Interpelacja w sprawie monitorowania realizacji świadczeń zakończenia ciąży, odmów ich wykonania oraz realnej dostępności świadczenia od 1 stycznia 2023 r.

Interpelacja w sprawie monitorowania realizacji świadczeń zakończenia ciąży, odmów ich wykonania oraz realnej dostępności świadczenia od 1 stycznia 2023 r. Interpelacja nr 16306 do ministra zdrowia w sprawie monitorowania realizacji świadczeń zakończenia ciąży, odmów ich wykonania oraz realnej dostępności świadczenia od 1 stycznia 2023 r. Zgłaszający: Marta Stożek Data wpływu: 31-03-2026 Szanowni Państwo, na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej kieruję interpelację do ministra zdrowia w sprawie realizacji świadczeń zakończenia ciąży od dnia 1 stycznia 2023 r., sposobu monitorowania ich dostępności oraz skuteczności nadzoru państwa nad podmiotami zobowiązanymi do ich wykonywania. Ministerstwo Zdrowia publicznie wskazywało, że po wejściu w życie w dniu 30 maja 2024 r. nowelizacji rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej szpital z umową NFZ w rodzaju leczenie szpitalne w zakresie położnictwa i ginekologii ma obowiązek wykonywać takie świadczenia, dyrektor ma tak zorganizować pracę, aby klauzula sumienia części personelu nie prowadziła do niedostępności świadczenia, a NFZ może stosować sankcje za niewykonywanie tego obowiązku. Jednocześnie z odpowiedzi udzielonej przez Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie na interwencję poselską wynika, że placówka za łatwo dostępne uważa przede wszystkim formularze MZ-29 obejmujące wykonane zabiegi, natomiast informacje o zgłoszeniach pacjentek, odmowach, przekazaniach, czasie oczekiwania czy procedurach kwalifikacji miałyby wymagać wytworzenia informacji przetworzonej, a część z nich nie miałaby być zawarta w żadnych dostępnych dokumentach. Rodzi to pytanie, czy państwo dysponuje danymi pozwalającymi ocenić nie tylko liczbę wykonanych świadczeń, ale także realną dostępność świadczenia i skalę odmów lub zwłoki. 1. Proszę o podanie, ile świadczeń zakończenia ciąży (przerwania ciąży w przypadkach dopuszczonych prawem) wykonano w Polsce w latach 2023, 2024, 2025 oraz od 1 stycznia 2026 r. do dnia odpowiedzi, z rozbiciem na województwa oraz podstawy ustawowe dopuszczalności świadczenia? Jeżeli resort dysponuje takimi danymi, proszę także o wskazanie metody wykonania świadczenia. Jeżeli dane za rok 2026 nie są jeszcze dostępne w takim układzie, proszę o wskazanie ostatniego dnia, na który resort dysponuje danymi, oraz terminu ich agregacji lub publikacji. 2. Proszę o wskazanie, czy Ministerstwo Zdrowia jest w stanie przedstawić dane dla roku 2024 oddzielnie za okres od 1 stycznia do 29 maja oraz od 30 maja do 31 grudnia 2024 r., tak aby możliwa była ocena zmian po wejściu w życie nowelizacji rozporządzenia w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej? Jeżeli taki podział nie jest możliwy, proszę o wyjaśnienie przyczyn technicznych lub prawnych. 3. Proszę o wskazanie wszystkich zbiorów danych, formularzy sprawozdawczych, rejestrów, raportów lub innych narzędzi, z których Ministerstwo Zdrowia korzysta od 1 stycznia 2023 r. do monitorowania realizacji świadczeń zakończenia ciąży. Proszę wskazać podstawy prawne, zakres zbieranych danych, stosowane kody lub kategorie sprawozdawcze oraz poinformować, czy metodologia była w tym okresie zmieniana. 4. Proszę o jednoznaczne wskazanie, czy Ministerstwo Zdrowia lub podmioty mu podległe albo nadzorowane, w szczególności NFZ, dysponują danymi – w rozbiciu na lata 2023, 2024, 2025 oraz okres od 1 stycznia 2026 r. do dnia odpowiedzi – dotyczącymi: liczby zgłoszeń lub wniosków pacjentek o wykonanie świadczenia, liczby odmów lub niewykonania świadczenia, liczby przekazań pacjentek do innych podmiotów, przyczyn odmów, czasu od zgłoszenia do decyzji, przypadków powołania się na klauzulę sumienia wpływających na dostępność świadczenia oraz liczby skarg w tych sprawach. 