Interpelacja w sprawie nielegalnego zrzutu ścieków do rzeki Dunajec oraz zagrożenia dla bezpieczeństwa środowiskowego regionu Sądecczyzny

Interpelacja w sprawie nielegalnego zrzutu ścieków do rzeki Dunajec oraz zagrożenia dla bezpieczeństwa środowiskowego regionu Sądecczyzny Interpelacja nr 16252 do ministra infrastruktury, ministra klimatu i środowiska w sprawie nielegalnego zrzutu ścieków do rzeki Dunajec oraz zagrożenia dla bezpieczeństwa środowiskowego regionu Sądecczyzny Zgłaszający: Andrzej Gut-Mostowy Data wpływu: 27-03-2026 W związku z informacjami medialnymi, interwencją w moim biurze poselskim oraz ustaleniami organów administracji publicznej dotyczącymi działalności spółki komunalnej Sądeckie Wodociągi, zwracam się z interpelacją w sprawie wprowadzania ścieków do rzeki Dunajec bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Z dostępnych i uzyskanych informacji wynika, że: - pozwolenie wodnoprawne wygasło z końcem 2025 roku, - wniosek o nowe pozwolenie został odrzucony z uwagi na istotne braki w dokumentacji, - decyzja odmowna została utrzymana przez Wody Polskie w marcu 2026 r., mimo to ścieki nadal są odprowadzane do Dunajca, co potwierdziły kontrole terenowe. Co szczególnie niepokojące - organy wskazały, że dokumentacja spółki nie zawierała kluczowych danych dotyczących ścieków przemysłowych i ich parametrów jakościowych, co uniemożliwiało ocenę wpływu na środowisko. Zgodnie z obowiązującymi przepisami: - art. 389 ustawy Prawo wodne - wprowadzanie ścieków do wód wymaga pozwolenia wodnoprawnego, - art. 35 Prawa wodnego - korzystanie z wód nie może prowadzić do pogorszenia ich stanu, - art. 476-478 Prawa wodnego - działanie bez pozwolenia skutkuje sankcjami finansowymi i administracyjnymi, - art. 182 i 183 Kodeksu karnego - zanieczyszczenie środowiska może stanowić przestępstwo, w analizowanym przypadku może dochodzić do ciągłego naruszenia prawa o charakterze trwałym. Dodatkowo należy podkreślić, że zgodnie z informacjami medialnymi sankcje finansowe mogą sięgnąć nawet 500% standardowej opłaty za odprowadzanie ścieków, a także kar administracyjnych rzędu nawet 1 mln zł, co może istotnie obciążyć spółkę. Sprawa ma charakter nie tylko formalny, ale przede wszystkim systemowy i środowiskowy: rzeka Dunajec jest kluczowym elementem ekosystemu regionu oraz zasobem strategicznym dla mieszkańców, potencjalne zanieczyszczenia mogą wpływać na jakość wód, turystykę oraz funkcjonowanie uzdrowisk (w tym Krynicy-Zdroju), istnieje ryzyko przeniesienia kosztów kar i zaniedbań na mieszkańców poprzez taryfy, sytuacja podważa zaufanie do nadzoru nad spółkami komunalnymi realizującymi zadania publiczne. Niepokojące są również doniesienia, że część samorządów będących udziałowcami spółki mogła nie być w pełni informowana o skali problemu. W świetle powyższego pojawiają się istotne pytania, czy: 1) możliwe jest funkcjonowanie systemu odprowadzania ścieków bez ważnego pozwolenia przez okres kilku miesięcy, 2) nadzór właścicielski i regulacyjny nad spółką był wykonywany prawidłowo, 3) organy państwowe posiadają skuteczne narzędzia do natychmiastowego zatrzymania tego typu naruszeń, 4) podobne przypadki występują w innych jednostkach samorządowych. W związku z powyższym proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1. Jakie działania zostały podjęte przez PGW Wody Polskie oraz organy ochrony środowiska po stwierdzeniu braku pozwolenia wodnoprawnego? 2. Czy prowadzone są postępowania administracyjne lub karne wobec zarządu spółki? 3. Czy możliwe jest wstrzymanie działalności polegającej na zrzucie ścieków do czasu uzyskania wymaganych zgód? 4. Jakie konkretne uchybienia formalne i techniczne doprowadziły do odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego? 5. Czy istnieje ryzyko pogorszenia stanu ekologicznego rzeki Dunajec? 6. Czy przewiduje się nałożenie maksymalnych sankcji finansowych przewidzianych w Prawie wodnym? 