Interpelacja w sprawie wsparcia jednostek ochotniczych straży pożarnych w zakresie nowoczesnego sprzętu i szkoleń specjalistycznych

Interpelacja w sprawie wsparcia jednostek ochotniczych straży pożarnych w zakresie nowoczesnego sprzętu i szkoleń specjalistycznych Interpelacja nr 15882 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie wsparcia jednostek ochotniczych straży pożarnych w zakresie nowoczesnego sprzętu i szkoleń specjalistycznych Zgłaszający: Przemysław Drabek Data wpływu: 10-03-2026 Szanowny Panie Ministrze, ochotnicze straże pożarne odgrywają kluczową rolę w systemie bezpieczeństwa wewnętrznego państwa, w szczególności na terenach wiejskich oraz w miastach średniej wielkości. Strażacy ochotnicy, działając społecznie, bardzo często jako pierwsi docierają na miejsce zdarzeń, podejmując działania ratowniczo-gaśnicze, techniczne oraz humanitarne. Skuteczność tych działań w znacznym stopniu zależy od dostępu do nowoczesnego sprzętu, odpowiedniego umundurowania oraz specjalistycznych szkoleń. W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie informacji dotyczących planowanych działań Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w zakresie wsparcia jednostek OSP, w szczególności spoza Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego. Proszę o odpowiedź na następujące pytania: Jakie będą szczegółowe kryteria punktowe w najbliższym naborze wniosków na dofinansowanie zakupu ciężkich samochodów ratowniczo-gaśniczych dla jednostek ochotniczych straży pożarnych spoza Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego? Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji rozważa utworzenie dedykowanego funduszu przeznaczonego na systematyczną wymianę ubrań specjalnych oraz środków ochrony indywidualnej dla strażaków ochotników? Jeśli tak, to na jakich zasadach oraz w jakiej perspektywie czasowej? Jaką kwotę środków, w szczególności z Funduszu Sprawiedliwości oraz funduszy Unii Europejskiej, planuje się przeznaczyć na organizację szkoleń specjalistycznych z zakresu ratownictwa chemiczno-ekologicznego dla jednostek OSP na terenie województwa śląskiego? Zwracam się z prośbą o udzielenie szczegółowej odpowiedzi, która pozwoli jednostkom samorządu terytorialnego oraz samym strażakom ochotnikom na właściwe zaplanowanie dalszych działań inwestycyjnych i szkoleniowych.

Odpowiedź na interpelację w sprawie wsparcia jednostek ochotniczych straży pożarnych w zakresie nowoczesnego sprzętu i szkoleń specjalistycznych Odpowiedź na interpelację nr 15882 w sprawie wsparcia jednostek ochotniczych straży pożarnych w zakresie nowoczesnego sprzętu i szkoleń specjalistycznych Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz Warszawa, 01-04-2026 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 15882 Pana Posła Przemysława Drabka w sprawie wsparcia jednostek ochotniczych straży pożarnych w zakresie nowoczesnego sprzętu i szkoleń specjalistycznych , uprzejmie przedstawiam następujące informacje. W pierwszej kolejności, stosownie do stanowiska Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej (PSP), uprzejmie informuję, że zasady dotyczące szczegółowych kryteriów punktowych dla wniosków na dofinansowanie zakupu samochodów ratowniczo-gaśniczych dla jednostek ochotniczych straży pożarnych (OSP), zostaną udostępnione po 31 marca 2026 r. Odnosząc się do zagadnienia finansowania jednostek OSP, należy wskazać, że zostało ono uregulowane w art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych [1] , który stanowi, że koszty funkcjonowania OSP są pokrywane, m.in. z: budżetów jednostek samorządu terytorialnego; środków z budżetu państwa przekazywanych Komendantowi Głównemu Państwowej Straży Pożarnej; wpływów instytucji ubezpieczeniowych, o których mowa w art. 38 i art. 39 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej [2] ; środków pochodzących od osób fizycznych i osób prawnych przekazywanych w szczególności w formie dobrowolnych składek lub darowizn; środków pochodzących ze zbiórek publicznych; środków własnych. W tym miejscu warto zwrócić uwagę na fakt, że dofinansowanie OSP z budżetu państwa ma postać stałego mechanizmu wsparcia. Realizacją powyższego jest coroczne planowanie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, w części 42 budżetu państwa - Sprawy wewnętrzne , środków finansowych z przeznaczeniem dla jednostek OSP. Wskazane środki są przekazywane w formie dotacji na realizację zadań: pn.: „Zapewnienie gotowości bojowej jednostki ochrony przeciwpożarowej włączonej do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego” dla jednostek OSP włączonych do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (krsg) oraz zadania pn.: „Przygotowanie jednostek ochotniczych straży pożarnych do działań ratowniczo-gaśniczych” – dla jednostek spoza krsg . Z ww. środków budżetowych dofinansowywany jest m.in. zakup ubrań specjalnych i środków ochrony indywidualnej dla strażaków ochotników, a także innego sprzętu i wyposażenia, zgodnie z zakresem przedmiotowym dotacji, zatwierdzanym na dany rok budżetowy. Warto również