Interpelacja w sprawie działalności niektórych niepublicznych podmiotów oświatowych w kontekście ustawowego prawa uczniów do realizacji obowiązku szkolnego poza szkołą, na przykładzie Niepublicznej Szkoły Podstawowej Montessori w Jabłońskich (gmina Augustów)

Interpelacja w sprawie działalności niektórych niepublicznych podmiotów oświatowych w kontekście ustawowego prawa uczniów do realizacji obowiązku szkolnego poza szkołą, na przykładzie Niepublicznej Szkoły Podstawowej Montessori w Jabłońskich (gmina Augustów) Interpelacja nr 15561 do ministra edukacji w sprawie działalności niektórych niepublicznych podmiotów oświatowych w kontekście ustawowego prawa uczniów do realizacji obowiązku szkolnego poza szkołą, na przykładzie Niepublicznej Szkoły Podstawowej Montessori w Jabłońskich (gmina Augustów) Zgłaszający: Jarosław Zieliński Data wpływu: 24-02-2026 Białystok, 24 lutego 2026 roku Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa jedną z form spełniania obowiązku szkolnego jest tzw. edukacja domowa. Art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 roku Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 poz. 59, z późn. zm.) stanowi, że uczeń szkoły podstawowej może realizować obowiązek szkolny poza szkołą, jeżeli na wniosek rodziców dyrektor szkoły, do której dziecko zostało przyjęte, wydał, w drodze decyzji, odpowiednie zezwolenie. Przepisy Prawa oświatowego nakładają w takim przypadku określone obowiązki zarówno na rodziców dziecka, jak i na szkołę, której dyrektor wydał zezwolenie na spełnianie obowiązku szkolnego poza szkołą. Zgodnie z art. 40 ust. 3 przywołanej ustawy rodzice dziecka są obowiązani do zapewnienia dziecku warunków nauki określonych w zezwoleniu dyrektora szkoły, a zgodnie z art. 37 ust. 7 szkoła ta ma udzielić wsparcia uczniowi i jego rodzicom, obejmującego prawo uczestniczenia w określonych zajęciach w szkole, zapewnienie dostępu do podręczników i materiałów edukacyjnych oraz pomocy dydaktycznych służących realizacji podstawy programowej, a także udział w konsultacjach umożliwiających przygotowanie do rocznych egzaminów klasyfikacyjnych. Istotną regulacją w ramach obowiązującego Prawa oświatowego jest to, że uczeń spełniający obowiązek szkolny poza szkołą musi przystępować do rocznych egzaminów klasyfikacyjnych, a „egzaminy klasyfikacyjne są przeprowadzane przez szkołę, której dyrektor zezwolił na spełnianie obowiązku szkolnego (…) poza szkołą” (art. 37 ust. 4 ustawy Prawo oświatowe), przy czym szkoła ta otrzymuje z budżetu państwa na ten cel określone środki finansowe. W związku z tym, że coraz więcej rodziców decyduje się na korzystanie z prawa realizacji obowiązku szkolnego ich dzieci poza szkołą, powstają w Polsce niepubliczne inicjatywy (szkoły) oferujące uczniom i rodzicom pomoc w edukacji domowej. W wykonywaniu mandatu poselskiego w moim okręgu wyborczym, którym jest województwo podlaskie, spotkałem się z przypadkiem - pytanie, czy w skali kraju odosobnionym - który wymaga analizy i interpretacji prawnej oraz wyjaśnienia szeregu wątpliwości, tym bardziej że wiąże się on z konsekwencjami finansowymi dla budżetu gminy i budżetu państwa. Wójt gminy Augustów przekazał do mojego biura poselskiego informacje i dokumenty dotyczące niejasności i wynikających z nich dla gminy problemów związanych z działalnością Niepublicznej Szkoły Podstawowej Montessori w Jabłońskich (gmina Augustów). Z przedłożonych przez wójta gminy Augustów dokumentów wynika, że od lutego 2025 roku wykazywana liczba uczniów Niepublicznej Szkoły Podstawowej Montessori w Jabłońskich systematycznie i szybko, i to w czasie trwania roku szkolnego, a nawet podczas wakacji, wzrastała (luty – 1 uczeń, marzec – 9 uczniów, maj – 29 uczniów, czerwiec – 36 uczniów, lipiec – 38 uczniów, sierpień – 38 uczniów, wrzesień – 77 uczniów, październik – 84 uczniów, listopad – 85 uczniów, grudzień – 89 uczniów). Tylko pojedynczy uczniowie pochodzili z terenu gminy Augustów (od 1 ucznia w lutym 2025 roku do 6 uczniów w grudniu tego roku). Pozostali uczniowie Niepublicznej Szkoły Podstawowej Montessori w Jabłońskich zamieszkują w wielu niejednokrotnie bardzo odległych od jej siedziby miejscowościach w różnych częściach Polski (Częstochowa – 2 uczniów, miasto Suwałki – 13 uczniów, gmina Suwałki – 11 uczniów, miasto Augustów – 21 uczniów, Olecko – 9 uczniów, Ełk – 5 uczniów, gmina Ełk – 1 uczeń, gmina Płaska – 2 uczniów, gmina Wielbark w województwie warmińsko-mazurskim – 1 uczeń, gmina Sejny – 2 uczniów, gmina Nowinka – 2 uczniów, gmina Grajewo – 1 uczeń, gmina Suchowola – 1 uczeń, miasto Białystok – 1 uczeń, gmina Prostki w województwie warmińsko-mazurskim – 2 uczniów, Bytom w województwie śląskim – 1 uczeń, Miłki w województwie warmińsko-mazurskim – 1 uczeń, Giżycko w województwie warmińsko-mazurskim – 1 uczeń, Rzeszów – 1 uczeń, Kolno – 1 uczeń, Lipsk – 2 uczniów, Elbląg – 1 uczeń, gmina Wyszki – 1 uczeń). Z dokumentów tych wynika również, że gmina Augustów jest zgodnie z obowiązującymi przepisami zobowiązana przekazywać Niepublicznej Szkole Podstawowej w Jabłońskich ze swojego budżetu dotację na jej działalność. W 2025 roku gmina przekazała tej szkole środki finansowe w wysokości 997 721,93 zł. W związku z wysokimi kosztami ponoszonymi na rzecz Niepublicznej Szkoły Podstawowej Montessori w Jabłońskich, której uczniowie w zdecydowanej większości pochodzą spoza terenu gminy, wójt gminy Augustów zwrócił się 14 stycznia 2026 roku do ministra finansów o zwrot kosztów dotacji przekazanej tej szkole w 2025 roku, podkreślając, że „wszyscy uczniowie Niepublicznej Szkoły Podstawowej Montessori w Jabłońskich realizowali obowiązek szkolny w formie edukacji domowej”, a to oznacza, że „gmina Augustów ponosiła koszty dotacji na