Interpelacja w sprawie wdrożenia rekomendacji przedstawionych w raporcie merytorycznym projektu "WF z AWF. Aktywny dzisiaj dla zdrowia w przyszłości" za rok 2025

Interpelacja w sprawie wdrożenia rekomendacji przedstawionych w raporcie merytorycznym projektu "WF z AWF. Aktywny dzisiaj dla zdrowia w przyszłości" za rok 2025 Interpelacja nr 16129 do ministra edukacji w sprawie wdrożenia rekomendacji przedstawionych w raporcie merytorycznym projektu "WF z AWF. Aktywny dzisiaj dla zdrowia w przyszłości" za rok 2025 Zgłaszający: Tadeusz Tomaszewski Data wpływu: 23-03-2026 Gniezno, 23 marca 2026 r. Szanowna Pani Minister, ogromny niepokój, nie tylko w gronie osób interesujących się sportem, wywołuje niezwykle niski stopień aktywności fizycznej, a co za tym idzie – sprawności i zdrowia polskich dzieci i młodzieży. Badania na ten temat od roku 2021 są prowadzone w ramach projektu pod hasłem „WF z AWF. Aktywny dzisiaj dla zdrowia w przyszłości”. Niedawno, podczas specjalnej konferencji zorganizowanej w Akademii Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie, przedstawiono już piąty raport z realizacji projektu, tym razem za rok 2025. Właśnie stołeczna uczelnia jest od początku (na zlecenie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego) koordynatorem projektu, realizowanego z wydatnym wsparciem i udziałem specjalistów z kilku innych AWF-ów. Projekt był realizowany przez osiem zespołów badawczych, poruszających różne problemy – ważne dla rzetelnej oceny stanu sprawności polskich uczniów oraz wskazania rekomendacji mogących przyczynić się do poprawy sytuacji. A ta – jak wskazują wyniki badań obejmujących ponad 100 tysięcy uczniów oraz 5200 nauczycieli – daleka jest od ideału. Okazuje się bowiem, że aż 94% uczniów i uczennic nie ma wystarczających kompetencji ruchowych. Z kolei blisko 90% dzieci z klas 1-3 nie potrafi wykonać tak prostej próby jak rzucenie i chwycenie piłki odbitej od ściany. Nieciekawie wyglądają także inne proste ćwiczenia, a ponad 80% nastolatków nie spełnia minimum codziennej aktywności fizycznej zalecanego przez WHO (Światową Organizację Zdrowia). Dla przeszło połowy populacji jedyną formą aktywności ruchowej są lekcje wychowania fizycznego. Plagą tych ostatnich są z kolei zbyt częste zwolnienia – najczęściej wypisywane nie przez lekarzy, lecz przez rodziców. Podjęta kilka lat temu kampania „Stop zwolnieniom z WF” przyniosła jeszcze niesatysfakcjonującą poprawę sytuacji. Co ciekawe, a właściwie smutniejsze – jak wynika z badań – bardzo często rodzice z lekcji WF zwalniają pociechy… mniej sprawne, czyli te, które najbardziej potrzebują ruchu i wyrównywania poziomu sprawności przynajmniej do tego jaki prezentują ich koledzy i koleżanki. Zresztą – takie przykłady także podano - fakt zwolnienia z lekcji jednej uczennicy „zaraża” niechęcią do ćwiczeń następne. Właśnie zwłaszcza dla wielu dziewcząt lekcje WF stanowią wręcz…karę. Efekty znamy. To choćby otyłość, charakteryzująca średnio co czwartego ucznia lub uczennicę szkoły podstawowej. W opublikowanych w raporcie blisko 30 szczegółowych rekomendacjach zawarto szereg zaleceń i postulatów mogących wpłynąć na poprawę sprawności naszych dzieci. Wśród rekomendacji systemowych jest m.in. stałe monitowanie kondycji fizycznej dzieci i młodzieży jako elementu nadzoru zdrowia publicznego oraz stwarzanie warunków do prowadzenia – już w klasach 1-3 (i to najlepiej na świeżym powietrzu) – zajęć ruchowych przez nauczycieli WF. Zdaniem autorów raportu tylko specjaliści, a więc nauczyciele wychowania fizycznego a nie edukacji wczesnoszkolnej, powinni objąć opieką najmłodszych, bo skoncentrowanie się na klasach 4-8 to już działania zbyt późne. Przypomniano przy okazji, że mamy przecież doskonałe wzorce zagraniczne. To choćby