Interpelacja w sprawie odporności infrastruktury krytycznej

Interpelacja w sprawie odporności infrastruktury krytycznej Interpelacja nr 16343 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie odporności infrastruktury krytycznej Zgłaszający: Marek Matuszewski Data wpływu: 02-04-2026 Zmiany klimatyczne prowadzą do wzrostu częstotliwości i intensywności ekstremalnych zjawisk pogodowych, takich jak fale upałów, intensywne opady deszczu czy okresy suszy. Takie zjawiska mają istotny wpływ na funkcjonowanie infrastruktury krytycznej – energetycznej, transportowej, wodociągowej i telekomunikacyjnej. Wiele obiektów i sieci jest eksploatowanych od dziesięcioleci i nie zostały zaprojektowane z myślą o obecnych warunkach klimatycznych. Dodatkowym zagrożeniem jest możliwość efektu domina – awaria jednej części infrastruktury może prowadzić do zakłóceń w innych sektorach gospodarki i życia społecznego. Brak spójnych standardów odporności oraz zróżnicowany poziom przygotowania samorządów zwiększa ryzyko poważnych zakłóceń. Niezbędne jest więc kompleksowe, systemowe podejście do modernizacji infrastruktury i jej ochrony przed skutkami ekstremalnych zdarzeń. Pytania: Czy opracowano pełną ocenę ryzyka dla infrastruktury krytycznej w kraju? Jakie sektory infrastruktury są najbardziej narażone na skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych? Jakie działania i inwestycje adaptacyjne zostały zrealizowane w ostatnich latach? Jakie środki finansowe planowane są na zwiększenie odporności infrastruktury w najbliższych latach? Czy istnieją jednolite standardy odporności dla nowych inwestycji infrastrukturalnych? Jak wygląda system monitorowania, szybkiego reagowania i koordynacji działań w przypadku awarii infrastruktury krytycznej?

Odpowiedź na interpelację w sprawie odporności infrastruktury krytycznej Odpowiedź na interpelację nr 16343 w sprawie odporności infrastruktury krytycznej Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz Warszawa, 13-05-2026 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 16343 Pana Posła Marka Matuszewskiego w sprawie odporności infrastruktury krytycznej – skierowaną do Ministra Infrastruktury – przekazaną [1] ministrowi spraw wewnętrznych i administracji, z uwzględnieniem stanowiska Rządowego Centrum Bezpieczeństwa (RCB), uprzejmie przedstawiam poniższe informacje. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym [2] właściciele oraz posiadacze samoistni i zależni obiektów, instalacji lub urządzeń infrastruktury krytycznej mają obowiązek ich ochrony, w szczególności przez przygotowanie i wdrażanie, stosownie do przewidywanych zagrożeń, planów ochrony infrastruktury krytycznej oraz utrzymywanie własnych systemów rezerwowych zapewniających bezpieczeństwo i podtrzymujących funkcjonowanie tej infrastruktury, do czasu jej pełnego odtworzenia. Zadania z zakresu ochrony infrastruktury krytycznej (art. 6 ust. 1 ustawy ) obejmują: gromadzenie i przetwarzanie informacji dotyczących zagrożeń infrastruktury krytycznej; opracowywanie i wdrażanie procedur na wypadek wystąpienia zagrożeń infrastruktury krytycznej; odtwarzanie infrastruktury krytycznej; współpracę między administracją publiczną a właścicielami oraz posiadaczami samoistnymi i zależnymi obiektów, instalacji lub urządzeń infrastruktury krytycznej w zakresie jej ochrony. Z kolei w Narodowym Programie Ochrony Infrastruktury Krytycznej [3] wskazano ministrów właściwych – odpowiedzialnych za poszczególne systemy infrastruktury krytycznej, gwarantując tym samym zaangażowanie najwyższych władz państwowych w proces budowy bezpieczeństwa państwa. Systemy infrastruktury krytycznej wyróżniają: charakterystyka funkcjonowania, uwarunkowania prawne oraz użytkownicy. Biorąc pod uwagę przyjęty model ochrony infrastruktury krytycznej, każdemu z systemów przypisany jest koordynator posiadający najlepszą wiedzę o danym systemie, jego budowie i potrzebach zaangażowanych podmiotów. Ministrowie właściwi w sprawach działów administracji rządowej lub obszarów zadaniowych korespondujących z systemami infrastruktury krytycznej są po stronie administracji właściwie przygotowani do pełnienia tej roli. Ponadto należy nadmienić, że działania w zakresie identyfikacji zagrożeń oraz ich monitorowania, a także projektowanie działań z użyciem poszczególnych sił i środków, również w zakresie infrastruktury krytycznej, są ujęte w wojewódzkich, powiatowych oraz gminnych planach zarządzania kryzysowego, których obowiązek sporządzania wynika z art. 5 ust. 1 ustawy . Plany te podlegają szerokim uzgodnieniom z kierownikami jednostek organizacyjnych, w zakresie ich dotyczącym, planowanych