5. Jeżeli Ministerstwo Zdrowia, NFZ albo inne podmioty mu podległe lub nadzorowane nie dysponują częścią danych wskazanych w pkt 4, proszę o wyjaśnienie, dlaczego takie dane nie są zbierane, czy resort uważa taki stan za wystarczający z punktu widzenia bezpieczeństwa pacjentek i wykonywania świadczeń gwarantowanych oraz jakie działania legislacyjne, organizacyjne lub sprawozdawcze zamierza podjąć, aby te luki usunąć. Proszę wskazać harmonogram takich działań. 6. Proszę o podanie, ilu świadczeniodawców finansowanych przez NFZ w zakresie ginekologii i położnictwa wykonało co najmniej jedno świadczenie zakończenia ciąży w latach 2023, 2024, 2025 oraz od 1 stycznia 2026 r. do dnia odpowiedzi, a ilu takich świadczeniodawców nie wykonało ani jednego świadczenia, z rozbiciem na województwa? 7. Proszę o podanie liczby skarg, sygnałów albo zgłoszeń, które od 1 stycznia 2023 r. wpłynęły do Ministerstwa Zdrowia albo zostały przekazane z NFZ do Ministerstwa Zdrowia i dotyczyły odmowy wykonania świadczenia, zwłoki w podjęciu decyzji, przekazania pacjentki do innego podmiotu, braku informacji lub nieprawidłowego dokumentowania sprawy. Proszę o rozbicie na lata oraz wskazanie najczęstszych kategorii zarzutów. 8. Proszę o podanie liczby kontroli, czynności wyjaśniających albo innych interwencji nadzorczych prowadzonych przez NFZ lub Ministerstwo Zdrowia od 1 stycznia 2023 r. w sprawach dotyczących odmowy wykonania świadczenia zakończenia ciąży, zwłoki, nieprawidłowej organizacji pracy, klauzuli sumienia albo niewłaściwego dokumentowania takich spraw. Proszę wskazać wyniki tych działań, rodzaje stwierdzonych nieprawidłowości oraz zastosowane sankcje lub zalecenia. 9. Proszę o stanowisko, czy z punktu widzenia Ministerstwa Zdrowia wystarczające jest, aby szpital publiczny dysponował łatwo dostępnymi danymi głównie o wykonanych świadczeniach, natomiast nie prowadził prostych ewidencji zgłoszeń pacjentek, odmów, przekazań do innych podmiotów i czasu oczekiwania na decyzję? Jeżeli nie, proszę o wskazanie minimalnego standardu dokumentacyjnego, którego resort oczekuje od świadczeniodawców. 10. Proszę o jednoznaczne wskazanie, czy – według aktualnego stanowiska Ministerstwa Zdrowia – szpitale mogą wprowadzać dodatkowe wymogi proceduralne, takie jak obligatoryjne konsylia, automatyczny wymóg wielokrotnych opinii specjalistycznych, ograniczanie konsultacji zewnętrznych albo stosowanie kryteriów „bezpośredniości”, „nagłości” lub „poważności” zagrożenia niewynikających wprost z przepisów? Proszę odnieść odpowiedź także do dokumentu Ministerstwa Zdrowia z dnia 30 sierpnia 2024 r. pt. „Wytyczne w sprawie obowiązujących przepisów prawnych dotyczących dostępu do procedury przerwania ciąży”. 11. Proszę o opis, jakie działania organizacyjne i nadzorcze podejmuje Ministerstwo Zdrowia, aby powołanie się części personelu na klauzulę sumienia nie prowadziło do faktycznej niedostępności świadczenia w danym szpitalu lub regionie? 12. Proszę o opis działań podjętych po wejściu w życie zmian obowiązujących od dnia 30 maja 2024 r. oraz po publikacji wytycznych Ministerstwa Zdrowia z dnia 30 sierpnia 2024 r. w celu sprawdzenia, czy zostały one wdrożone przez świadczeniodawców. Proszę wskazać, ilu świadczeniodawców objęto weryfikacją, jakie były wyniki tej weryfikacji i jakie działania naprawcze podjęto. 13. Proszę o wskazanie, czy resort planuje publiczne i aktualne narzędzie informujące, które podmioty rzeczywiście wykonują świadczenia zakończenia ciąży, w jakim trybie, z jaką dostępnością oraz jak wygląda ścieżka postępowania w sytuacjach pilnych? Jeżeli tak, proszę o harmonogram i podstawowe założenia tego rozwiązania. 14. Proszę o wskazanie, czy Ministerstwo Zdrowia planuje zmianę formularza MZ-29 albo innych mechanizmów sprawozdawczych w taki sposób, aby odnotowywały nie tylko wykonane świadczenia, ale także odmowy, przekazania pacjentek do innych podmiotów, czas oczekiwania oraz podstawowe powody niewykonania świadczenia? 15. Proszę o wskazanie, czy Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzić jednolite dla całego kraju obowiązki dotyczące dokumentowania i komunikowania zasad udzielania albo odmowy udzielania informacji o sytuacji pacjentki osobom upoważnionym, pełnomocnikom oraz innym osobom działającym na podstawie umocowania pacjentki? Z wyrazami szacunku Marta Stożek