przykład mocnej w międzynarodowym sporcie niewielkiej Słowenii, w której obowiązkowe zajęcia ruchowe odbywają się już w przedszkolach, a świadectwa ukończenia szkoły podstawowej nie otrzyma uczeń nie potrafiący pływać… Rekomendacje dydaktyczno-wychowawcze wskazują właśnie na konieczność wdrożenia także u nas wczesnej edukacji w formie choćby zabawowej, ale regularnej aktywności ruchowej, a w szkołach doprowadzenie do sytuacji, w której lekcje WF nie będą jedyną formą zajęć sprawnościowych. Chodzi też o takie prowadzenie zajęć by były one dla uczniów atrakcyjne, a nie nudne i monotonne, realizowane według tego samego, powtarzalnego schematu. Ważne jest także i to, by odbywały się w salach gimnastycznych czy na boiskach z niezbędnym zapleczem socjalno-sanitarnym, które nie będzie zniechęcać do udziału w zajęciach. Z kolei wśród rekomendacji zdrowotno-profilaktycznych raport zwraca uwagę na konieczność regularnego kontaktu szkoły z rodzicami, informowania ich o poziomie rozwoju ruchowego ich dzieci oraz sugerowania im zachęcania pociech do aktywności. Postuluje się przy tym ograniczenie czasu ekranowego dzieci, często godzinami śledzącymi serwisy internetowe, media społecznościowe i gry komputerowe, na rzecz wyjścia z domu i ruchu na świeżym powietrzu. Duże nadzieje nie tylko autorzy raportu pokładają w nowej podstawie programowej WF oraz we wzmocnieniu miejsca aktywności ruchowej w przedmiocie „edukacja zdrowotna”, który od września br. powinien stać się w szkole zajęciami obowiązkowymi. I jeszcze jedno. To bardzo dobrze, iż przeszło 300-stronicowy raport został uzupełniony o cenne załączniki, obejmujące m.in. przykłady zestawu prostych ćwiczeń testujących sprawność uczniów, ankietę dla rodziców, szablon „Paszportu Aktywnego Ucznia”, a nawet – regulamin i scenariusz igrzysk sportowych uczniów szkół podstawowych. Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę o odpowiedzi na pytania: W jaki sposób MEN realizuje i będzie realizowało rekomendacje zawarte w raporcie merytorycznym projektu „WF z AWF. Aktywny dzisiaj dla zdrowia w przyszłości” za rok 2025? Proszę przestawić działania resortu zrealizowane w latach 2024-2025 na rzecz poprawy kondycji fizycznej dzieci (zwłaszcza z klas 1-3) oraz młodzieży szkolnej. Z wyrazami szacunku Poseł Tadeusz Tomaszewski

Odpowiedź na interpelację w sprawie wdrożenia rekomendacji przedstawionych w raporcie merytorycznym projektu "WF z AWF. Aktywny dzisiaj dla zdrowia w przyszłości" za rok 2025 Odpowiedź na interpelację nr 16129 w sprawie wdrożenia rekomendacji przedstawionych w raporcie merytorycznym projektu "WF z AWF. Aktywny dzisiaj dla zdrowia w przyszłości" za rok 2025 Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Paulina Piechna-Więckiewicz Warszawa, 15-04-2026 Szanowny Panie Marszałku, system edukacji ma wpływ na postawy młodych ludzi wkraczających w dorosły świat, może lepiej wspierać i skuteczniej przygotowywać dzieci, uczennice i uczniów do właściwych wyborów zdrowotnych. Przy ogólnoświatowej tendencji społeczeństw do nadwagi i otyłości, chorób cywilizacyjnych oraz występowania chorób nowotworowych, wszelkie działania mające wpływ na zmianę postaw i zachowań zdrowotnych są obecnie bardzo potrzebne i uzasadnione. Edukacja zdrowotna w profilaktyce nadwagi i otyłości to zagadnienie niełatwe, wymagające wielosektorowej współpracy i podejścia interdyscyplinarnego. Ministerstwo Edukacji Narodowej, realizując działania w zakresie wzmacniania zdrowia dzieci i młodzieży, bierze pod uwagę pogarszające się wskaźniki zdrowia i dobrostanu dzieci i młodzieży oraz niepokojące trendy, np. obniżenie aktywności fizycznej spowodowane m.in. zbyt częstym korzystaniem z technologii cyfrowych. Minister Edukacji skierowała do 30-dniowych konsultacji publicznych