nadmienić, że część ww. dotacji jest przeznaczana na organizację wypoczynku (obozów) dla członków Dziecięcych i Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych. Zgodnie z Ustawą budżetową na rok 2026 z dnia 9 stycznia 2026 r. [3] w części 42 – Sprawy wewnętrzne, dla OSP zaplanowano kwotę 112 mln zł. Ponadto OSP otrzymają również środki finansowe z Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 [4] , z części przewidzianej dla poszczególnych dysponentów na 2026 r. Dotacje na potrzeby OSP będą przekazywane przez wojewodów na wnioski wójtów. Zakupy będą realizowane przez poszczególne organy administracji i inne podmioty zgodnie z przedsięwzięciami (zadaniami) wskazanymi w obszarach opisanych w Programie. W tym miejscu warto również wskazać na długoletnią perspektywę Programu, który będzie kontynuowany od 2027 r. Jednostki OSP będą mogły zatem w kolejnych latach zwiększać swój potencjał, jako kluczowe podmioty/elementy systemu bezpieczeństwa państwa. Należy zauważyć, że środki z budżetu państwa są jednym z wielu źródeł finansowania jednostek OSP, które funkcjonują jako stowarzyszenia, tj. na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach [5] . Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym [6] oraz na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych, podstawowy ciężar finansowy utrzymania OSP, w tym dofinansowanie niezbędnych zakupów spoczywa na gminie, na terenie której dana jednostka OSP ma swoją siedzibę. Jednostki samorządu terytorialnego mogą przekazywać OSP środki pieniężne również w formie dotacji (art. 32 ust. 5 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych ). Ponadto, zgodnie z art. 32a ustawy o ochotniczych strażach pożarnych , wojewoda ma możliwość przekazywania dotacji celowych na dofinansowanie zadań własnych gminy z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Jednostki OSP (bezpośrednio lub poprzez samorządy) mogą korzystać również z wielu programów finansowanych ze środków Unii Europejskiej (UE), jako beneficjenci projektów UE. Przykładowo ze środków Programów Interreg są dofinansowywane m.in. zakupy sprzętu, wspólne ćwiczenia i szkolenia transgraniczne. Jednostki OSP, funkcjonujące w regionach przygranicznych, często uczestniczą we wspólnych projektach z partnerami z Czech, Słowacji, Niemiec czy Litwy. Niemniej, w nawiązaniu do kwestii dofinansowywania jednostek OSP z funduszy UE, należy wyjaśnić, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie koordynuje na poziomie centralnym wszystkich programów lub źródeł finansowania, z których jednostki OSP mogą ubiegać się o wsparcie finansowe. Zainteresowane jednostki OSP, jako potencjalni beneficjenci, powinny kontaktować się bezpośrednio z instytucjami odpowiedzialnymi za realizację ww. programów. Ponadto w kontekście innych źródeł finansowania, w tym finansowania szkoleń, przywołanych w wystąpieniu Pana Posła, uprzejmie informuję, że dysponentem środków finansowych, pochodzących z Funduszu Sprawiedliwości jest Minister Sprawiedliwości. Jak wynika z przedstawionych informacji, istnieje wiele możliwości i źródeł pozyskania przez jednostki OSP środków finansowych. Kluczowa wydaje się wiedza o dostępnych możliwościach finansowania i aktywne uczestniczenie w konkursach oraz programach dotacyjnych - dofinansowanie odbywa się na wniosek złożony przez zainteresowaną jednostkę w zależności od potrzeb wynikających ze specyfiki jej działania. Odnosząc się natomiast do kwestii szkoleń z zakresu ratownictwa chemiczno-ekologicznego, uprzejmie informuję, że wskazane szkolenia specjalistyczne są przeznaczone dla jednostek organizacyjnych PSP, w szczególności dla specjalistycznych grup ratownictwa chemiczno-ekologicznego. Obowiązujący system szkoleń nie przewiduje realizacji ww. szkoleń dla jednostek OSP. Niemniej warto nadmienić, że wybrane zagadnienia z zakresu ratownictwa chemiczno-ekologicznego są przekazywane strażakom ratownikom OSP podczas szkolenia podstawowego, którego celem jest przygotowanie ww. osób do prowadzenia działań ratowniczo-gaśniczych. Ponadto strażak ratownik OSP może być skierowany na szkolenia dodatkowe z poszczególnych dziedzin ratowniczych, w tym na szkolenie z zakresu ratownictwa chemiczno-ekologicznego, realizowanego przez ksrg w zakresie podstawowym. Decyzję o konieczności realizacji ww. szkoleń, a zarazem uczestnictwa w nich strażaków OSP, podejmują - w oparciu o potrzeby i założenia planów ratowniczych - właściwi miejscowo komendanci powiatowi (miejscy) PSP. Natomiast nadzór, w imieniu Komendanta Głównego PSP, nad szkoleniami strażaków OSP, na obszarze województwa, sprawuje właściwy miejscowo komendant wojewódzki PSP. Z poważaniem z up. Wiesław Leśniakiewicz Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. z 2025 r. poz. 244. [2] Dz. U. z 2025 r. poz. 188. [3] Dz. U. poz. 62. [4] Przyjętego uchwałą nr 72 Rady Ministrów z 27 maja 2025r. w sprawie zatwierdzenia Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 (M.P. poz. 541, z późn. zm.), dalej: „Program”. [5] Dz. U. z 2020 r. poz. 2261. [6] Dz. U. z 2025 r. poz. 1153, z późn. zm.