uczniów, którzy faktycznie nie uczestniczyli w procesie kształcenia realizowanym na terenie gminy, ani nie korzystali z jej zaplecza edukacyjnego”. Ponadto „wszystkie dzieci posiadające orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego” (w grudniu 2025 roku było 10 uczniów z takim orzeczeniem) „pochodziły spoza terenu gminy Augustów, co dodatkowo zwiększyło poziom wydatków ponoszonych przez gminę, bez możliwości ich zbilansowania środkami otrzymanymi w ramach potrzeb oświatowych”. Odpowiedzi na powyższe wystąpienie wójta gminy Augustów udzieliło Ministerstwo Edukacji Narodowej, informując, że zgodnie z przyjętymi kryteriami gmina Augustów otrzymała w 2025 roku dodatkowe środki z rezerwy na uzupełnienie dochodów JST w kwocie 89 774 zł. Z pisma MEN z dnia 22 stycznia 2026 roku nie wynika, na jakiej podstawie została wyliczona ta kwota, a przedstawiony przez wójta gminy Augustów problem z finansowaniem tej szkoły ma swoją kontynuację również w 2026 roku. W kontekście kosztów ponoszonych przez budżet gminy Augustów i budżet państwa szczegółowego zbadania wymagają rzeczywiste okoliczności funkcjonowania tej szkoły w zakresie pełnej zgodności z przepisami obowiązującego prawa oraz realnych kosztów ponoszonych przez tę szkołę na działalność edukacyjną, jeśli nie realizuje ona w formie stacjonarnej jakichkolwiek zadań edukacyjnych. Z pisma podlaskiego kuratora oświaty z dnia 14 listopada 2025 roku wynika, że wnioski z czynności kontrolnych w ramach sprawowanego nadzoru pedagogicznego zostały oparte wyłącznie na przedłożonej przez szkołę dokumentacji, której zgodność ze stanem rzeczywistym i przepisami obowiązującego prawa nie była wnikliwie weryfikowana. I Ministerstwo Edukacji Narodowej, i podlaski kurator oświaty skupili się jedynie na zwiększonych potrzebach oświatowych w związku z utworzeniem nowej szkoły i dacie obliczenia potrzeb oświatowych dla jednostek samorządu terytorialnego, nie odpowiedzieli natomiast na pytanie, na jakiej podstawie prawnej i w jakiej wysokości dotacja Niepublicznej Szkole Podstawowej Montessori w Jabłońskich w ogóle przysługuje. Potwierdza to następujący fragment pisma Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia 22 stycznia 2026 roku: „Kwota potrzeb oświatowych na 2025 rok dla każdej jednostki samorządu terytorialnego została obliczona na podstawie liczby uczniów wg stanu na 15 maja 2024 r., tj. kiedy Niepubliczna Szkoła Podstawowa Montessori w Jabłońskich (RSPO: 482105) jeszcze nie funkcjonowała. Zgodnie z kryteriami podziału rezerwy na uzupełnienie dochodów jednostek samorządu terytorialnego w obszarze oświaty w 2025 roku Ministerstwo Edukacji Narodowej przeliczyło wzrost zadań oświatowych w ramach kryterium I, uwzględniając zwiększoną w trakcie roku liczbę uczniów (m.in. w związku z utworzeniem nowej szkoły). W konsekwencji gmina Augustów otrzymała dodatkowe środki w roku 2025 z rezerwy na uzupełnienie dochodów JST w wysokości 89 774 zł”. Wójt gminy Augustów, występując do ministra finansów i gospodarki pismem z 14 stycznia 2026 roku z wnioskiem o zwrot kosztów dotacji przekazanej Niepublicznej Szkole Podstawowej Montessori w Jabłońskich w 2025 roku, podkreśla, że „na uzupełnienie dochodów z tytułu dofinansowania wzrostu z zakresu zadań oświatowych w stosunku do zakresu zadań przyjętego do obliczenia potrzeb oświatowych na 2025 rok gmina otrzymała 89 774 zł, co jedynie w niewielkim stopniu zrekompensowało faktycznie poniesione wydatki związane z finansowaniem przedmiotowej niepublicznej placówki”. Z dostarczonych mi dokumentów trudno wywnioskować, czy dotacja przekazywana przez gminę Augustów Niepublicznej Szkole Podstawowej Montessori w Jabłońskich oraz środki z rezerwy budżetowej na uzupełnienie dochodów JST, jakie gmina Augustów uzyskała z budżetu państwa, zostały skalkulowane według kryteriów przyjętych dla szkół prowadzących rzeczywistą stacjonarną działalność edukacyjną czy według zasad naliczania środków finansowych dla szkół, których uczniowie realizują obowiązek szkolny poza szkołą, i jaka kwota jest w związku z tym Niepublicznej Szkole Podstawowej Montessori w Jabłońskich należna w skali roku budżetowego. Istotnym kontekstem opisywanego przypadku jest sprawa sposobu prowadzenia działalności przez Niepubliczną Szkołę Podstawową Montessori w Jabłońskich i jej siedziby. Gmina Augustów na podstawie umowy najmu z 30 listopada 2023 roku wydzierżawiła na potrzeby tej szkoły nieruchomość po byłej publicznej Szkole Podstawowej w Jabłońskich, lecz – jak informuje wójt gminy Augustów – mimo upływu czasu Niepubliczna Szkoła Podstawowa Montessori w tym obiekcie nie funkcjonuje, a przynajmniej nie prowadzi stacjonarnej działalności edukacyjnej. W umowie najmu wskazano, że budynek przeznaczony jest na cele oświatowe. Tymczasem z informacji przekazanych przez gminę Augustów wynika, że w obiekcie nie jest prowadzona żadna działalność edukacyjna, nie są w niej obecni pracownicy ani kadra pedagogiczna, co potwierdza brak faktycznego funkcjonowania placówki. W tej sytuacji wójt gminy Augustów w dniu 23 września 2025 roku wypowiedział zawartą dwa lata wcześniej umowę najmu. Z korespondencji dotyczącej tej sprawy – z pisma z 7 listopada 2025 roku skierowanego przez wójta gmina Augustów do Akademii Montessori – Szkoły Podstawowej Montessori w Jabłońskich wynika, że uzasadnieniem tej decyzji jest stan polegający na tym, że „szkoła jest zamknięta i na bramie wisi kłódka i w szkole nie odbywają się żadne zajęcia”, a „podstawą zawarcia [wcześniejszej] umowy była chęć zagospodarowania mienia komunalnego” na cele oświatowe. W konkluzji wójt gminy Augustów w przywołanym piśmie stwierdza, że „jeżeli szkoła w Jabłońskich jest prowadzona wirtualnie, to budynek jest tym bardziej