do wykorzystania przy realizacji przedsięwzięć określonych w planie (art. 5 ust. 5 ustawy ), przez co możliwe jest dostosowanie zaangażowania poszczególnych służb w zapewnienie bezpieczeństwa i adekwatne reagowanie w sytuacjach tego wymagających. Zgodnie z art. 14 ust. 3 ustawy minister właściwy do spraw administracji publicznej, w uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz po zasięgnięciu opinii dyrektora RCB, wydaje, w drodze zarządzenia, wojewodom wytyczne do wojewódzkich planów zarządzania kryzysowego, jak również zatwierdza wojewódzkie plany zarządzania kryzysowego i ich aktualizacje – po zasięgnięciu opinii dyrektora RCB. Niemniej, jak już zauważono wcześniej, obowiązek ochrony infrastruktury krytycznej w pierwszej kolejności spoczywa na jej operatorze, a wspierającym i odpowiedzialnym za zapewnienie zaangażowania ze strony administracji jest minister odpowiedzialny za dany sektor. Warto podkreślić, że w obecnie obowiązujących regulacjach ustawowych nie wskazuje się jednego ministra właściwego do podejmowania działań lub ich koordynacji względem wszystkich systemów infrastruktury krytycznej. Natomiast należy zauważyć, że międzysystemowym i międzyresortowym miejscem prac nad ochroną infrastruktury krytycznej jest RCB. Jednocześnie, zgodnie ze stanowiskiem przekazanym przez RCB, należy wskazać, że ocenę ryzyka dla poszczególnych obiektów infrastruktury krytycznej opracowują operatorzy tych obiektów podczas sporządzania planów ochrony infrastruktury krytycznej. Kompleksowa ocena ryzyka dla całego kraju jest sporządzana w ramach Raportu o zagrożeniach bezpieczeństwa narodowego opracowanego zgodnie z art. 5a ustawy i przyjętego uchwałą przez Radę Ministrów. W ocenie RCB wszystkie systemy infrastruktury krytycznej wyszczególnione w art. 3 pkt 2 ustawy są narażone na negatywne skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych. Inwestycje związane z zapewnieniem bezpieczeństwa infrastruktury krytycznej są realizowane przez ich operatorów w ramach rozpoznanych ocen ryzyka powstania zakłóceń procesów. Kompleksowe zestawienia tych inwestycji nie są prowadzone. Środki związane ze zwiększeniem odporności infrastruktury krytycznej są planowane przez ich operatorów w ramach własnych środków budżetowych. Przepisy ustawy nie przewidują planowania środków budżetu centralnego na ten cel. W odniesieniu do zagadnienia dotyczącego jednolitych standardów odporności dla nowych inwestycji infrastrukturalnych, RCB wskazało, że w Załączniku nr 1 do Narodowego Programu Ochrony Infrastruktury Krytycznej pt. „Standardy służące zapewnieniu sprawnego funkcjonowania infrastruktury krytycznej – dobre praktyki i rekomendacje“ zawarto rekomendacje i dobre praktyki dotyczące zapewnienia bezpieczeństwa fizycznego, technicznego, osobowego, teleinformatycznego, prawnego oraz zapewnienia ciągłości działania infrastruktury krytycznej. Stosowanie tych praktyk przyczynia się do zwiększenia odporności infrastruktury krytycznej na skutki zakłóceń realizowanych procesów. Rządowe Centrum Bezpieczeństwa poinformowało również, że system monitorowania i reagowania podczas zdarzeń mających miejsce w obiektach infrastruktury krytycznej jest uzależniony od systemów detekcji zainstalowanych w ciągach technologicznych operatorów; reagowania przez służby dozoru operatora infrastruktury krytycznej na powstałe destrukcyjne zdarzenia; podejmowania działań interwencyjnych w ramach wewnętrznych struktur organizacyjnych; przekazywania zgłoszeń o zdarzeniach właściwym służbom i instytucjom interwencyjnym; powiadamiania władz terenowych o zdarzeniach (samorząd gminny, powiatowy); powiadamiania: wojewody, ministra odpowiedzialnego za system infrastruktury krytycznej oraz RCB. Ponadto o zdarzeniach są informowane osoby funkcyjne odpowiedzialne za nadzór nad bezpieczeństwem i funkcjonowaniem państwa. Obieg informacji polega przede wszystkim na telefonicznym powiadamianiu o zaistniałym zdarzeniu oraz przekazywaniem w wiadomości e-mail lub SMS-em zbiorczych raportów w tym zakresie. Przy informowaniu i powiadamianiu służb i instytucji istotne jest wykorzystanie lokalnej sieci radiofonicznej. Sposoby współpracy operatorów infrastruktury krytycznej ze służbami są przedstawione w planach ochrony infrastruktury krytycznej. Z poważaniem z up. Wiesław Leśniakiewicz Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Pismem Pana Piotra Malepszaka, podsekretarza Stanu w Ministerstwie Infrastruktury, znak: BZK-1.054.1.2026. [2] Dz. U. z 2026 r. poz. 574, dalej także jako: ustawa . [3] Dostępnym pod adresem: https://www.gov.pl/web/rcb/narodowy-program-ochrony-infrastruktury-krytycznej