Interpelacja w sprawie dostosowania zasad rekrutacji do służby kandydackiej w Państwowej Straży Pożarnej dla niepełnoletnich maturzystów

Interpelacja w sprawie dostosowania zasad rekrutacji do służby kandydackiej w Państwowej Straży Pożarnej dla niepełnoletnich maturzystów Interpelacja nr 15835 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie dostosowania zasad rekrutacji do służby kandydackiej w Państwowej Straży Pożarnej dla niepełnoletnich maturzystów Zgłaszający: Ewa Schädler, Adam Luboński, Łukasz Osmalak, Wioleta Tomczak, Kamil Wnuk Data wpływu: 09-03-2026 Szanowny Panie Ministrze, zwracam się z prośbą o pilne rozważenie dostosowania przepisów dotyczących przyjmowania do służby kandydackiej w Państwowej Straży Pożarnej oraz zasad rekrutacji na studia mundurowe w Akademii Pożarniczej w Warszawie do sytuacji kandydatów, którzy kończą szkołę średnią przed ukończeniem 18. roku życia. Obecnie wymóg pełnoletności uniemożliwia udział w rekrutacji zdolnym maturzystom urodzonym po maju 2009 r., mimo że w uczelniach cywilnych niepełnoletni kandydaci mogą rozpocząć studia za zgodą przedstawiciela ustawowego. Podobne rozwiązanie wprowadziło Ministerstwo Obrony Narodowej, dopuszczając niepełnoletnich do postępowania rekrutacyjnego na studia wojskowe, przy warunku powołania do służby po uzyskaniu pełnoletności. Wnoszę o: 1) zmianę przepisów wykonawczych lub wydanie wytycznych umożliwiających niepełnoletnim kandydatom: udział w pełnym postępowaniu rekrutacyjnym (badania lekarskie i psychologiczne, testy sprawnościowe, rozmowy) na podstawie pisemnej zgody przedstawiciela ustawowego, doręczanie orzeczeń i decyzji przedstawicielowi ustawowemu, powołanie do służby kandydackiej niezwłocznie po uzyskaniu pełnoletności, najpóźniej do dnia 31 grudnia 2027 r.; 2) wydanie wytycznych przejściowych dla Akademii Pożarniczej, umożliwiających warunkowe przyjmowanie kandydatów niepełnoletnich, przy czym pełne prawa studenta na kierunku strażak w służbie kandydackiej uzyskiwaliby oni po osiągnięciu pełnoletności. Sprawa ma charakter pilny i społecznie wrażliwy. Bariery formalne związane z wiekiem blokują start zdolnym kandydatom, którzy są w pełni przygotowani merytorycznie i fizycznie do służby. Dostosowanie przepisów pozwoli na wyrównanie szans kandydatów, zapewniając spójność z zasadami przyjmowania na studia cywilne oraz z rozwiązaniami stosowanymi w MON. Z poważaniem Ewa Schädler

Odpowiedź na interpelację w sprawie dostosowania zasad rekrutacji do służby kandydackiej w Państwowej Straży Pożarnej dla niepełnoletnich maturzystów Odpowiedź na interpelację nr 15835 w sprawie dostosowania zasad rekrutacji do służby kandydackiej w Państwowej Straży Pożarnej dla niepełnoletnich maturzystów Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz Warszawa, 27-03-2026 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 15835 Pani Poseł Ewy Schädler oraz grupy Posłów [1] w sprawie dostosowania zasad rekrutacji do służby kandydackiej w Państwowej Straży Pożarnej dla niepełnoletnich maturzystów, uprzejmie przedstawiam następujące informacje. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa dotyczącymi przyjmowania do służby kandydackiej w Państwowej Straży Pożarnej (PSP), jednym z warunków ubiegania się o przyjęcie do niej jest osiągnięcie pełnoletności. Należy bowiem zauważyć, że rozpoczęcie nauki w szkołach PSP jest równoznaczne z pełnieniem służby, która wiąże się z wykonywaniem zadań prawnie zakazanych osobom niepełnoletnim. Ponadto kandydat musi skutecznie złożyć zobowiązanie do pełnienia służby, co wymaga od niego pełnej zdolności do czynności prawnych, których osoba niepełnoletnia nie posiada. Przyjęcie do tej szczególnie trudnej i niejednokrotnie zagrażającej życiu służby osoby niepełnoletniej, musiałoby się wiązać z każdorazowym występowaniem o zgodę przedstawiciela ustawowego na podjęcie przez strażaka w służbie kandydackiej określonych czynności – co ze względu na specyfikę działań i czas, w jakim są one wykonywane, nie zawsze byłoby możliwe. W związku z powyższym osiągnięcie pełnoletności jest warunkiem koniecznym przy naborze do służby kandydackiej w PSP. W kontekście omawianego zagadnienia warto nadmienić, że po pozytywnym przejściu procesu rekrutacyjnego kandydaci nie rozpoczynają służby w PSP w dniu 1 października, tj. w momencie uzyskania statusu studenta Akademii