projekt ustawy o zakazie korzystania z telefonów w publicznych szkołach podstawowych. Każdy zainteresowany może wyrazić swoją opinię do 23 kwietnia 2026 roku, więcej na stronie: https://www.gov.pl/web/edukacja/projekt-ustawy-dotyczacy-telefonow-komorkowych-w-szkolach-skierowany-do-konsultacji-publicznych . Minister Edukacji współpracuje międzyresortowo m.in. z Ministrem Zdrowia, który jest koordynatorem prac związanych z przygotowaniem i wdrożeniem Strategii Zdrowotnych. Zaplanowana jest współpraca z ekspertami, w działania zaangażowani są specjaliści, w tym przedstawiciele środowisk medycznych i badawczych. 3 lutego br. odbyło się pierwsze spotkanie robocze przedstawicieli kluczowych instytucji publicznych, w tym MEN, oraz środowisk eksperckich w sprawie rozpoczęcia prac związanych z Narodową Strategią Redukcji Otyłości. Ponadto Ministerstwo Edukacji Narodowej współpracuje z Ministerstwem Sportu i Turystyki nad nową Strategią Polskiego Sportu w m.in. obszarze podstaw programowych (szczególnie dla przedszkoli), programów mających na celu motywowanie uczniów do aktywności fizycznej (np. Aktywna Szkoła), promocji edukacji zdrowotnej. W przyszłości planowane są programy zwiększające aktywność fizyczną dzieci i młodzieży. Wśród systemowych działań podejmowanych przez resort edukacji w zakresie zdrowia i poprawy kondycji fizycznej dzieci i młodzieży wymienić należy: Minister Edukacji w roku szkolnym 2025/2026, wśród podstawowych kierunków polityki oświatowej państwa, ustaliła obszar: Promocja zdrowego trybu życia w szkole – kształtowanie postaw i zachowań prozdrowotnych, wspieranie aktywności fizycznej uczniów. Placówki powinny kształtować postawy prozdrowotne oraz zachęcać uczniów do codziennej aktywności fizycznej. Wprowadzenie od 1 września 2025 r. edukacji zdrowotnej - nowego, nieobowiązkowego przedmiotu w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych. Edukacja zdrowotna umożliwia uczniom uzyskanie i rozwijanie wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych pozwalających na trafne rozpoznanie potrzeb zdrowotnych własnych i otoczenia oraz podejmowanie odpowiednich działań profilaktycznych czy naprawczych. Zajęcia edukacji zdrowotnej są prowadzone od roku szkolnego 2025/2026 w: klasach IV–VIII szkoły podstawowej, z wyjątkiem szkoły podstawowej dla dorosłych, w wymiarze 1 godziny tygodniowo w każdej z tych klas , przy czym zajęcia realizowane w klasie VIII będą nie dłużej niż do końca stycznia danego roku szkolnego (tj. nie przez cały rok szkolny), z uwagi na przeprowadzany w maju egzamin ósmoklasisty w klasie VIII szkoły podstawowej; branżowej szkole I stopnia, w klasach I–III liceum ogólnokształcącego , z wyjątkiem liceum ogólnokształcącego dla dorosłych, i w klasach I–III technikum, w wymiarze 1 godziny tygodniowo w klasach I i II albo klasach II i III albo klasach I i III tych szkół. Podstawa programowa nowego przedmiotu została zaprojektowana przez ekspertów z uwzględnieniem założenia, że edukacja zdrowotna to wieloetapowy, wielopłaszczyznowy i interdyscyplinarny proces prowadzący do budowania alfabetyzmu zdrowotnego (ang. health literacy ). W maju 2024 r. w Ministerstwie Edukacji Narodowej, w porozumieniu z Ministrem Zdrowia oraz Ministrem Sportu i Turystki, powołany został międzyresortowy zespół, który przygotował założenia i podstawy programowe nowego przedmiotu. Edukacja zdrowotna, oprócz dotychczasowych treści z zakresu przedmiotu „wychowanie do życia w rodzinie” związanych z funkcjami rodziny, miłością, przyjaźnią, pełnieniem ról małżeńskich i rodzicielskich, seksualnością człowieka, prokreacją oraz problemami związanymi z okresem dojrzewania, zawiera treści związane ze zdrowiem i aktywnością fizyczną, odżywianiem, zdrowiem psychicznym, społecznym i