Interpelacja w sprawie wykorzystywania defibrylatorów AED w codziennych sytuacjach zagrożenia życia, przy jednoczesnym zachowaniu ich dostępności na wypadek sytuacji kryzysowych

Interpelacja w sprawie wykorzystywania defibrylatorów AED w codziennych sytuacjach zagrożenia życia, przy jednoczesnym zachowaniu ich dostępności na wypadek sytuacji kryzysowych Interpelacja nr 16205 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie wykorzystywania defibrylatorów AED w codziennych sytuacjach zagrożenia życia, przy jednoczesnym zachowaniu ich dostępności na wypadek sytuacji kryzysowych Zgłaszający: Patryk Jaskulski Data wpływu: 26-03-2026 Szanowny Panie Ministrze, w ostatnim czasie, w ramach ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz. U. poz. 1907), jednostki samorządu terytorialnego otrzymały środki finansowe na realizację zadań w ramach Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. Jednym z elementów wzmacniania bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli jest zakup automatycznych defibrylatorów zewnętrznych (AED), które w przypadku nagłego zatrzymania krążenia mogą znacząco zwiększyć szanse na przeżycie poszkodowanego. Urządzenia te są fundamentem tzw. łańcucha przeżycia, a ich dostępność w ciągu pierwszych 3–5 minut od nagłego zatrzymania krążenia (NZK) zwiększa szanse na przeżycie poszkodowanego nawet do 70%. Z sygnałów docierających od samorządowców wynika jednak istotny problem systemowy. Znaczna część zakupionych defibrylatorów – zamiast znaleźć się w ogólnodostępnej przestrzeni publicznej – trafia do zamkniętych szaf pancernych, magazynów obrony cywilnej lub biur administracyjnych. Wynika to z restrykcyjnej interpretacji wytycznych, według których sprzęt zakupiony z funduszy na cele obronne musi pozostawać w gotowości na „godzinę W”, co w praktyce uniemożliwia jego wykorzystanie w codziennych stanach wyższej konieczności. W praktyce powoduje to jednak, że urządzenia te pozostają niewykorzystywane w codziennych sytuacjach zagrożenia życia i zdrowia, a tym samym mogą nie spełniać swojej podstawowej funkcji, jaką jest udzielenie natychmiastowej pomocy osobie z nagłym zatrzymaniem krążenia. Ograniczona dostępność defibrylatorów sprawia, że w wielu przypadkach nie mogą one zostać użyte w momencie, gdy są najbardziej potrzebne, co znacząco zmniejsza ich potencjał w zakresie ratowania życia. Wielu przedstawicieli samorządów podkreśla, że widzą oni realną możliwość oraz zasadność instalowania tych urządzeń w ogólnodostępnych miejscach w przestrzeni publicznej, takich jak budynki urzędów, szkoły, obiekty sportowe czy inne miejsca często odwiedzane przez mieszkańców. W ich ocenie pozwoliłoby to na wykorzystanie defibrylatorów w codziennych sytuacjach zagrożenia życia, przy jednoczesnym zachowaniu ich dostępności na wypadek sytuacji kryzysowych. Stanowisko to znajduje również potwierdzenie w licznych rekomendacjach ekspertów z zakresu ratownictwa medycznego oraz w rozwiązaniach stosowanych w wielu państwach europejskich, gdzie defibrylatory AED umieszczane są w łatwo dostępnych miejscach w przestrzeni publicznej. Urządzenia te są odpowiednio oznakowane i pozostają dostępne przez całą dobę dla osób postronnych, co znacząco zwiększa szanse na udzielenie szybkiej pomocy w przypadku nagłego zatrzymania krążenia. W związku z powyższym, na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się z następującymi pytaniami: 1. Czy ministerstwo wyda wiążące wytyczne dla JST, potwierdzające, że urządzenia AED zakupione w ramach programów ochrony ludności mogą (i powinny) być instalowane w miejscach ogólnodostępnych całodobowo, bez ryzyka zarzutu naruszenia dyscypliny finansów publicznych lub niewłaściwego przeznaczenia dotacji? 2. Czy planowane są zmiany legislacyjne lub wydanie aktów wykonawczych, które wprost zdefiniują standard powszechnego dostępu do defibrylacji (PAD) w budynkach użyteczności publicznej? 