7. Czy koszty ewentualnych kar mogą zostać przeniesione na mieszkańców regionu? 8. Czy ministerstwo planuje zmiany legislacyjne lub organizacyjne wzmacniające nadzór nad spółkami wodociągowymi? 9. Czy przeprowadzono analizę ryzyka podobnych naruszeń w innych regionach Polski? Zaistniała sytuacja wskazuje na poważne ryzyko naruszenia przepisów Prawa wodnego oraz zasad ochrony środowiska. Dotyczy ona nie tylko pojedynczej spółki, ale całego systemu nadzoru nad gospodarką wodno-ściekową w Polsce. W związku z powyższym zwracam się o pilne wyjaśnienie sprawy oraz podjęcie działań mających na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem, zabezpieczenie interesu mieszkańców, wzmocnienie systemu kontroli w tym obszarze. Z poważaniem Andrzej Gut-Mostowy Poseł na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie nielegalnego zrzutu ścieków do rzeki Dunajec oraz zagrożenia dla bezpieczeństwa środowiskowego regionu Sądecczyzny Odpowiedź na interpelację nr 16252 w sprawie nielegalnego zrzutu ścieków do rzeki Dunajec oraz zagrożenia dla bezpieczeństwa środowiskowego regionu Sądecczyzny Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury Arkadiusz Marchewka Warszawa, 24-04-2026 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację nr 16252 z 1 kwietnia 2026 r., Posła na Sejm RP - Pana Andrzeja Gut-Mostowego, odnosząc się kolejno do poruszonych przez Pana Posła zagadnień uprzejmie informuję, co następuje. Ministerstwo Infrastruktury w pierwszej kolejności pragnie wyjaśnić, że wszelkie kwestie nadzoru właścicielskiego nad spółką nie są przedmiotem działalności resortu. Należy zauważyć, iż Sądeckie Wodociągi sp. z o.o. są spółką komunalną, a stosowanie do art. 219 § 1 [1] i art. 219 § 1 1 [2] Kodeksu spółek handlowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 18, ze zm.), to rada nadzorcza (lub komitet rady nadzorczej) sprawuje nadzór nad działalnością spółki i ocenia jej bieżącą działalność. Z kolei, odnosząc się do kwestii nadzoru ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej nad działalnością Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, dalej PGW WP, MI informuje, że nadzór ten określony został w art. 356 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960, ze zm.), dalej p.w. nie obejmuje nadzoru nad prowadzonymi przez jednostkę podległą postępowaniami administracyjnymi. Należy wskazać, że „objęcie nadzorem” konkretnego postępowania administracyjnego mogłoby stanowić naruszenie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, ze zm.), dalej k.p.a. w tym zasady praworządności, zasady równości stron czy też zasady pogłębiania zaufania, zgodnie z którą organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Zakres nadzoru ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej nad realizacją zadań z zakresu wydawania zgód wodnoprawnych przez PGW WP ogranicza się do prowadzenia kwartalnego monitoringu, w ramach którego pozyskiwane oraz analizowane są dane statystyczne dot. liczby wpływających i rozpatrzonych wniosków, a także przychodów PGW WP z tytułu udzielania zgód wodnoprawnych i legalizacji urządzeń wodnych. W związku z powyższym, MI nie posiada informacji o ilości tego typu przypadków w skali całego kraju. Podkreślenia wymaga, że w polskim prawie istnieje cały system przepisów mających na różnych poziomach zapobiegać tego typu naruszeniom – nielegalnym zrzutom ścieków. Na poziomie przepisów karnych, zawartych w Rozdziale XXII. „Przestępstwa przeciwko środowisku” Kodeksu karnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 383, ze zm.), dalej k.k., funkcjonuje typ zabroniony stypizowany w art. 182 § 1 k.k. Zgodnie z tym przepisem, kto zanieczyszcza w szczególności wodę substancją albo promieniowaniem jonizującym w takiej ilości lub w takiej postaci, że może to zagrozić życiu lub zdrowiu człowieka lub spowodować istotne obniżenie