środowiskowym, Internetem i profilaktyką uzależnień. Jednocześnie treści zawarte w podstawie programowej kształcenia ogólnego w zakresie nowego przedmiotu „edukacja zdrowotna” mają pełnić rolę prewencyjną, szczególnie w przypadku przewidywanego możliwego pojawienia się u dzieci i młodzieży zachowań ryzykownych, a poznanie tych treści ma im zapobiegać. Przedmiot edukacja zdrowotna charakteryzuje się interdyscyplinarnym charakterem, łącząc elementy nauk: o zdrowiu, medycznych, społecznych, humanistycznych, przyrodniczych i ścisłych. Podstawa programowa [1] tego przedmiotu została przygotowana z uwzględnieniem wieku i rozwoju psychofizycznego uczniów, którzy będą uczęszczać na te zajęcia. Holistyczne zaprojektowana edukacja zdrowotna obejmuje dziesięć działów, które odzwierciedlają sfery funkcjonowania człowieka. Klasy IV-VI szkoły podstawowej Klasy VII-VIII szkoły podstawowej Klasy I-III szkół ponadpodstawowych Dział I. Wartości i postawy Dział II. Zdrowie fizyczne Dział III. Aktywność fizyczna Dział IV. Odżywianie Dział V. Zdrowie psychiczne Dział VI. Zdrowie społeczne Dział VII. Dojrzewanie Dział VII. Zdrowie seksualne Dział VIII. Zdrowie seksualne Dział VIII. Zdrowie środowiskowe Dział IX. Zdrowie środowiskowe Dział IX. Internet i profilaktyka uzależnień Dział X. Internet i profilaktyka uzależnień Dział X. System ochrony zdrowia Głównym celem podstawy programowej w zakresie przedmiotu edukacja zdrowotna jest kształtowanie kompetencji uczniów w zakresie całożyciowej dbałości o zdrowie oraz budowanie potencjału zdrowotnego własnego i otoczenia w zgodzie z aktualnymi wyzwaniami epidemicznymi oraz sytuacją geopolityczną. Zgodnie z decyzją Minister Edukacji Barbary Nowackiej, przedmiot od nowego roku szkolnego będzie realizowany jako przedmiot obowiązkowy (z wyłączeniem zagadnień związanych ze zdrowiem seksualnym). MEN zleciło Ośrodkowi Rozwoju Edukacji opracowanie i publikację na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej ( www.zpe.gov.pl ) materiałów edukacyjnych w formie cyfrowej do nauczania i uczenia się edukacji zdrowotnej. Dostęp do materiałów na ZPE mają wszyscy nauczyciele i uczniowie. Są to w szczególności scenariusze lekcji (ok. 270 scenariuszy) wraz z obudową: prezentacja, karty pracy, linki do materiałów dodatkowych), produkcja materiałów dodatkowych (filmy, podcasty, aplikacje, gry dydaktyczne, broszury, ulotki, plakaty, plansze edukacyjne, modele edukacyjne i narzędzia interaktywne, testy online etc. Przygotowano także przykładowe programy nauczania edukacji zdrowotnej (dla szkoły podstawowej oraz szkół ponadpodstawowych)oraz materiały informacyjne dla dyrektorów szkół, nauczycieli i rodziców , które są dostępne na stronie ZPE oraz na stronie internetowej ministerstwa: https://www.gov.pl/web/edukacja/edukacja-zdrowotna . Opracowanie nowej podstawy programowej wychowania fizycznego Minister Edukacji w porozumieniu z Ministrem Sportu i Turystyki oraz Instytutem Badań Edukacyjnych w listopadzie 2024 r. powołała zespół ekspertów, który przygotował projekt podstawy programowej kształcenia ogólnego w zakresie wychowania fizycznego. W składzie zespołu znalazła się m.in. dr Zuzanna Mazur – koordynatorka, kierownik Zakładu Teorii i Metodyki Wychowania Fizycznego w Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie, ekspertka ministerialnego projektu „WF z AWF Aktywny dzisiaj dla zdrowia w przyszłości”. Nowa podstawa programowa wychowania fizycznego obowiązuje od 1 września 2025 r. w: szkołach podstawowych (klasach I–III i IV – VIII); szkołach ponadpodstawowych (liceum ogólnokształcące, technikum, branżowa szkoła I stopnia, branżowa szkoła II stopnia); szkole policealnej. Nowa podstawa programowa kształcenia ogólnego w zakresie wychowania fizycznego kładzie nacisk na rozwój