zbędny wynajmującemu, tymczasem zgłoszono do SIO prawie 100 uczniów”. Warto odnotować, że wyróżnik „Montessori” stanowiący część nazwy Niepublicznej Szkoły Podstawowej Montessori w Jabłońskich nie ma dla opisywanego stanu rzeczy istotnego znaczenia, ponieważ odnosi się on tylko do określonych metod nauczania w szkole i nie implikuje na przykład wyłącznego prowadzenia zajęć edukacyjnych za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Sprawa skuteczności wypowiedzenia przez wójta gminy Augustów umowy najmu dzierżawcy, którym jest Akademia Montessori Barbara Stasieło, jest obecnie przedmiotem sporu prawnego. Szanując i doceniając regulacje prawne, stwarzające możliwość realizacji obowiązku szkolnego przez uczniów poza szkołą, oraz rolę i znaczenie niepublicznych inicjatyw oferujących, nieodpłatnie lub odpłatnie, pomoc uczniom i rodzicom w edukacji domowej, trzeba wyjaśnić w kontekście obowiązujących przepisów prawa szereg kwestii z tym związanych, w szczególności wobec konsekwencji finansowych dla budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz troski o jakość nauczania, oraz zastanowić się nad potrzebą zmiany przepisów, tak by nieprecyzyjne prawo nie było zachętą do wykorzystywania go dla korzyści finansowych. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), zwracam się do Pani Minister o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1. Czy mająca charakter wirtualny niepubliczna szkoła działająca „w chmurze” może przejmować kompetencje dyrektora szkoły, „do której dziecko zostało przyjęte” i której dyrektor „może zezwolić, w drodze decyzji, na spełnianie przez dziecko (…) obowiązku szkolnego (…) poza szkołą”, o których mowa w art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 roku Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 59, z późn. zm.)? Czy w świetle obowiązującego prawa dyrektor takiej szkoły jest uprawniony do wydania zezwolenia na spełnianie przez dziecko obowiązku szkolnego poza szkołą, tak samo jak dyrektor szkoły, do której obwodu szkolnego jest przypisane dziecko ze względu na miejsce zamieszkania lub – w przypadku przeniesienia do szkoły obejmującej inny obwód szkolny – tak jak dyrektor szkoły położonej blisko tego miejsca zamieszkania? Jeżeli odpowiedź na te pytania jest twierdząca, to czy nie należałoby zdaniem Pani Minister doprecyzować przepisów w tym zakresie, tak aby, nie naruszając uprawnień szkół niepublicznych, zapobiec tworzeniu fikcji w polskim systemie edukacji, finansowanej ze środków publicznych? 2. Czy w świetle obowiązujących przepisów prawa szkoła niepubliczna nieprowadząca stacjonarnej działalności edukacyjnej, której wszyscy uczniowie realizują obowiązek szkolny poza szkołą, posiada kompetencje związane z przeprowadzaniem egzaminów kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 37 ust. 4 ustawy Prawo oświatowe? Jeżeli tak, to czy egzaminy te mogą być przeprowadzane wyłącznie za pomocą elektronicznych środków komunikacji i w jaki sposób w takim przypadku jest sprawowany nadzór nad przebiegiem i rzetelnością tych egzaminów oraz gwarancją samodzielności pracy ucznia, w kontekście troski o jakość nauczania i wiarygodność wystawianych ocen? Czy Pani Minister dostrzega konieczność doprecyzowania regulacji prawnych w tym zakresie? 3. W jaki sposób szkoła nieprowadząca stacjonarnej działalności edukacyjnej może realnie wypełniać zadania szkoły, której dyrektor wydał zezwolenie na spełnianie przez ucznia obowiązku szkolnego poza szkołą, w zakresie wynikającym z art. 37 ust. 7 ustawy Prawo oświatowe? Zgodnie z tym przepisem szkoła jest zobowiązania do udzielania uczniowi i jego rodzicom wsparcia obejmującego w szczególności: prawo uczestniczenia w określonych zajęciach edukacyjnych prowadzonych w szkole, zapewnienie dostępu do podręczników, materiałów edukacyjnych oraz pomocy dydaktycznych służących realizacji podstawy programowej, a także umożliwienie udziału w konsultacjach przygotowujących do rocznych egzaminów klasyfikacyjnych. Powyższe wątpliwości dotyczą także uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, wobec których szkoła ma obowiązek zapewnić realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu, w tym odpowiednie formy wsparcia specjalistycznego, zajęcia rewalidacyjne oraz właściwe dostosowanie wymagań edukacyjnych do potrzeb i możliwości ucznia. W sytuacji braku faktycznie funkcjonującej placówki oraz obecności kadry pedagogicznej i specjalistycznej powstaje uzasadniona wątpliwość, czy obowiązki te mogą być realizowane w sposób zgodny z wymogami przepisów prawa. 4. W jakim zakresie mająca charakter wirtualny niepubliczna szkoła działająca „w chmurze” ma prawo do otrzymywania z budżetu państwa (budżetu gminy) dotacji na ustawowe zadania wobec uczniów realizujących obowiązek szkolny poza szkołą i ich rodziców? 5. Jaka jest w świetle obowiązującego prawa definicja szkoły? Czy może posiadać status szkoły placówka niepubliczna, która nie prowadzi żadnych stacjonarnych zajęć edukacyjnych, a jej wszyscy uczniowie zamieszkują w różnych częściach Polski i realizują obowiązek szkolny poza szkołą? 6. Jakie obowiązki w zakresie przekazywania dotacji Niepublicznej Szkole Podstawowej Montessori w Jabłońskich ma gmina Augustów i jaka jest konkretna podstawa prawna wyliczania wysokości należnych środków? Chociaż przepisy ustawy z dnia 27 października 2017 roku o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2017 poz. 2203, z późn. zm.) określają zasady finansowania szkół oraz zakres realizowanych przez nie zadań, to w tym konkretnym przypadku powstaje wątpliwość, czy i w jakim zakresie odnoszą się one do szkoły, która nie prowadzi stacjonarnych zajęć edukacyjnych dla wykazywanych przez nią w Systemie Informacji Oświatowej uczniów. 