jakości wody, powietrza lub powierzchni ziemi lub zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym w znacznych rozmiarach, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Z kolei, art. 182 § 3 k.k. wskazuje na typ kwalifikowany odnoszący się do czynu wskazanego w § 1 popełnionego w związku z eksploatacją instalacji działającej w ramach zakładu, w zakresie korzystania ze środowiska, na które wymagane jest pozwolenie. Sprawca podlega wówczas karze pozbawienia wolności od roku do lat 10. Na poziomie przepisów karnych wprowadzono sankcje określone m.in. w art. 476 ust 1 p.w. Zgodnie z tym przepisem, kto w szczególności z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym lub pozwoleniu zintegrowanym korzysta z wód, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny w wysokości od 1000 zł do 7500 zł. Tej samej karze podlega, kto nie wykonuje obowiązków określonych w decyzji stwierdzającej wygaśnięcie lub cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego (ust. 2). Natomiast zgodnie z art. 472aa ust. 1 pkt 2 p.w., administracyjnej karze pieniężnej podlega, kto wbrew przepisowi art. 389, art. 394 ust. 1 lub art. 425 ust. 1 w szczególności korzysta z wód, bez odpowiednio pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego, zgłoszenia wodnoprawnego lub oceny wodnoprawnej. Wysokość takiej administracyjnej kary pieniężnej, w przypadku wprowadzania ścieków do wód lub ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego na wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi, określa się biorąc za podstawę ustalenia wysokości kary pieniężnej stanowiącą 500% opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi (ust. 3). Przedmiotowe przepisy sankcyjne mają charakter prewencyjny, jak i represyjny, co pozwala odpowiednio zapobiegać działalności negatywnie oddziałującej na środowisko wodne. Należy wskazać, że odpowiednie kompetencje w zakresie kontroli działalności mogącej negatywnie wpływać na środowisko wodne zostały przyznane w ramach kontroli gospodarowania wodami. Zgodnie z art. 334 pkt 1 i 2 p.w., kontrola gospodarowania wodami dotyczy w szczególności korzystania z wód oraz ochrony zasobów wodnych (pkt 1) oraz przestrzegania warunków ustalonych w decyzjach wydanych na podstawie ustawy (pkt 2). Ponadto, w art. 343 ust. 6 p.w. wprowadzono konkretny instrument prawny pozwalający natychmiast podejmować działania w celu ochrony wód. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli w toku kontroli zostanie ustalone, że zakład działa bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, właściwy organ Wód Polskich może, w drodze decyzji, zakazać korzystania z wód. Decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Należy podkreślić, że dzięki nadaniu decyzji ww. rygoru można natychmiast podejmować działania wobec podmiotu, które negatywnie oddziałuje na środowisko bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Z kolei, w art. 190a p.w. wprowadzono dodatkowe instrumenty prawne w postaci działań właściwych organów. Zgodnie z tym przepisem można uniemożliwić lub ograniczyć korzystanie z urządzenia wodnego wykonanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia wodnoprawnego lub urządzenia wodnego, z którego korzystanie z wód odbywa się bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia wodnoprawnego, lub pozwolenia zintegrowanego, które stanowi wylot urządzenia służącego do wprowadzania ścieków do wód, ziemi lub urządzeń wodnych przez zastosowanie środków lub urządzeń służących odpowiednio do zablokowania odprowadzania ścieków lub wód z tego urządzenia. Z informacji uzyskanych od PGW WP Zarząd Zlewni w Nowym Sączu wynika, że zgodnie z trybem wskazanym w p.w., po upływie I kwartału 2026 r., przystąpiono do przeprowadzenia kontroli gospodarowania wodami w Sądeckie Wodociągi sp. z o. o. dotyczącej korzystania z wód oraz ochrony zasobów wodnych. Ww. kontrola