podstawowych umiejętności ruchowych, które umożliwiają dzieciom i młodzieży podejmowanie różnorodnych form aktywności fizycznej przez całe życie. Opiera się na kształtowaniu kompetencji ruchowych, budowaniu motywacji do podejmowania aktywności fizycznej oraz promowaniu zdrowego stylu życia poprzez ruch i zabawę – nie ogranicza się jedynie do realizacji celów operacyjnych czy oceny wybranych elementów sprawności fizycznej. Podstawa programowa wychowania fizycznego odwołuje się do następujących założeń: paradygmatu zdrowotnego i jakości życia, w tym planowania, monitorowania oraz oceny aktywności i sprawności fizycznej; edukacji włączającej oraz zasad sprawiedliwości społecznej, polegających na tworzeniu równych szans uczestnictwa w zajęciach dla wszystkich uczniów; edukacji w terenie, wzmacnianiu odporności psychofizycznej oraz kształtowaniu prozdrowotnych i proekologicznych postaw uczniów; edukacji dla zrównoważonego rozwoju, uwzględniającej działania na rzecz środowiska naturalnego i promującej formy aktywności fizycznej przyjaznej środowisku; paradygmatu cyfrowego i technologicznego, zakładającego świadome i bezpieczne wykorzystywanie nowoczesnych technologii wspierających rozwój fizyczny, zdrowotny i edukacyjny. W przypadku klas I–III szkoły podstawowej podstawa programowa w zakresie wychowania fizycznego przewiduje również obowiązek przeprowadzenia w każdej klasie testów sprawnościowych (analogicznych jak dotychczas w przypadku uczniów klas IV–VIII szkół podstawowych). Podstawa programowa kształcenia ogólnego w zakresie wychowania fizycznego dla klas IV–VIII oraz dla szkół ponadpodstawowych uwzględnia kompetencyjne podejście do opisu treści nauczania tj.: 1) cele kształcenia – wymagania ogólne są powiązane z precyzyjnie określonymi umiejętnościami; 2) wymagania szczegółowe w zakresie wiedzy i umiejętności są ściśle powiązanie z celami kształcenia (każdy dział tematyczny ma pytanie wiodące, a każde wymaganie szczegółowe jest powiązane z celem ogólnym i obejmuje wiedzę oraz praktyczne umiejętności); 3) korelacje międzyprzedmiotowe umożliwiają nauczycielom integrację i holistyczne podejście do treści nauczania. Ponadto, w przypadku klas VII–VIII szkoły podstawowej podstawa programowa wychowania fizycznego obejmuje fakultatywny dział umożliwiający zapoznanie z ćwiczeniami, które są stosowane w trakcie rekrutacji do służb mundurowych i innych zawodów, w których wymagana jest wysoka sprawność fizyczna. W szkołach ponadpodstawowych dział ten jest obowiązkowy dla wszystkich uczniów. Działy uwzględnione w podstawie programowej wychowania fizycznego dla szkoły podstawowej: Działy Klasa IV oraz V i VI Klasy VII i VIII I. Ćwiczenia ogólnorozwojowe Ćwiczenia ogólnorozwojowe II. Gry zespołowe i rekreacyjne Gry zespołowe i rekreacyjne III. Lekkoatletyka Lekkoatletyka IV. Taniec Taniec V. Relaksacja i odprężenie Relaksacja i odprężenie VI. Monitorowanie aktywności i sprawności fizycznej Monitorowanie aktywności i sprawności fizycznej VII. Bezpieczeństwo w aktywności fizycznej Sprawność fizyczna w służbach mundurowych i innych zawodach (dział fakultatywny) VIII. Kompetencje społeczne Bezpieczeństwo w aktywności fizycznej IX. - Kompetencje społeczne Głównym celem podstawy programowej kształcenia ogólnego w zakresie przedmiotu wychowanie fizyczne dla liceum ogólnokształcącego i technikum, branżowej szkoły I stopnia i branżowej szkoły II stopnia jest kształtowanie całożyciowej potrzeby podejmowania aktywności fizycznej, rozwój sprawności motorycznej i świadomej postawy prozdrowotnej. Podstawa programowa kształcenia ogólnego w zakresie wychowania fizycznego obejmuje także dział umożliwiający zapoznanie z ćwiczeniami, które są stosowane w trakcie rekrutacji do służb mundurowych i innych zawodów, w których