3. Czy resort planuje stworzenie ogólnopolskiego standardu oznakowania i ewidencji tych urządzeń oraz ich integrację z systemami wspomagania dowodzenia ratownictwa medycznego, aby dyspozytorzy numeru 112 posiadali wiedzę o lokalizacji najbliższego AED? 4. Czy ministerstwo planuje ogólnopolskie działania edukacyjne wspierające samorządy w budowaniu lokalnych sieci AED oraz promujące wśród obywateli umiejętność korzystania z tych urządzeń? Z poważaniem Patryk Jaskulski Poseł na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie wykorzystywania defibrylatorów AED w codziennych sytuacjach zagrożenia życia, przy jednoczesnym zachowaniu ich dostępności na wypadek sytuacji kryzysowych Odpowiedź na interpelację nr 16205 w sprawie wykorzystywania defibrylatorów AED w codziennych sytuacjach zagrożenia życia, przy jednoczesnym zachowaniu ich dostępności na wypadek sytuacji kryzysowych Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz Warszawa, 15-04-2026 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 16205 Pana Posła Patryka Jaskulskiego w sprawie wykorzystywania defibrylatorów AED w codziennych sytuacjach zagrożenia życia, przy jednoczesnym zachowaniu ich dostępności na wypadek sytuacji kryzysowych , uprzejmie przedstawiam następujące informacje. Urządzenia AED zakupione w ramach Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 [1] (OLiOC), zgodnie z założeniami ustawy z dnia 5 grudnia 2025 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej [2] , a także konstrukcją samego Programu OLiOC, poprzez zwiększanie zasobów ochrony ludności, mają służyć budowaniu odporności instytucji publicznych oraz społeczeństwa na sytuacje kryzysowe. Decyzja, czy sprzęt będzie stanowił wyposażenie podmiotów ochrony ludności, czy też będzie stanowił zapas magazynowy lub do wykorzystania w czasie zagrożeń o charakterze masowym należy do organu administracji publicznej zakupującego sprzęt. Zgodnie z Programem OLiOC wymagane jest jedynie, aby sprzęt był w stałej gotowości do użycia, co oznacza, że np. w przypadku jego zużycia musi zostać uzupełniony. Operatorzy numerów alarmowych 112, 997 i 998, obsługiwanych w centrach powiadamiania ratunkowego, posiadają dostęp do podkładu mapowego z zaznaczonymi lokalizacjami defibrylatorów AED. W celu zlokalizowania najbliższego AED operator numerów alarmowych, podczas obsługi zgłoszenia alarmowego, może użyć ww. narzędzia pomocniczego i – po wybraniu właściwego punktu – wyświetlić dane dotyczące dostępności defibrylatora. Informacje o obiektach AED pobierane są ze strony https://openaedmap.org oraz importowane do środowiska pracy operatora numerów alarmowych. Zbiór danych podlega cyklicznej aktualizacji oraz importowaniu jej do środowiska pracy operatora numerów alarmowych. Należy wskazać, że ewentualna inicjatywa w zakresie tworzenia lokalnych sieci urządzeń AED zakupionych w ramach Programu OLiOC pozostaje po stronie jednostek samorządu terytorialnego. Jednocześnie pragnę zauważyć, że określenie zasad dostępu do sprzętu medycznego, tworzenie ogólnopolskiego standardu oznakowania i ewidencji AED oraz ich integracja z Systemem Wspomagania Dowodzenia Państwowego Ratownictwa Medycznego wykraczają poza kompetencje ministra spraw wewnętrznych i administracji. Powyższe zagadnienia pozostają we właściwości ministra zdrowia. Ponadto uprzejmie informuję, że zasady korzystania przez obywateli z urządzeń AED zostały zawarte w Poradniku Bezpieczeństwa (ilustracja wskazująca, w jaki sposób należy używać tego rodzaju urządzenia oraz wskazanie możliwości zainstalowania aplikacji zawierającej dane lokalizacyjne tych urządzeń). Poradnik, który został rozesłany do wszystkich gospodarstw domowych w Polsce jest częścią ogólnopolskiej akcji edukacyjnej skierowanej do mieszkańców kraju. Jednocześnie pragnę poinformować, że Związek Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej stworzył aplikację Pierwszy Ratownik – narzędzie umożliwiające powiadamianie przeszkolonych wolontariuszy o sytuacjach zagrożenia życia, takich jak nagłe zatrzymanie krążenia. Aplikacja działa na zasadzie systemu First Responder, skutecznie stosowanego w wielu krajach. Celem aplikacji jest szybka reakcja na incydenty wymagające pierwszej pomocy przed przyjazdem służb ratunkowych. Ponadto aplikacja umożliwia użytkownikom lokalizowanie zautomatyzowanych defibrylatorów zewnętrznych oraz dodawanie nowych urządzeń do bazy danych. Dzięki temu użytkownicy mogą w razie potrzeby szybko znaleźć najbliższy AED. Z poważaniem z up. Wiesław Leśniakiewicz Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Przyjętego uchwałą Nr 72 Rady Ministrów z dnia 27 maja 2025 r. w sprawie zatwierdzenia Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026, M.P. poz. 541, z późn. zm., dalej również jako: „Program OLiOC“. [2] Dz. U. poz. 1907.