7. Czy i z jakich przepisów obowiązującego prawa wynikał obowiązek przekazania przez gminę Augustów w 2025 roku kwoty 997 721,93 zł, wobec tego, że minister edukacji narodowej uznał zasadność przekazania gminie Augustów w ramach oszacowanych potrzeb oświatowych na ten cel jedynie kwoty 89 774 zł? Przepisy ustawy o finansowaniu zadań oświatowych nakładają na jednostkę samorządu terytorialnego obowiązek udzielania i przekazywania dotacji szkołom niepublicznym w wysokości ustalonej zgodnie z zasadami określonymi w tej ustawie, jednakże wymaga odpowiedzi pytanie, w jaki sposób powinny być naliczane należne kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, a obecnie potrzeb oświatowych szkole, która nie prowadzi w rzeczywistości stacjonarnych zajęć edukacyjnych. Kwestia ta powinna być wyjaśniona zarówno w stosunku do wysokości dotacji przekazanej przez gminę Augustów Niepublicznej Szkole Podstawowej Montessori w Jabłońskich w 2025 roku w kwocie 997 721,93 zł, jak i w stosunku do decyzji Ministerstwa Edukacji Narodowej o zasadności przekazania gminie Augustów na ten cel w ramach oszacowanych potrzeb oświatowych 89 774 zł, a także w kontekście należnych kwot dotacji w 2026 roku i w latach następnych. 8. Czy podlaski kurator oświaty jako organ nadzoru pedagogicznego przeprowadził wystarczająco wnikliwą kontrolę działalności Niepublicznej Szkoły Podstawowej w Jabłońskich w gminie Augustów w kontekście jej wirtualnego charakteru, wynikającego z braku prowadzonych stacjonarnie zajęć edukacyjnych i wykazywanej przez tę szkołę listy uczniów z różnych miejscowości, często odległych od siedziby szkoły o kilkadziesiąt lub nawet kilkaset kilometrów, a także w kontekście uzyskiwanych na ten cel dotacji z budżetu gminy Augustów? 9. W jaki sposób są aktualnie kalkulowane potrzeby oświatowe szkół w odniesieniu do uczniów, o których mowa w art. 37 ustawy Prawo oświatowe, i jaka jest proporcja tak szacowanych potrzeb w stosunku do liczby uczniów realizujących obowiązek szkolny w szkole? Czy obowiązujące przepisy w sposób wystarczająco skuteczny uniemożliwiają dublowanie środków finansowych skalkulowanych w ramach tego rodzaju potrzeb oświatowych poprzez przekazywanie ich szkołom, które faktycznie realizują prawa i obowiązki wynikające z art. 37 ustawy oraz podmiotom niepublicznym, w rzeczywistości jedynie wspierającym edukację domową? Zgodnie z obowiązującymi przepisami potrzeby oświatowe szkół, o których mowa w art. 37 ustawy – Prawo oświatowe, są ustalane na podstawie danych wprowadzanych do Systemu Informacji Oświatowej (SIO) przez poszczególne szkoły. Na podstawie tych danych generowana jest tzw. metryczka potrzeb oświatowych, która stanowi podstawę do wyliczenia wysokości środków finansowych przewidzianych dla każdej szkoły. Metodyka ta uwzględnia m.in. liczbę uczniów realizujących obowiązek szkolny, w tym również uczniów korzystających z prawa do spełniania obowiązku poza szkołą oraz przewidziane koszty prowadzenia zajęć edukacyjnych zgodnie z podstawą programową. Proporcja szacowanych potrzeb oświatowych do liczby uczniów realizujących obowiązek szkolny w szkole ustalana jest dla danej placówki w oparciu o powyższą metryczkę. Oznacza to, że środki finansowe powinny być powiązane z faktyczną liczbą uczniów i skalą realizowanych zadań edukacyjnych. Wobec powyższego wymaga wyjaśnienia, w jaki sposób została potraktowana liczba uczniów w Niepublicznej Szkole Podstawowej Montessori w Jabłońskich wobec faktu, że szkoła ta w rzeczywistości nie prowadzi stacjonarnych zajęć edukacyjnych i nie ponosi kosztów, które byłyby z tym związane. Wydaje się, że system finansowania zadań oświatowych, w tym przepisy ustawy o finansowaniu zadań oświatowych oraz art. 37 ustawy Prawo oświatowe, przewidują dotacje wyłącznie dla realnie funkcjonujących placówek na faktycznie realizowane zadania edukacyjne. W związku z tym pojawia się pytanie, czy szkoła, która nie prowadzi działalności stacjonarnej i której wszyscy uczniowie realizują obowiązek szkolny poza szkołą, nie wykorzystuje mało precyzyjnych przepisów, a informacje przekazywane do SIO nie stanowią wątpliwej podstawy do naliczania kwot dotacji na realizację zadań oświatowych przez daną szkołę niepubliczną. 10. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej dostrzega potrzebę zmiany obowiązujących przepisów ustawy Prawo oświatowe, tak by uniemożliwiały one uzyskiwanie nieuzasadnionych korzyści przez niepubliczne podmioty funkcjonujące w obszarze związanym z edukacją domową uczniów? 11. Na czym polega rzeczywista działalność Niepublicznej Szkoły Podstawowej Montessori w Jabłońskich i jaki jest jej zakres? Jaką realną rolę spełnia ona wobec uczniów realizujących obowiązek szkolny poza szkołą? Czy i w jaki sposób przeprowadza ona roczne egzaminy klasyfikacyjne, o których mowa w art. 37 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 roku Prawo oświatowe dla uczniów z różnych, często bardzo odległych od siedziby szkoły, miejsc ich zamieszkania? 12. Na jakiej podstawie i z uwzględnieniem jakiej liczby uczniów została sporządzona metryczka potrzeb oświatowych dla Niepublicznej Szkoły Podstawowej Montessori w Jabłońskich na 2026 rok? Jaką kwotę na ten cel z budżetu państwa otrzyma gmina Augustów w 2026 roku?