wymagana jest wysoka sprawność fizyczna, a tym samym może się przyczynić do zwiększenia zainteresowania przyszłych absolwentów pracą w ww. służbach. Działy uwzględnione w projektowanej podstawie programowej wychowania fizycznego dla szkół ponadpodstawowych: Działy Liceum i Technikum Branżowa szkoła I stopnia Branżowa szkoła II stopnia I. Ćwiczenia ogólnorozwojowe Ćwiczenia ogólnorozwojowe Rozwój fizyczny oraz sprawność i aktywność fizyczna II. Gry zespołowe i rekreacyjne Gry zespołowe i rekreacyjne Sprawność fizyczna w służbach mundurowych i innych zawodach III. Lekkoatletyka Lekkoatletyka Bezpieczeństwo w aktywności fizycznej IV. Taniec Taniec Kompetencje społeczne V. Relaksacja i odprężenie Relaksacja i odprężenie - VI. Monitorowanie aktywności i sprawności fizycznej Monitorowanie aktywności i sprawności fizycznej - VII. Sprawność fizyczna w służbach mundurowych i innych zawodach Sprawność fizyczna w służbach mundurowych i innych zawodach - VIII. Bezpieczeństwo w aktywności fizycznej Bezpieczeństwo w aktywności fizycznej - IX. Kompetencje społeczne Kompetencje społeczne - Obecnie planuje się wprowadzenie zmian umożliwiających powierzenie nauczycielowi wychowania fizycznego również części obowiązkowego wymiaru godzin wychowania fizycznego w klasach I-III szkoły podstawowej. Na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej (www.zpe.gov.pl) został opublikowany dodatkowy materiał informacyjny - Komentarz metodyczny dla nauczycieli wychowania fizycznego [2] , który został opracowany, aby wspierać nauczycieli, dyrektorów szkół oraz wszystkich zaangażowanych w edukację fizyczną dzieci i młodzieży w interpretacji i wdrażaniu nowej podstawy programowej kształcenia ogólnego na wszystkich etapach edukacyjnych – w klasach I–III, IV–VIII szkoły podstawowej oraz w szkołach ponadpodstawowych. Dokument ten stanowi uszczegółowienie kluczowych założeń zmian, w tym przesunięcia akcentu z realizacji sztywnych celów operacyjnych na rozwój alfabetu ruchowego, wzmacnianie motywacji uczniów, elastyczne podejście do organizacji zajęć oraz włączanie wychowania fizycznego w szerszy kontekst zdrowia, dobrostanu i edukacji całościowej. Dokument ma charakter merytoryczno-praktyczny – wyjaśnia kluczowe koncepcje leżące u podstaw współczesnego podejścia do wychowania fizycznego i prezentuje rekomendowane sposoby ich realizacji w codziennej praktyce szkolnej. Podkreśla odejście od sztywnego, schematycznego modelu nauczania na rzecz podejścia wspierającego rozwój alfabetu ruchowego, budowanie motywacji uczniów, elastyczność organizacyjną oraz włączenie wychowania fizycznego w szerszy kontekst zdrowia, dobrostanu i edukacji całościowej. Otwarty konkurs ofert na realizację w 2026 roku zadania z zakresu zdrowia publicznego w ramach Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2026 13 kwietnia 2026 r. Minister Edukacji ogłosiła otwarty konkurs ofert na realizację w 2026 roku zadania z zakresu zdrowia publicznego pn. Budowanie odporności - realizacja programów edukacyjnych, wychowawczych, interwencyjnych oraz profilaktycznych w ramach Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2026. Na zadania przeznaczono 7 125 000 zł. Zadanie konkursowe składa się z dwóch modułów, gdzie moduł II pn. W zdrowiu – w ruchu polega na przygotowaniu i przeprowadzeniu w szkołach projektów z zakresu aktywności fizycznej i zdrowego żywienia jako aktywnego procesu, w ramach którego nabywa się wiedzę i umiejętności na temat znaczenia zdrowego stylu życia w przeciwdziałaniu chorobom cywilizacyjnym oraz utrzymaniu zdrowia psychicznego, a także skutecznych strategii radzenia sobie z trudnościami. W wyniku realizacji zadania zostaną wdrożone i zrealizowane w szkołach projekty aktywności zdrowotnej, w wyniku których nastąpi: zwiększenie aktywności ruchowej i kondycji fizycznej: nauka podejmowania decyzji zdrowotnych, budowanie odporności indywidualnej, rozwój umiejętności sportowych; zwiększenie odpowiedzialności żywieniowej: nauka podejmowania decyzji zdrowotnych, budowanie odporności somatycznej, rozwój umiejętności bilansowania jadłospisów i przygotowywania zdrowych posiłków; poprawa samopoczucia i dobrostanu psychicznego: poznanie siebie i swoich reakcji i postaw, które pozwolą zrozumieć potrzeby i ograniczenia; radzenie sobie z trudnościami: umiejętne wykorzystanie ruchu i żywienia do skutecznej i zdrowej poprawy nastroju, przebodźcowania, zmęczenia nauką, higieny snu, zaburzeń w odżywianiu itp.; zapobieganie stygmatyzacji: prewencja i zmniejszenie liczby zachowań negatywnych związanych z odbiorem u siebie i innych objawów zaburzeń zdrowia fizycznego, psychicznego, zaburzeń odżywiania i korzystanie z pomocy specjalistycznej jako wynik edukacji na temat zdrowia. Reasumując, przedstawione powyżej realizowane przez Ministerstwo Edukacji Narodowej systemowe działania, są w dużej mierze kompatybilne z rekomendacjami przedstawionymi w ww. raporcie. Na przykład, celem przedmiotu „edukacja zdrowotna” jest budowanie alfabetyzmu zdrowotnego (ang. health literacy ), czyli wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych pozwalających uczniom na trafne rozpoznanie potrzeb zdrowotnych własnych i otoczenia oraz podejmowanie odpowiednich działań profilaktycznych czy naprawczych oraz uwzględnienie w podstawie programowej kształcenia. Natomiast realizacja obowiązkowych testów sprawności zarówno w klasach I-III, jak również w klasach IV-VIII szkoły podstawowej oraz w szkołach ponadpodstawowych raz w ciągu każdego roku szkolnego ma wartość diagnostyczną, tj. pomaga nauczycielom w świadomym planowaniu zajęć ruchowych oraz wskazuje mocne strony ucznia i obszary wymagające dalszej pracy. Wyniki testów nie służą ocenie, lecz powinny stanowić punkt wyjścia do pracy nad poprawą rozwoju psychomotorycznego uczniów. Nowa podstawa programowa wychowania fizycznego to także inne niż dotychczas, nowoczesne podejście do prowadzenia lekcji wychowania fizycznego, atrakcyjnych dla uczniów, z wykorzystaniem różnorodnych strategii dydaktycznych. Należy jednocześnie podkreślić, że prace w zakresie opisanych powyżej działań zostały przez resort edukacji podjęte już w 2024 r., a rekomendacje opublikowano w 2026 r. (dotyczą roku 2025 r.) Zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe [3] każda szkoła lub placówka jest zobowiązana do realizowania programu wychowawczo-profilaktycznego, który obejmuje: treści i działania o charakterze wychowawczym skierowane do uczniów oraz treści i działania o charakterze profilaktycznym skierowane do uczniów, nauczycieli i rodziców. Program wychowawczo-profilaktyczny jest uchwalany przez radę rodziców w porozumieniu z radą pedagogiczną do 30 dnia od rozpoczęcia roku szkolnego. Program opracowuje się na podstawie analizy wyników corocznie przeprowadzanej diagnozy w zakresie występujących w środowisku szkolnym potrzeb rozwojowych uczniów, w tym czynników chroniących i czynników ryzyka. Diagnozę przeprowadza dyrektor szkoły lub placówki albo upoważniony przez niego pracownik szkoły lub placówki. Rada rodziców poprzez uchwalanie programu wychowawczo-profilaktycznego ma istotny wpływ na programy, projekty, przedsięwzięcia, inicjatywy także te realizowane we współpracy z organizacjami pozarządowymi np. w zakresie promocji zdrowia i zwiększenia aktywności fizycznej dzieci i młodzieży. Ponadto dyrektorom szkół i nauczycielom zapewniono możliwość korzystania z materiałów edukacyjnych opracowanych przez Ośrodek Rozwoju Edukacji (ORE). Na stronie internetowej ORE utworzono Bank Dobrych Praktyk, w którym