Interpelacja w sprawie skali nielegalnej migracji do Polski oraz działań podejmowanych w celu jej ograniczenia

Interpelacja w sprawie skali nielegalnej migracji do Polski oraz działań podejmowanych w celu jej ograniczenia Interpelacja nr 15992 do ministra spraw wewnętrznych i administracji, ministra spraw zagranicznych w sprawie skali nielegalnej migracji do Polski oraz działań podejmowanych w celu jej ograniczenia Zgłaszający: Wiesław Krajewski Data wpływu: 15-03-2026 Szanowni Panowie Ministrowie, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora zwracam się z interpelacją w sprawie skali nielegalnej migracji do Polski oraz działań podejmowanych w celu jej ograniczenia. Migracja stanowi jedno z najważniejszych wyzwań współczesnej polityki państw europejskich. W ostatnich latach w wielu państwach Unii Europejskiej obserwowany jest wzrost presji migracyjnej, co rodzi pytania dotyczące skuteczności mechanizmów kontroli granic oraz polityki migracyjnej poszczególnych państw. W kontekście rosnącej liczby cudzoziemców przebywających na terytorium Polski zasadne jest uzyskanie szczegółowych informacji dotyczących skali nielegalnej migracji oraz działań podejmowanych przez administrację publiczną w celu jej ograniczenia. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania: Ilu cudzoziemców przebywających na terytorium Polski zostało uznanych za osoby przebywające nielegalnie w latach 2023-2026? Z jakich państw pochodziła największa liczba osób przebywających nielegalnie na terytorium Polski? Ile decyzji o zobowiązaniu cudzoziemców do powrotu wydano w analizowanym okresie? Ile osób faktycznie opuściło terytorium Polski w wyniku wydanych decyzji deportacyjnych? Jakie były najczęstsze przyczyny nielegalnego pobytu cudzoziemców na terytorium Polski? Czy ministerstwo analizuje związek między systemem wizowym a przypadkami nielegalnego pobytu cudzoziemców? Ile wiz zostało cofniętych w analizowanym okresie z powodu naruszenia warunków pobytu? Jakie działania podejmowane są w celu ograniczenia nadużyć związanych z wykorzystaniem wiz do nielegalnej migracji? Jak zmieniała się liczba cudzoziemców objętych procedurą powrotową w latach 2023-2026? Jak ministerstwo ocenia skuteczność obecnych mechanizmów kontroli migracji do Polski? Czy planowane są zmiany w polityce wizowej lub migracyjnej mające na celu ograniczenie skali nielegalnej migracji? Z wyrazami szacunku Wiesław Krajewski Poseł na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie skali nielegalnej migracji do Polski oraz działań podejmowanych w celu jej ograniczenia Odpowiedź na interpelację nr 15992 w sprawie skali nielegalnej migracji do Polski oraz działań podejmowanych w celu jej ograniczenia Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski Warszawa, 01-04-2026 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację nr 15992 Pana Posła Wiesława Krajewskiego w sprawie skali nielegalnej migracji do Polski oraz działań podejmowanych w celu jej ograniczenia, uprzejmie informuję, co następuje. Na wstępie należy wskazać, że stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1275, z późn. zm.) dział sprawy wewnętrzne obejmuje sprawy: ochrony granicy Państwa, kontroli ruchu granicznego i cudzoziemców oraz koordynacji działań związanych z polityką migracyjną państwa. Tym samym kwestie związane z wjazdem i pobytem cudzoziemców na terytorium RP i powiązanymi z ich pobytem zdarzeniami pozostają w wyłącznej kompetencji ministra odpowiedzialnego za dział sprawy wewnętrzne tj. ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Ad 6. Związek pomiędzy nielegalnym pobytem, a wydaną uprzednio wizą wynika z nieopuszczenia przez danego cudzoziemca terytorium RP przed końcem okresu ważności udzielonej mu wizy. Niemniej, podkreślenia wymaga, że obecnie, na skutek kierowanych do konsulów zaleceń formułowanych w ramach nadzoru nad działalnością konsularną, konsulowie dokładają szczególnej staranności przy szacowaniu ryzyka migracyjnego związanego z wjazdem konkretnego cudzoziemca, który aplikuje o wizę, aby prawidłowo ocenić wolę cudzoziemca co do opuszczenia terytorium RP przed upływem ważności wizy. Ad 7. W latach 2023-2026 cofniętych zostało łącznie 4020 wiz wydanych cudzoziemcom. MSZ nie prowadzi odrębnych statystyk w zakresie powodów cofnięcia wiz. Należy zaznaczyć, że art. 90 i n. ustawy o cudzoziemcach wskazują przesłanki cofania i unieważniania wiz. Ad 8. Podjęte przez ministra spraw zagranicznych działania obejmują zarówno poprawę praktyki rozpoznawania wniosków wizowych poprzez szczegółowe zalecenia udzielane konsulom co do właściwej interpretacji przepisów, jak również działania legislacyjne. Minister spraw zagranicznych czynnie uczestniczył przy przyjęciu pakietu ustaw naprawczych w obszarze migracji, których wprowadzenie rzutuje na proces wizowy. Pakiet ustaw naprawczych objął: 1. ustawę z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. poz. 620), 2. ustawę z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzenia pracy cudzoziemcom na terytorium RP (Dz. U. poz. 621), 3. ustawę z dnia 24 kwietnia 2025 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 619), 4. ustawę z dnia 4 kwietnia 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu wyeliminowania nieprawidłowości w systemie wizowym RP (Dz. U. poz. 622). W zakresie aktu normatywnego wymienionego w pkt 4 podkreślenia wymaga, że MSZ był gospodarzem projektu ustawy. Ww. ustawa w zakresie przedmiotu regulacji zakładała: 1) ustanowienie podstaw prawnych dla udostępniania organom wizowym informacji niezbędnych do przeprowadzenia postępowania wizowego. Dotyczy to m. in. podatków, danych ZUS, Straży Granicznej i szefa Urzędu ds. Cudzoziemców, 2) reformę systemu wydawania wizy krajowej w celu odbycia studiów poprzez: obowiązek potwierdzania zagranicznych świadectw dojrzałości, który nie będzie dotyczył tylko świadectw/dyplomów wydanych w państwach UE/EFTA i OECD, świadectw międzynarodowej matury (IB/EB) i świadectw/dyplomów uznanych na podstawie umów dwustronnych i wielostronnych, 3) cudzoziemiec niebędący obywatelem państwa członkowskiego UE, EFTA, Szwajcarii lub Wielkiej Brytanii będzie zobowiązany przedstawić dokument poświadczający znajomość języka wykładowego co najmniej na poziomie B2, 4) lepszy dostęp do baz danych i informacji o studentach-cudzoziemcach, 5) szczelniejszy system zatwierdzania uczelni na potrzeby przyjmowania cudzoziemców, 6) limit cudzoziemców kształcących się na studiach w danej uczelni (max. 50%), 7) szybką ścieżkę wizową dla doktorantów, naukowców i badaczy. Całokształt działań MSZ zmierza wprost do zapobieżenia nielegalnej migracji i eliminowania luk prawnych umożliwiających wjazd w innym celu niż deklarowany. Ad 10. Zastosowane mechanizmy już w chwili obecnej skutkują właściwą rekrutacją na studia wyższe w Polsce, z uwzględnieniem weryfikacji wiedzy kandydata na studia oraz potwierdzania znajomości języka polskiego na poziomie nie niższym niż B2, tym samym eliminują osoby, które deklarowały wolę odbywania studiów dla pozoru, celem wjazdu na terytorium RP i przemieszczenia się do państw obszaru Schengen. W kontekście wiz do pracy pozytywnie należy ocenić zmiany legislacyjne zawarte w ustawie z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzenia pracy cudzoziemcom na terytorium RP (Dz. U. poz. 621) sprowadzające się do włączenia do ww. aktu obligatoryjnych przesłanek odmowy wydania zezwolenia na pracę i innych dokumentów uprawniających do podjęcia pracy, co skutkuje właściwym sprawdzeniem zdolności pracodawcy do powierzenia pracy cudzoziemcowi. Ad 11. Zastosowane w ubiegłym roku zmiany zarówno w wymiarze praktycznym, jak i legislacyjnym, a odnoszące się do polityki wizowej oceniane są jako skuteczne przy zapobieganiu nielegalnej migracji. Niemniej podlegają one bieżącej ocenie co do efektywności i realizacji zamierzonych celów. W wypadku dostrzeżenia powstania innych niekorzystnych zjawisk w systemie wizowym będą podejmowane dalsze działania. Podkreślenia wymaga, że resortem wiodącym w przedmiotowej tematyce jest MSWiA. Z wyrazami szacunku z up. Władysław Teofil Bartoszewski Sekretarz Stanu