ma na celu pozyskanie danych niezbędnych do ustalenia opłaty zmiennej za zrzut oczyszczonych ścieków komunalnych do rzeki Dunajec. Jest ona przeprowadzana w sposób zdalny, zgodnie z art. 51 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2025 r. poz. 1480), tj. podmiot kontrolowany jest zobowiązany wypełnić stosowne oświadczenie i przesłać do organu. Po uzyskaniu niezbędnych informacji zostanie ustalona opłata zmienna, a następnie wszczęte postępowanie w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Należy przy tym podkreślić, że brak aktualnego pozwolenia wodnoprawnego nie musi oznaczać jednoczesnego zaprzestania działalności przez oczyszczalnię ścieków obsługującej miasto Nowy Sącz i gminy sąsiednie. Oczyszczalnia może funkcjonować, przyjmować i prowadzić proces oczyszczania ścieków oraz kontynuować proces wprowadzania ich do wód rzeki Dunajec pod warunkiem, że Inspekcja Wodna albo właściwy organ Wód Polskich nie wydały powiadomienia, o którym mowa w art. 190a ust. 3 pkt 2 lit a p.w. lub nie wydały decyzji, o której mowa w art. 343 ust. 6 p.w. Jednak korzystanie z wód poprzez wprowadzanie ścieków oczyszczonych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, jak zostało to już wyjaśnione, zgodnie z art. 472aa ust. 3 pkt 2 p.w. jest zagrożone administracyjną karą pieniężną, gdzie podstawę wymierzenia kary stanowi 500% opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków. Odnosząc się do przebiegu postępowania administracyjnego toczącego się przed PGW WP, MI informuje, że organ prowadząc postępowanie administracyjne dążył do dostosowania strony formalnej funkcjonowania oczyszczalni ścieków (treści udzielonego pozwolenia wodnoprawnego) do zgodności z obowiązującymi przepisami p.w. i przepisami wykonawczymi. Przeprowadzona przez organ, w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, analiza pozwoleń wodnoprawnych na wprowadzanie ścieków zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością Sądeckich Wodociągów sp. z o.o. wykazała, że do sieci kanalizacyjnej stanowiącej własność spółki są wprowadzane tego rodzaju ścieki. Wynikające stąd wskaźniki zanieczyszczeń, charakteryzujące wprowadzane ścieki, nie zostały jednak uwzględnione we wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego i w operacie wodnoprawnym załączonym do wniosku. Konieczność kontroli jakości ścieków oczyszczonych w zakresie wszystkich wskaźników zanieczyszczeń, jakie charakteryzują ścieki przemysłowe, które spółka przyjmuje do sieci kanalizacyjnej będącej jej własnością, wynika z obowiązujących przepisów prawa, tj. rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1311), dalej rozporządzenie, wydanego na podstawie art. 99 ust. 1 p.w. Jednocześnie art. 396 ust. 1 pkt 8 p.w. stanowi, że pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych. Brak spełnienia wymagań wynikających z przepisów stanowił podstawę do odmowy udzielenia Sądeckie Wodociągi sp. z o.o. z siedzibą w Nowym Sączu pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie oczyszczonych ścieków z oczyszczalni komunalnej w Nowym Sączu istniejącym wylotem do wód rzeki Dunajec oraz na wprowadzanie ścieków z czterech przelewów burzowych kanalizacji ogólnospławnej miasta Nowy Sącz istniejącymi wylotami do wód rzeki Kamienicy i do wód rzeki Dunajec. Jednocześnie informuję, że Prezes PGW WP jako organ II instancji, decyzją z dnia 18 marca 2026 r., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia 14 stycznia 2026 r., podzielając ocenę, że przedłożony wniosek wraz z dokumentacją nie spełniał wymogów określonych w p.w. oraz rozporządzenia. W szczególności organ odwoławczy wskazał, że kluczowe uchybienia miały charakter merytoryczny (a nie formalny) i polegały na braku kompleksowej identyfikacji substancji szczególnie szkodliwych. Należy zaznaczyć, że pomimo tego, iż ścieki kierowane do oczyszczalni stanowią mieszaninę ścieków