności osób uczących się w zakresie wskazanym powyżej. Nadto, zgodnie z art. 44b ust. 5 u.s.o. ocenianie ma na celu m.in. informowanie osoby uczącej się o osiąganych postępach czy motywowaniu osoby uczącej się do dalszej pracy. Zasady oceniania form sprawdzania wiedzy i umiejętności osób uczących się z zakresu ocen bieżących, zgodnie z art. 98 ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe w zw. z art. 44b ust. 6 pkt oraz art. 44 ust. 8 pkt 2 u.s.o., określać ma statut szkoły. Pozostawia to społeczności szkolnej, a w szczególności gronu pedagogicznemu, pewną dowolność w kształtowaniu sposobu oceniania, która generuje wątpliwości. Wiele osób uczących się zgłasza problem w zakresie szczegółowego rozumienia dowolnego ustalania zasad oceniania form sprawdzania wiedzy i umiejętności osób uczących się oraz sposobów określania sprawdzania wiedzy i umiejętności osób uczących się. Często podnoszony jest wątek przyznawania ujemnych punktów za wskazanie błędnej odpowiedzi w formach sprawdzania wiedzy i umiejętności, np. poprzez zaznaczenie błędnej odpowiedzi w testach jednokrotnego lub wielokrotnego wyboru lub poprzez wskazanie błędnej odpowiedzi w pytaniach wymagających dłuższej odpowiedzi. W związku z powyższym zwracam się do Ministerstwa Edukacji Narodowej z następującymi pytaniami: 1. Czy podmiot ustalający szczegółowe warunki i sposoby sprawdzania wiedzy i umiejętności osób uczących się ma prawo wprowadzić ujemne punkty za wskazanie błędnej odpowiedzi w formach sprawdzania wiedzy i umiejętności? 2. Czy charakter oceniania bieżącego osób uczących się oraz cele oceniania wskazane w art. 44b ust. 5 u.s.o należy rozumieć poprzez brak możliwości stosowania ujemnych punktów za błędną odpowiedź w formach sprawdzania wiedzy i umiejętności? Z poważaniem Franciszek Sterczewski

Odpowiedź na interpelację w sprawie interpretacji przepisów ustawy Prawo oświatowe oraz ustawy o systemie oświaty dotyczących sposobu oceniania Odpowiedź na interpelację nr 1643 w sprawie interpretacji przepisów ustawy Prawo oświatowe oraz ustawy o systemie oświaty dotyczących sposobu oceniania Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer Warszawa, 19-03-2024 Szanowny Panie Pośle, odpowiadając na interpelację w sprawie prac domowych w szkołach podstawowych uprzejmie informuję co następuje. Zasady oceniania, klasyfikowania i promowania regulują przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty [1] oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych [2] . Ocenianie osiągnięć edukacyjnych ucznia polega na rozpoznawaniu przez nauczycieli poziomu i postępów w opanowaniu przez ucznia wiadomości i umiejętności w stosunku do wymagań określonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego oraz wymagań edukacyjnych wynikających z realizowanych w szkole programów nauczania [3] . Ocenianie osiągnięć edukacyjnych i zachowania ucznia odbywa się w ramach oceniania wewnątrzszkolnego, które ma na celu: informowanie ucznia o poziomie jego osiągnięć edukacyjnych i jego zachowaniu oraz o postępach w tym zakresie; udzielanie uczniowi pomocy w nauce poprzez przekazanie uczniowi informacji o tym, co zrobił dobrze i jak powinien się dalej uczyć; udzielanie wskazówek do samodzielnego planowania własnego rozwoju; motywowanie ucznia do dalszych postępów w nauce i zachowaniu; dostarczanie rodzicom i nauczycielom informacji o postępach i trudnościach w nauce i zachowaniu ucznia oraz o szczególnych uzdolnieniach ucznia; umożliwienie nauczycielom doskonalenia organizacji i metod pracy dydaktyczno-wychowawczej [4] . Szczegółowe warunki i sposób oceniania wewnątrzszkolnego określa statut szkoły [5] . Szkoła autonomicznie ustala i wpisuje do swojego statutu szczegółowe warunki i sposób oceniania. Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty nie określa szczegółowo warunków jakie musi zachować szkoła ustalając oceny bieżące, obowiązujące w danej szkole podczas oceniania np. sprawdzianów. Natomiast organy społeczne działające w szkole, takie jak rada rodziców i samorząd uczniowski, mogą wnioskować o zmianę zapisów statutowych dotyczących oceniania wewnątrzszkolnego, jeżeli uważają, że jest on niewłaściwy. Zgodnie bowiem z art. 84 ust. 1 oraz 85 ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe [6] rada rodziców oraz samorząd uczniowski mogą występować do dyrektora i innych organów szkoły z wnioskami i opiniami we wszystkich sprawach szkoły. Szkoła powinna wówczas rozważyć propozycje rady rodziców i samorządu uczniowskiego w tym zakresie. Z poważaniem Z upoważnienia Ministra Edukacji Katarzyna Lubnauer Sekretarz Stanu [1] Dz. U. z 2022 r. poz. 2230. [2] Dz. U. z 2019 r. poz. 373 z późn. zm. [3] Zgodnie z art. 44b ust. 33 ww. ustawy. [4] Zgodnie z art. 44b ust. 5 ww. ustawy. [5] Zgodnie z art. 44b ust. 10 ww. ustawy. [6] Dz. U. z 2023 r. poz. 900.