zamieszczane są doświadczenia szkół w zakresie promocji zdrowia, upowszechniające różne strategie w zakresie promowania aktywności fizycznej w szkołach. Jednocześnie warto zaznaczyć, że w Polsce jest realizowany Program Szkoła i Przedszkole Promujące Zdrowie. Program rozwijany był w Polsce w ramach Europejskiej Sieci Szkół Promujących Zdrowie (ESSzPZ), utworzonej w 1992 r., od 1 stycznia 2008 r. w Europejskiej Sieci Szkół dla Zdrowia w Europie – SHE, w wyniku porozumienia WHO/EURO, Rady Europy i Komisji Europejskiej. Polska została członkiem tej sieci w grupie pierwszych ośmiu krajów. Aktualnie we wszystkich województwach istnieją sieci szkół, w niektórych nawet funkcjonują sieci rejonowe, powiatowe lub miejskie, utworzone w celu łatwiejszego koordynowania i skuteczniejszego wspierania pracy szkół. Przedszkola i szkoły promujące zdrowie tworzą warunki (fizyczne i społeczne) sprzyjające ochronie i pomnażaniu zdrowia oraz umożliwiają aktywne uczestnictwo społeczności szkolnej w działaniach na rzecz zdrowia. Wśród beneficjentów programu, poza wychowankami i uczniami, można wymienić nauczycieli, pracowników niepedagogicznych i rodziców. Co roku placówki podkreślają swoje sukcesy i korzyści z uczestnictwa w programie, ponieważ jego realizacja wzbogaca wiedzę uczestników o zdrowiu i zdrowym stylu życia oraz rozwija umiejętności niezbędne w życiu. 19-20 marca 2026 r. odbyła się uroczysta gala wręczenia krajowych certyfikatów szkół i przedszkoli promujących zdrowie, które otrzymały to prestiżowe wyróżnienie. Wymienione działania to przykłady inicjatyw, w wyniku których podejmowane są starania, aby współczesne przedszkole i szkoła przyczyniały się do poprawy ogólnego stanu zdrowia społeczeństwa. Systematyczna edukacja zdrowotna jest uważana za najbardziej opłacalną, długofalową inwestycję w zdrowie społeczeństwa, dlatego od roku szkolnego 2026/2027 edukacja zdrowotna będzie przedmiotem obowiązkowym w klasach od IV do VIII szkoły podstawowej oraz przez dwa lata w szkołach ponadpodstawowych. O tym, czy przedmiot będzie realizowany w klasach I i II, II i III czy w klasach I i III szkoły ponadpodstawowej, decydować będzie dyrektor szkoły. Obowiązkowe będą takie działy, jak: bezpieczeństwo, higiena cyfrowa, odżywianie, profilaktyka uzależnień, zdrowie psychiczne, fizyczne i społeczne oraz pierwsza pomoc. Nieobowiązkowe będą natomiast zagadnienia dotyczące zdrowia seksualnego. Minister Edukacji powołała zespół ekspercki który przeanalizuje dotychczasową podstawę programową edukacji zdrowotnej i wskaże szczegółowe treści, które będą nieobowiązkowe. Członkami zespołu zostali: Zbigniew Izdebski – koordynator, Antonina Kopyt, Dariusz Samborski, Aleksandra Lewandowska, Joanna Napierała. Przedmiotu będą mogli nauczać, tak jak dotychczas, nauczyciele biologii, przyrody, wychowania fizycznego, wychowania do życia w rodzinie oraz nauczyciele psycholodzy. Jedenaście uczelni w Polsce prowadzi studia podyplomowe nadające kwalifikacje do nauczania edukacji zdrowotnej. Studia te będą kontynuowane w kolejnym roku akademickim. Nowe przepisy będą gotowe najszybciej, jak to możliwe, z uwzględnieniem procesu legislacyjnego, czyli konsultacji i uzgodnień, na pewno przed początkiem nowego roku szkolnego. Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Edukacji Paulina Piechna-Więckiewicz Podsekretarz Stanu [1] Określona w rozporządzeniu Ministra Edukacji z dnia 6 marca zmieniającym rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz.U. z 2025 r. poz. 378) oraz w rozporządzeniu Ministra Edukacji z dnia 6 marca zmieniającym rozporządzenie w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia (Dz. U. z 2025 r. poz. 382). [2] https://zpe.gov.pl/a/komentarz-metodyczny/D3R9MU3QQ [3] Dz. U. z 2025 r., poz.1043, z późn. zm.