bytowych i przemysłowych, wnioskodawca: a) nie przedstawił pełnego wykazu wszystkich substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego obecnych w odprowadzanych ściekach, b) ograniczył się do wybranych wskaźników, tj. substancji ekstrahujących się eterem naftowym i węglowodorów ropopochodnych, co zostało uznane za niewystarczające. Nie wykazano spełnienia wymogów rozporządzenia (§ 4 ust. 3 rozporządzenia), ponieważ dla ścieków będących mieszaniną ścieków bytowych i przemysłowych jest konieczne dotrzymanie norm właściwych nie tylko dla ścieków bytowych, ale również dla ścieków przemysłowych. W związku z powyższym organ nie mógł określić w pozwoleniu wymaganych parametrów, o których mowa w art. 403 p.w. (m.in. dopuszczalnych ilości substancji szczególnie szkodliwych). Ponadto, organ wskazał na brak „ciągłości kontroli” obiegu zanieczyszczeń. Należy zaznaczyć, że w przypadku ścieków przemysłowych istnieje konieczność monitorowania zanieczyszczeń od źródła ich powstania do momentu wprowadzenia do odbiornika. W tym zakresie informacje o obowiązkach kontraktowych dostawców ścieków (podczyszczanie, badania) są niewystarczające. Jednoznacznie podkreślono, że wydanie pozwolenia w oparciu o niepełne dane byłoby sprzeczne z art. 396 ust. 1 pkt 8 p.w. i organ nie może wydać pozwolenia, jeśli istnieje ryzyko naruszenia wymagań ochrony środowiska lub zdrowia ludzi. Niemniej, brak decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego, będącego dokumentem formalnoprawnym, nie powinno przekładać się na prawidłowość prowadzenia przez spółkę procesu oczyszczania ścieków i na jakość ścieków oczyszczonych wprowadzanych do wód rzeki Dunajec – a co za tym idzie – na stan wód rzeki Dunajec. Kwestia nałożenia określonych kar pieniężnych związanych z zaistniałym zdarzeniem będzie przedmiotem przyszłych analiz. Należy podkreślić, że każdy przypadek naruszenia prawa jest rozpatrywany indywidualnie. Przepisy k.p.a. normują przesłanki brane pod uwagę w zakresie określenia wysokości administracyjnej kary pieniężnej, jej ewentualnego umorzenia lub rozłożenia na raty (art. 189d, 189e, 189f, 189k). Wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej będzie przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego decyzją administracyjną. Jednakże należy dodać, że z aktualnie obowiązujących przepisów dotyczących ustalania wysokości taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków nie wynika, aby koszty nałożonych kar mogły być przez spółkę uwzględnione wśród kosztów funkcjonowania przedsiębiorstwa i mieć wpływ na wysokość cen i stawek opłat ponoszonych przez mieszkańców za usługi świadczone przez spółkę. Zgodnie z uzyskanymi informacjami, wszelkie dotychczasowe postępowania administracyjne w sprawie udzielenia pozwoleń wodnoprawnych toczyły się z wniosku Sądeckich Wodociągów sp. z o. o. MI nie posiada informacji na temat prowadzonych postępowań karnych wobec członków zarządu spółki. Z uwagi na brak kompetencji resortu do bezpośredniej ingerencji w proces wydawania pozwoleń wodnoprawnych przez PGW WP (co zostało wyjaśnione we wcześniejszej części odpowiedzi), MI nie przeprowadza analiz tego typu naruszeń w kontekście całego kraju. Mając na uwadze szereg instrumentów prawnych pozwalających podejmować działania prewencyjne i represyjne wobec sprawców działalności negatywnie wpływającej na środowisko, w chwili obecnej nie są prowadzone pracę legislacyjne nad zmianami przedmiotowych przepisów. Z poważaniem z upoważnienia Ministra Infrastruktury Arkadiusz Marchewka Sekretarz Stanu [1] art. 219 § 1. Rada nadzorcza sprawuje stały nadzór nad działalnością spółki we wszystkich dziedzinach jej działalności. [2] art. 219 § 1 1 . Rada nadzorcza może ustanowić doraźny lub stały komitet rady nadzorczej, składający się z członków rady nadzorczej, do pełnienia określonych czynności nadzorczych (komitet rady nadzorczej).