Pożarniczej po immatrykulacji, lecz – co do zasady – z początkiem sierpnia. W okresie poprzedzającym rozpoczęcie roku akademickiego kandydaci odbywają przeszkolenie z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Niemniej warto zauważyć, że Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji wychodząc naprzeciw oczekiwaniom społecznym, w 2025 r. zmieniło rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 sierpnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad, warunków i trybu przyjmowania do służby kandydackiej w Państwowej Straży Pożarnej [2] , wskutek czego, od roku szkolnego i akademickiego 2026/2027, umożliwiono przyjęcie do służby kandydackiej osób, których data ukończenia 18 lat zawierałaby się – w przypadku szkół aspirantów – w terminie do dnia 31 maja, a w przypadku Akademii Pożarniczej – w terminie do dnia 20 czerwca. Rozważana jest także zmiana treści art. 112 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej [3] tak, aby umożliwić przyjęcie do służby kandydackiej grupy osób, których data ukończenia 18 lat zawierałaby się pomiędzy 31 maja a dniem poprzedzającym rozpoczęcie pełnienia służby kandydackiej. Powyższa zmiana umożliwiłaby udział w rekrutacji osobom, które kończą 18. rok życia po terminie składania wniosku o przyjęcie do służby kandydackiej, lecz najpóźniej w dniu przyjęcia do służby kandydackiej (zwykle pod koniec lipca lub sierpnia). Niemniej należy zauważyć, że wprowadzenie proponowanych zmian nie obejmie zakresem podmiotowym wszystkich osób, bowiem i w tym przypadku będą osoby z tego samego rocznika, które nie będą mogły przystąpić do rekrutacji, z uwagi na fakt, że data ukończenia przez nie 18 lat przypadnie po dacie rozpoczęcia służby kandydackiej w szkole PSP. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji stoi na stanowisku, że należy utrzymać obecnie obowiązujące wymagania rekrutacyjne w stosunku do osób podejmujących służbę kandydacką w szkołach PSP, w tym również utrzymać wymóg pełnoletności. Dopuszczenie osób niepełnoletnich do procesu rekrutacji wymagałoby zmian w wielu obszarach prawnych i organizacyjnych, w tym dotyczących odpowiedzialności za bezpieczeństwo podczas testów sprawnościowych, udziału przedstawiciela ustawowego w procedurach związanych z badaniami lekarskimi, skuteczności składanych oświadczeń woli, a w szczególności funkcjonowania w realiach służby. Jak już bowiem wcześniej wskazano, rozpoczęcie nauki w szkołach PSP jest równoznaczne z pełnieniem służby, która obejmuje m.in. pracę w porze nocnej, narażenie na czynniki szkodliwe oraz wykonywanie zadań prawnie zakazanych osobom niepełnoletnim. Od kandydata wymaga się również skutecznego złożenia zobowiązania do pełnienia służby po ukończeniu nauki, a następnie złożenia ślubowania do pełnienia służby – co wymaga pełnej zdolności do czynności prawnych, której osoby niepełnoletnie nie posiadają (art. 15-18 Kodeksu cywilnego [4] ). Dokonywanie zmian w zakresie warunków rekrutacji do służby kandydackiej w PSP poprzez dopuszczenie osób niepełnoletnich do pełnienia służby, stoi w sprzeczności z potrzebami PSP i utrudniłoby realizację zadań do jakich ta służba została powołana. Wprowadzenie takich zmian z pewnością skutkowałoby również koniecznością wydłużenia czasu studiów/nauki w szkołach PSP. Jednocześnie warto zauważyć, że osoby niepełnoletnie, które uzyskały świadectwo dojrzałości, mają możliwość ubiegania się o przyjęcie na studia cywilne w Akademii Pożarniczej na zasadach analogicznych jak w innych uczelniach publicznych. Umożliwi to rozpoczęcie kształcenia w obszarze bezpieczeństwa pożarowego przed osiągnięciem pełnoletności, z możliwością ubiegania się o przyjęcie do służby kandydackiej w późniejszym terminie, po spełnieniu wymogów ustawowych. Z poważaniem z up. Wiesław Leśniakiewicz Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Pana Posła Adama Lubońskiego, Pana Posła Łukasza Osmalaka, Pani Poseł Wiolety Tomczak i Pana Posła Kamila Wnuka. [2] Dz. U. Nr 101, poz. 638, z późn. zm. – rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 maja 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad, warunków i trybu przyjmowania do służby kandydackiej w Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. poz. 727). [3] Dz. U. z 2025 r. poz. 1312, z późn. zm. [4] Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071, z późn. zm.)