Odpowiedź na interpelację w sprawie działalności niektórych niepublicznych podmiotów oświatowych w kontekście ustawowego prawa uczniów do realizacji obowiązku szkolnego poza szkołą, na przykładzie Niepublicznej Szkoły Podstawowej Montessori w Jabłońskich (gmina Augustów) Odpowiedź na interpelację nr 15561 w sprawie działalności niektórych niepublicznych podmiotów oświatowych w kontekście ustawowego prawa uczniów do realizacji obowiązku szkolnego poza szkołą, na przykładzie Niepublicznej Szkoły Podstawowej Montessori w Jabłońskich (gmina Augustów) Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer Warszawa, 20-03-2026 Szanowny Panie Marszałku, składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP Pana Jarosława Zielińskiego w sprawie działalności niektórych niepublicznych podmiotów oświatowych w kontekście ustawowego prawa uczniów do realizacji obowiązku szkolnego poza szkołą, na przykładzie Niepublicznej Szkoły Podstawowej Montessori w Jabłońskich (gmina Augustów). Szanowny Panie Pośle, realizacja zadań oświatowych pozostaje nadzwyczajnym zadaniem publicznym. Z tego powodu jest jednocześnie integralną częścią rozwiązań ustrojowych, gwarantujących status i prawo członków społeczności lokalnych (poszczególnych rodziców, uczniów) – do podejmowania suwerennych, zróżnicowanych decyzji w sprawach dotyczących ich samych (kształcenie dzieci). Z tych względów zakładanie i prowadzenie szkół publicznych, ich organizacja, jak również legalizowanie powstawania i działania szkół niepublicznych stanowią przede wszystkim zadania jednostek samorządu terytorialnego, których władze wyłaniane są autonomicznie przez członków danej wspólnoty lokalnej [1] . Z mocy przepisów ustrojowych – członkowie tych wspólnot i ich organy muszą mieć ustawami zwykłymi zapewnianą realną zdolność do działania także w obszarze oświaty – w imieniu własnym, na własną odpowiedzialność, tj.: na podstawie decyzji swoich organów stanowiących i wykonawczych, na podstawie własnego, a nie centralnie ustalonego budżetu, a zatem na podstawie wyborów własnych, a nie dyspozycji centralnych. [2] Podkreślam powyższe nieprzypadkowo. Z tak ukształtowanego, zdecentralizowanego układu zadań i kompetencji wynika leżący po stronie Ministra obowiązek oceniania procesów zachodzących w edukacji w granicach koncepcji systemowej, w tym do działania na rzecz eliminowania tych rozwiązań ramowych (a nie kompetencyjnych jednostek samorządu terytorialnego), które pozostają niekorzystne lub potencjalnie niekorzystne dla procesu uczenia. Wymiar obecnie podejmowanych inicjatyw normatywnych oraz zaangażowanie w działania podnoszące jakość w sferze oświaty i wychowania potwierdzają wykonywanie tych obowiązków. W tym konkretnym porządku instytucjonalno-kompetencyjnym należy następnie dostrzegać i wykonywać przepisy art. 37 ustawy Prawo oświatowe (tzw. „edukacja domowa”). Wpisują się one w katalog reguł szczególnych, które mają zapewniać rodzicom możliwość zwiększenia swojego udziału w procesie uczenia dziecka. Jest nadzwyczaj ważnym, aby w działaniu właściwych organów odróżniać tu potrzeby i oczekiwania konkretnych rodziców, działających na rzecz indywidualizowania procesu uczenia swoich dzieci - od inicjatyw przypisywania tzw. „edukacji domowej” formatu instytucjonalnego, modelu organizacyjnego szkoły nieznanego prawu. Z faktu istnienia prawnej możliwości wnioskowania przez rodzica o realizację obowiązku szkolnego poza szkołą w żadnym przypadku nie wynika, że jest to (lub może być) podstawą prawną dla legalizowania przez organy ewidencyjne (jednostki samorządu terytorialnego) nieopisanych prawem szkół: „ wirtualnych”; pomocniczych, oferujących uczniom i rodzicom nielegitymizowane wsparcie w edukacji domowej”; szkół nieprowadzących procesu kształcenia; szkół bez uczniów”; szkół bez granic; szkół na polanie, szkół w chmurze i w lesie etc. Jeżeli przepisy prawa nie budzą w tej kwestii wątpliwości, to uzasadnione staje się twierdzenie, że faktyczne zaistnienie w danej przestrzeni lokalnej „szkoły wirtualnej” wydaje się być skutkiem nieprawidłowego wykonywania przez właściwe organy zasady legalizmu, tj.: obowiązku działania wyłącznie na podstawie i w granicach prawa (prawo oświatowe nie daje bowiem podstaw prawnych, aby jednostkowe uprawnienia rodzicielskie, opisane w art. 37 ustawy – Prawo oświatowe, utożsamiać z istnieniem formatu organizacyjnego - szkoły nieprowadzącej procesu uczenia, która byłaby jednostką systemu oświaty, podlegającą odrębnej notyfikacji legalnościowej). Uwzględniając powyższe oraz odnosząc się do sformułowanych w interpelacji szczegółowych wątpliwości, uprzejmie wyjaśniam. Przepisy Prawa oświatowego nie przewidują istnienia „szkół wirtualnych”. Odpowiednio, w świetle ustrojowej zasady legalizmu, jest to rozstrzygniecie wiążące dla każdego organu wykonującego zadania i obowiązki w sferze oświaty, w tym opiniującego i wydającego stosowane zezwolenia na działanie takie szkoły. Dostrzeżenie przypadków powstania formatów organizacyjnych nieznanych przepisom prawa oświatowego obliguje zatem organy do wszczęcia własnej procedury kontroli legalnościowej dla takiej sytuacji, oceny uprawnień własnych oraz zainicjowanie działania organu, który w imieniu wojewody, wykonuje zadania i kompetencje w zakresie oświaty określone w ustawie i przepisach odrębnych na obszarze województwa (kuratora oświaty – art. 51 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe). Prawo oświatowe nie powołuje odrębnej, szczególnej definicji szkoły. Zatem nieusuwalnym punktem odniesienia dla ustalenia wzorca oceny i kontroli wykonywanej przez organy publiczne w tym obszarze (jednostka samorządu terytorialnego, kurator oświaty) jest definicja tego podmiotu wynikająca z wiedzy i nauki. [3] W konsekwencji dyrektorem szkoły niepublicznej jest osoba, która stale (a nie okazjonalnie lub wcale) wykonuje konkretne postanowienia zalegalizowanego przez organ ewidencyjny statutu szkoły (na podstawie art. 168 ust. 12 ustawy Prawo oświatowe [4] ). W konsekwencji uznać należy, że nie jest dyrektorem szkoły osoba, która nie uczestniczy stale i bezpośrednio w procesie zarządzania stacjonarnym procesem uczenia. Organ ewidencyjny nie