Interpelacja w sprawie zmiany ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, w szczególności w zakresie składania wniosków drogą elektroniczną

Interpelacja w sprawie zmiany ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, w szczególności w zakresie składania wniosków drogą elektroniczną Interpelacja nr 15564 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie zmiany ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, w szczególności w zakresie składania wniosków drogą elektroniczną Zgłaszający: Tadeusz Tomaszewski Data wpływu: 24-02-2026 Gniezno, 24 lutego 2026 r. Szanowny Panie Ministrze, otrzymałem informację od samorządowców ze Środy Wielkopolskiej o obserwowanym, narastającym problemie masowego wpływu wniosków o udostępnienie informacji publicznej przesyłanych pocztą elektroniczną, które nie zawierają żadnych danych identyfikujących wnioskodawcę ani podpisu –nawet w podstawowej formie umożliwiającej weryfikację nadawcy. Choć intencją ustawodawcy było zapewnienie szerokiego i nieskrępowanego dostępu do informacji publicznej, obecne brzmienie przepisów w praktyce umożliwia składanie anonimowych, często powielanych lub automatycznie generowanych wniosków, które w znaczący sposób obciążają pracę urzędu. W skrajnych przypadkach prowadzi to do paraliżu bieżącej działalności administracyjnej, angażując znaczne zasoby kadrowe kosztem realizacji innych, ustawowych zadań gminy. W ocenie samorządowców zasadne byłoby rozważenie wprowadzenia rozwiązań, które: • wymagałyby minimalnej identyfikacji wnioskodawcy (np. imię i nazwisko lub nazwa podmiotu), • doprecyzowałyby zasady składania wniosków drogą elektroniczną, • ograniczyłyby możliwość nadużywania prawa do informacji publicznej w sposób sprzeczny z celem ustawy. Postulowane zmiany nie zmierzałyby do ograniczenia konstytucyjnego prawa obywateli do informacji, lecz do zapewnienia równowagi między tym prawem, a sprawnym i efektywnym funkcjonowaniem administracji publicznej. Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę o odpowiedzi na pytania: Czy do ministerstwa był zgłaszany problem masowego wpływu wniosków o udostępnienie informacji publicznej przesyłanych pocztą elektroniczną, które nie zawierają żadnych danych identyfikujących wnioskodawcę ani podpisu? Czy jest rozważana zmiana ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, w szczególności w zakresie składania wniosków drogą elektroniczną? Czy zaproponowane przez samorządowców rozwiązania będą brane pod uwagę? Z wyrazami szacunku Poseł Tadeusz Tomaszewski

Odpowiedź na interpelację w sprawie zmiany ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, w szczególności w zakresie składania wniosków drogą elektroniczną Odpowiedź na interpelację nr 15564 w sprawie zmiany ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, w szczególności w zakresie składania wniosków drogą elektroniczną Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański Warszawa, 18-03-2026 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 15564 Pana Posła Tadeusza Tomaszewskiego w sprawie zmiany ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, w szczególności w zakresie składania wniosków drogą elektroniczną , uprzejmie przedstawiam poniższe informacje. Na wstępie należy zauważyć, że stosownie do § 20 ust. 1 pkt 1 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. – Regulamin pracy Rady Ministrów [1] do opracowania, prowadzenia procesu uzgodnień, konsultacji publicznych lub opiniowania oraz wnoszenia do rozpatrzenia projektu dokumentu rządowego jest uprawniony członek Rady Ministrów, stosownie do zakresu swojej właściwości. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa [2] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (SWiA) kieruje działami administracji rządowej: administracja publiczna, sprawy wewnętrzne, wyznania religijne oraz mniejszości narodowe i etniczne. W art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej [3] określono katalog spraw, które obejmuje dział administracja publiczna. W powyższym katalogu nie ujęto zagadnień dotyczących udzielania informacji publicznej. Minister SWiA jest natomiast jednym z wielu organów rozpatrujących wnioski o dostęp do informacji publicznej. W tym kontekście należy wskazać, że wnioski kierowane anonimowo do Ministerstwa SWiA (53 wnioski w okresie od 1 stycznia 2024 r. do końca lutego 2026 r.), a także przesyłane z adresów mailowych, niezawierające podpisu elektronicznego, a więc od osób o niezweryfikowanej tożsamości, stanowią znaczny procent wniosków kierowanych do urzędu ogółem. Anonimowość sprzyja w tym wypadku składaniu wniosków mogących stanowić nadużycie prawa do informacji publicznej. Powyższe powoduje również, że w przypadku zaistnienia przesłanek wydania decyzji odmownej, gdzie stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego [4] i w rezultacie bezwzględnie jest wymagany własnoręczny podpis wnioskodawcy lub kwalifikowany podpis elektroniczny (bądź podpis zaufany, podpis osobisty), na wniosku o udostępnienie informacji publicznej, konieczne jest usunięcie tego braku w postępowaniu naprawczym, uregulowanym w art. 64 § 2 K.p.a . Znajduje to swoje odzwierciedlenie w licznym orzecznictwie sądów administracyjnych (wyroki NSA z dnia 18 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 758/16; z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1002/09; z dnia 14 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 692/18; z dnia 12 kwietnia 2023 r., sygn. akt III OSK 7700/21). Jednocześnie informuję, że do wiadomości Ministerstwa SWiA wpłynęło stanowisko Ogólnopolskiego Porozumienia Organizacji Samorządowych (OPOS), z 23 września 2025 r. w sprawie potrzeby wprowadzenia do ustawy o dostępie do informacji publicznej instytucji „nadużycia prawa do informacji publicznej” – skierowane do Prezesa Rady Ministrów. Podczas posiedzenia Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego (KWRiST) 28 stycznia 2026 r. strona samorządowa (w skład której wchodzi OPOS) przekazała stronie rządowej ustalenia dotyczące tzw. „Pakietu 2.0” (Decentralizacja Państwa i przywracanie kompetencji jednostkom samorządu terytorialnego), które zakładają m.in. nowelizację ustawy o dostępie do informacji publicznej . Celem zaproponowanych przez stronę samorządową zmian jest włączenie dodatkowych przesłanek ograniczających prawo do informacji publicznej w sytuacji, gdy realizacja prawa do informacji publicznej mogłaby zagrozić zadaniom o charakterze związanym z obronnością lub z zarządzaniem kryzysowym oraz w sytuacji, gdy informacje objęte są ochroną wynikającą z przepisów prawa dotyczących ochrony własności intelektualnej. Ponadto strona samorządowa zaproponowała wprowadzenie do ww. ustawy ogólnej klauzuli „nadużycia prawa do informacji publicznej” oraz związanej z tym możliwości odmowy udostępnienia informacji publicznej w szczególności gdy: Żądanie informacji ma charakter złośliwy lub uporczywy. Realizacja wniosku prowadziłaby do nieproporcjonalnego obciążenia lub zakłócenia pracy podmiotu wskazanego w art. 4 ustawy. Wniosek składany jest z zamiarem wykorzystania w celach gospodarczych. Wniosek ma na celu pozyskanie informacji w indywidualnej sprawie, w szczególności dla celów postępowania administracyjnego, karnego lub cywilnego, a wnioskodawca nie wykazał, że uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Podczas ww. posiedzenia KWRiST strona samorządowa podkreślała, że celem proponowanych rozwiązań nie jest odbieranie prawa obywateli do dostępu do informacji publicznej – co jest podstawowym gwarantem demokratycznego państwa, czy ograniczanie uzyskania takich informacji przez obywateli. Propozycje strony samorządowej KWRiST w powyższym zakresie są ukierunkowane jedynie na uporządkowanie informacji czy wniosków, które mają charakter wniosków uporczywych, powtarzalnych, a ich wnioskodawcy działają w celach wyłącznie komercyjnych, i nie służą one szeroko rozumianemu interesowi publicznemu. Z poważaniem z up. Tomasz Szymański Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] MP. z 2024 r. poz. 806, z późn. zm. [2] rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 maja 2024 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji ( Dz. U. poz. 738). [3] Dz. U. z 2025 r. poz. 1275, z późn. zm. [4] Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: K.p.a.