ma podstaw prawnych, wskazanych ustawą Prawo oświatowe, aby zalegalizować statut szkoły niepublicznej i uprawomocnić status dyrektora, który ma zadania i obowiązki zawężone jedynie do wykonywania postanowień art. 37 ustawy Prawo oświatowe. Kwestie powyższe są już zatem uregulowane ustawą. Identyfikacja w przestrzeni lokalnej zaistnienia sytuacji nieopisanych prawem wymaga zgłoszenia właściwemu kuratorowi oświaty, który wyda szkole stosowne zalecenia. Możliwe jest również podjęcie przez organ ewidencyjny kontroli w zakresie ewentualnego zaistnienia przesłanki z art. 169 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo oświatowe, tj.: dokonania oceny, czy legalizacji szkoły nie dokonano z naruszeniem prawa. Nauki pedagogiczne i w konsekwencji odpowiednio ustawa - Prawo oświatowe nie przewidują istnienia szkół, które nie prowadzą stacjonarnej działalności edukacyjnej, której wszyscy uczniowie realizują obowiązek szkolny poza szkołą. Brak jest zatem podstaw prawnych, aby kwalifikować takie sytuacje w granicach poprawnej organizacji działania jednostek systemu oświaty. Wynika to także z faktu, iż w takich przypadkach „szkoła” co do zasady nie ma możliwości wypełnienia postanowień art. 37 ust. 7 i ust. 8 ustawy - Prawo oświatowe. Przepisy te przewidują obowiązek stałego gwarantowania przez szkołę stacjonarnej realizacji zadań dodatkowych oraz obowiązek zapewniania ciągłości kształcenia stacjonarnego w każdym, z ustalonych autonomicznie przez rodziców, czasie. Rodzic może bowiem zdecydować, że rezygnuje z tzw. edukacji domowej. Szkoła musi wówczas zapewnić uczniowi kształcenie w tradycyjny, stacjonarny sposób. W przepisach oświatowych brak jest również podstaw prawnych dla organizowania egzaminów zdalnie. Taki stan prawny wiązał i wiąże organy publiczne, w tym nadzoru pedagogicznego. [5] Kolejne nowelizacje literalnie, w katalogu zamkniętym, wyszczególniły sytuacje i przypadki pozwalające na komunikację zdalną w szkole. [6] Oznacza to, że prawodawca dostrzegł i opisał zmieniające się możliwości technologiczne i odpowiednio uwzględnił je we właściwej ustawie w zakresie i wymiarze, który uznał za uzasadnione w kontekście jakości i bezpieczeństwa procesu uczenia. W zasadach techniki prawodawczej wyklucza się, aby w obszarze prawa publicznego dodatkowo opisywać, tą samą ustawą, przypadki, w których równocześnie zakazuje się komunikacji zdalnej. Kwestia niedopuszczalności realizacji egzaminów klasyfikacyjnych w formie zdalnej jest i była przesądzona prawem. Bez znaczenia dla powyższego jest wprowadzenie do przestrzeni medialnej opinii i stanowisk, opartych na zasadach prawa gospodarczego, zwłaszcza w sytuacji, w której prawodawca uprzednio wyklucza kwalifikowanie prowadzenia szkoły jako działalności gospodarczej – art.170 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe. Proces powstawania szkoły niepublicznej jest szczegółowo opisany w art. 168 ustawy Prawo oświatowe. Podmiotem wykonującym to zadania jest samorządowy organ ewidencyjny. Na tle postanowień ustawy zasadniczej samorząd wykonuje to zadanie autonomicznie, na podstawie przepisów prawa, w imieniu własnym, na własną odpowiedzialność. Skutkiem podjęcia pozytywnej decyzji legalizacyjnej przez ten organ jest nadanie szkole niepublicznej prawa do dotacji (wypłacanej następnie przez ten organ na zasadach opisanych w ustawie o finansowaniu zadań oświatowych). Wspólnotę samorządową stanowi ogół mieszkańców (liczba mieszkańców, będąca zamkniętą, konkretną populacją). [7] Taka wspólnota wykonuje zadania za pośrednictwem wybieranych przez siebie (przez konkretną populację) organów stanowiących i wykonawczych. [8] Tak powołane, konkretne organy wykonują zadania publiczne, które nie są zastrzeżone dla organów innych władz publicznych (innych samorządów). [9] Oznacza to, że dane społeczności oraz wyłaniane przez nie organy (stanowiące i wykonawcze), także w zakresie dysponowania budżetem, nie mają co do zasady zadań i obowiązków związanych z zaspokajaniem potrzeb (edukacyjnych) poszczególnych członków innych wspólnot mieszkańców – uczniów, mieszkańców innych gmin (wybierają one własne organy, które dysponują własnymi dochodami, na które składają się daniny publiczne konkretnych mieszkańców ). Ma to znaczenie kluczowe, bowiem podstawą decyzji dotacyjnej dla danej szkoły jest budżet gminy, w której szkoła funkcjonuje, a nie część tego budżetu (np. dochody wynikające z centralnego redystrybuowania tzw. „potrzeb” oświatowych). Jeżeli jest to budżet gminy, to obejmuje zbilansowane łącznie dochody danej jednostki samorządu (dochody własne, subwencje ogólne i dotacje celowe/adresowane/), które są następnie podstawą autonomicznej decyzji dotacyjnej danego samorządu dla danej szkoły, w tym potencjalnie obejmującego decyzje rady gminy dotyczącej zwiększania wysokości dotacji na podstawie art. 39 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Należy uznać, że prawodawca reguluje tę kwestię. Zastosowanie w takim przypadku powinien mieć art. 74 ustawy o samorządzie gminnym, w tym w szczególności ust. 2 tego przepisu, w przypadku powierzenia realizacji zadania publicznego innej gminie - ta pierwsza ma obowiązek udziału w kosztach tego zadania (wymagane zawarcie porozumienia). [10] Jednostka samorządu terytorialnego jest również autonomicznym organem dotującym dla szkół niepublicznych, działając na podstawie ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. [11] Odpowiednio, zadania związane z dotowaniem nie są i nie mogą być równoległymi zadaniami organów administracji rządowej. [12] Minister Edukacji uczestniczy w tym procesie pośrednio wydając przywołane tu rozporządzenie. [13] Jest to jednak wykonanie dyspozycji ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (art. 26 ust. 6), a zatem jest to jedynie czynność podzielenia łącznej kwoty potrzeb oświatowych między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego w sposób proporcjonalny i jednolity. Odpowiednio działanie takie nie jest rozstrzygnięciem, które może być w jakikolwiek sposób utożsamiane z finansowaniem (dotowaniem) z budżetu państwa jakichkolwiek poszczególnych szkół. Podstawę do naliczenia potrzeb oświatowych na rok 2025 stanowiły dane o liczbie uczniów (wychowanków) wykazane w systemie informacji oświatowej na dzień sprawozdawczy 15 maja 2024 r. Niepubliczna Szkoła Podstawowa Montessori w Jabłońskich (RSPO 482105) rozpoczęła działalność od 1 września 2024 roku, dlatego nie została uwzględniona w naliczeniu potrzeb na 2025 rok. Kwota w wysokości 89.774 zł to środki, które gmina Augustów otrzymała w ramach rezerwy na uzupełnienie dochodów JST z tytułu wzrostu zakresu zadań oświatowych w 2025 roku. Środki z rezerwy stanowią jedynie część rzeczywistego skutku wzrostu zadań. Warto zaznaczyć, że środki z rezerwy mają charakter pomocniczy. Pełne uwzględnienie wzrostu zakresu zadań oświatowych realizowanych przez gminę Augustów przewidziano w mechanizmie ponownego przeliczenia potrzeb oświatowych, zgodnie z art. 36 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego [14] . Po zakończeniu roku budżetowego jeszcze raz będą wyliczane kwoty potrzeb finansowych na ten rok, który się zakończy. W sytuacji, gdy wystąpi różnica między kwotami potrzeb finansowych (w tym potrzeb oświatowych) w kolejnym roku nastąpi odpowiednia korekta dochodów obejmująca zarówno wzrosty, jak i spadki zakresu zadań oświatowych. Należy podkreślić, że w przypadku uczniów realizujących obowiązek szkolny poza szkołą (czyli w tzw. edukacji domowej) kwota dotacji jest niższa niż w przypadku uczniów realizujących obowiązek szkolny w szkole. Wydatki na kształcenie tych uczniów, zgodnie z obowiązkami szkoły wobec nich, są niższe niż w przypadku wydatków na uczniów kształcących się stacjonarnie. W załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji w sprawie sposobu podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych między jednostki samorządu terytorialnego na 2025 rok (ust. 46), ustalono, że w przypadku gdy w danej szkole liczba uczniów spełniających obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poza szkołą jest niższa niż 200, przy obliczaniu określonej w ust. 2 pkt 3 statystycznej liczby uczniów lub słuchaczy w danej jednostce samorządu terytorialnego, liczbę uczniów w nauczaniu domowym w takiej szkole mnoży się przez 0,8. W przypadku, jeżeli tych uczniów w danej szkole jest więcej niż 200, to w stosunku do 200 z tych uczniów uwzględnia się wskaźnik 0,8, natomiast w stosunku do pozostałych stosowany jest mnożnik: 1) 0,2 – w przypadku, gdy w danej szkole udział liczby uczniów lub słuchaczy uczących się w tzw. „sposób stacjonarny” do ogólnej liczby uczniów lub słuchaczy (w tym uczniów lub słuchaczy edukacji domowej) w tej szkole jest niższy niż 30%; 2) 0,4 – w przypadku, gdy w danej szkole udział liczby uczniów lub słuchaczy uczących się w tzw. „sposób stacjonarny” do ogólnej liczby uczniów lub słuchaczy (w tym uczniów lub słuchaczy edukacji domowej) w tej szkole jest wyższy lub równy 30%. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji z dnia 28 lipca 2025 r. [15] w roku 2026 powyższy mechanizm został zachowany z tym, że limit liczby uczniów obniżono do 96 z 200. Metryczka to pomocniczy arkusz, zawierający syntetyczną informację o wagach i kwotach. Podstawą obliczeń są natomiast pełne dane z systemu informacji oświatowej oraz wagi ujęte w rozporządzeniu Ministra Edukacji w sprawie sposobu podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych między jednostki samorządu terytorialnego. Należy jednak zauważyć, że kwota naliczona w ramach kalkulacji potrzeb oświatowych nie jest tożsama z kwotą dotacji, którą otrzymuje szkoła. Kwota potrzeb oświatowych jest naliczana raz w roku na podstawie danych wykazanych przez szkołę w dniu sprawozdawczym, natomiast kwota dotacji jest liczona co miesiąc. Kwota dotacji na ucznia szkoły niepublicznej ustalana jest w oparciu o przewidzianą kwotę potrzeb oświatowych na tego ucznia, a zatem z uwzględnieniem odpowiednich wag wskazanych w załączniku do ww. rozporządzenia. Podstawę do naliczenia potrzeb oświatowych na rok 2026 stanowiły zweryfikowane przez jednostki samorządu terytorialnego dane o liczbie uczniów (wychowanków) wykazane w systemie informacji oświatowej na dzień sprawozdawczy 15 czerwca 2025 r. Na podstawie danych wykazanych w systemie informacji oświatowej na 37,4112 uczniów Niepublicznej Szkoły Podstawowej Montessori w Jabłońskich (RSPO: 482105) na rok 2026 dla gminy Augustów naliczono środki finansowe w wysokości 826.485 zł. Dotacje dla placówek wychowania przedszkolnego, szkół i placówek oświatowych prowadzonych przez podmioty inne niż jednostki samorządu terytorialnego wypłacane są na podstawie ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych. Jednocześnie należy podkreślić, że zgodnie z zasadami ustalonymi w art. 34 ust. 2 ww. ustawy, dotacja w każdym miesiącu roku budżetowego wypłacana jest z budżetów jednostek samorządu terytorialnego według faktycznej liczby uczniów będących uczniami danej szkoły dotowanej. Gmina Augustów jako organ rejestrujący samodzielnie wylicza miesięczną kwotę dotacji dla niepublicznej szkoły podstawowej w oparciu o comiesięczny raport dotyczący aktualnej liczby dzieci. Zwracam uwagę, że zgodnie z art. 51 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe kuratorzy oświaty, w imieniu wojewody, wykonują zadania i kompetencje w zakresie oświaty określone w ustawie i przepisach odrębnych na obszarze województwa. Stosowanie do art. 55 tej ustawy wykonują oni szczególny nadzór - pedagogiczny. Zgodnie z art. 180 ust. 2 ww. ustawy integralną częścią tak kwalifikowanych uprawnień nadzorczych jest nadzór nad szkołą. Jeżeli niepubliczna szkoła lub placówka lub organ prowadzący tę szkołę lub placówkę prowadzą działalność z naruszeniem przepisów ustawy – Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty, wydanych na ich podstawie rozporządzeń lub statutu - organ sprawujący nadzór pedagogiczny poleca usunięcie uchybień, wskazując, w zależności od oceny zakresu i stopnia stwierdzonych uchybień, termin ich usunięcia nie dłuższy niż 30 dni od dnia przekazania polecenia. Kurator oświaty, będąc organem eksperckim, fakt ewentualnego niezrealizowania zaleceń zgłasza do jednostki samorządu terytorialnego, która jako organ ewidencyjny posiada kompetencję do wykreślenia szkoły z ewidencji. Na podstawie art. 60 ust. 3 pkt. 2 ustawy - Prawo oświatowe - minister właściwy do spraw oświaty i wychowania wykonuje zadania i obowiązki m.in. w zakresie kontrolowania sprawności i efektywności nadzoru pedagogicznego sprawowanego przez kuratorów oświaty oraz przestrzegania przepisów obowiązujących w tym zakresie. Jeżeli ustalenia kuratora oświaty podjęte na skutek wezwania go do działania, np. przez gminę, nie są oceniane jako wystarczające, przysługuje prawo złożenia skargi na czynności kuratora oświaty, skierowanej do Ministra Edukacji. Gmina Augustów takiej skargi na Podlaskiego Kuratora Oświaty nie złożyła. Również inne podmioty/osoby nie zgłosiły do resortu wątpliwości w sprawie działania kuratora. Przedstawiając powyższe chcę zauważyć, że aktywność normatywna w sferze edukacji jest działaniem wysoce złożonym. Każda zmiana to potencjalne ukształtowanie nowych relacji w sytuacji rodziców, uczniów, a także sytuacji i sposobu działania samorządów, kuratorów oświaty i innych organów zarządzających w sferze oświaty. Inicjatywy normatywne w sferze edukacji muszą zatem być nadzwyczajnie rozpoznane, odpowiednie, proporcjonalne oraz uwzględniające interes społeczności lokalnych. Z tych względów inicjuję te procesy modernizowania przepisów, które rzeczywiście wpływają pozytywnie na jakość realizowanych przez szkołę zadań. Przykładem takiego działania jest Reforma26. Kompas Jutra, która pozwoli zarówno uczniom, jak i całej społeczności szkolnej lepiej rozumieć świat i wykorzystywać wiedzę w praktyce oraz zapewni dobrostan uczniów i nauczycieli. Z poważaniem Z upoważnienia Ministra Edukacji Katarzyna Lubnauer Sekretarz Stanu [1] Art. 15 ust. 1 Konstytucji RP - ustrój terytorialny Rzeczypospolitej Polskiej zapewnia decentralizację władzy publicznej. [2] Art. 16 ust. 2, art. 165 ust. 2, art. 166 ust. 1 Konstytucji RP - samorząd terytorialny uczestniczy w sprawowaniu władzy publicznej. Przysługującą mu w ramach ustaw istotną część zadań publicznych samorząd wykonuje w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Samodzielność ta jest chroniona sądownie. Zadania publiczne służące zaspokajaniu potrzeb wspólnoty samorządowej są wykonywane przez jednostkę samorządu terytorialnego jako zadania własne. [3] I tak np. szkoła - to instytucja oświatowo-wychowawcza, zajmująca się kształceniem i wychowaniem w Państwie, a także siedziba tej instytucji oraz jej uczniowie i personel, w tym nauczyciele - Okoń W. (1998), Nowy słownik pedagogiczny, Wyd. 2 rozsz., Wydawnictwo Akademickie „Żak”, Warszawa, s. 383. [4] Art. 168 ust. 12 – organy ewidencyjne wydają decyzje o odmowie wpisu do ewidencji, jeżeli: 1) zgłoszenie nie zawiera danych wymienionych w ust. 4 albo podane w nim dane są błędne i mimo wezwania nie zostało uzupełnione albo poprawione w wyznaczonym terminie; 2) statut szkoły lub placówki jest sprzeczny z obowiązującym prawem i mimo wezwania nie został zmieniony. [5] Art. 7 Konstytucji RP - organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa - zasada legalizmu. [6] Art. 117, art. 125a, art. 127, art. 128 art. 130 ustawy Prawo oświatowe. [7] Art. 16 ust. 1 Konstytucji RP - ogół mieszkańców jednostek zasadniczego podziału terytorialnego stanowi z mocy prawa wspólnotę samorządową. [8] Art. 169 ust. 1 Konstytucji RP. [9] Art. 163 - samorząd terytorialny wykonuje zadania publiczne nie zastrzeżone przez Konstytucję lub ustawy dla organów innych władz publicznych. [10] Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2025 r. poz. 1153 z późn. zm.). [11] Zasady dotowania szkół niepublicznych uregulowane są w ustawie z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych Dz. U. z 2025 r. poz. 439 z późn. zm. Zgodnie z art. 34 ust. 2 tej ustawy dotacje, o których mowa m.in. w art. 26 ust. 1 tej ustawy, są przekazywane na każdego ucznia będącego w danym miesiącu roku budżetowego uczniem w danej szkole dotowanej. Na mocy zaś art. 26 ust. 1 ww. ustawy, niepubliczne szkoły, w których jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej przewidzianej kwocie potrzeb oświatowych na takiego ucznia dla jednostki samorządu terytorialnego. Należy wyraźnie podkreślić, że dotacja jest wypłacana szkole niepublicznej na ucznia niezależnie od tego, czy w takiej szkole obowiązek szkolny lub obowiązek nauki uczniowie realizują zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe (edukacja domowa), czy też nie. [12] Art. 146 ust. 2 Konstytucji RP - do Rady Ministrów należą sprawy polityki państwa nie zastrzeżone dla innych organów państwowych i samorządu terytorialnego. [13] Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 18 grudnia 2024 r. w sprawie sposobu podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych między jednostki samorządu terytorialnego w roku 2025. [14] Dz. U. z 2024 r. poz. 1572. [15] Dz. U. 2025 r. poz. 1032