Interpelacja w sprawie drastycznego ograniczenia dochodów miasta Jastrzębie-Zdrój w 2026 r., nieprawidłowości w wyliczeniach udziałów JST w podatkach PIT i CIT, skutków nowelizacji ustawy o dochodach JST oraz działań naprawczych wobec miasta

Interpelacja w sprawie drastycznego ograniczenia dochodów miasta Jastrzębie-Zdrój w 2026 r., nieprawidłowości w wyliczeniach udziałów JST w podatkach PIT i CIT, skutków nowelizacji ustawy o dochodach JST oraz działań naprawczych wobec miasta Interpelacja nr 15508 do ministra finansów i gospodarki w sprawie drastycznego ograniczenia dochodów miasta Jastrzębie-Zdrój w 2026 r., nieprawidłowości w wyliczeniach udziałów JST w podatkach PIT i CIT, skutków nowelizacji ustawy o dochodach JST oraz działań naprawczych wobec miasta Zgłaszający: Grzegorz Matusiak Data wpływu: 23-02-2026 Szanowny Panie Ministrze, działając w imieniu mieszkańców miasta Jastrzębie-Zdrój oraz radnych klubu Prawa i Sprawiedliwości w Radzie Miasta Jastrzębie-Zdrój, zwracam się z interpelacją dotyczącą skutków finansowych decyzji i rozwiązań systemowych wdrożonych przez Ministerstwo Finansów, w szczególności w zakresie ustalania dochodów jednostek samorządu terytorialnego z tytułu udziałów w podatkach PIT i CIT oraz elementów subwencji ogólnej na rok 2026. Z danych przekazanych samorządowi wynika, że łączna kwota dochodów miasta Jastrzębie-Zdrój z udziałów w podatkach PIT i CIT oraz subwencji ogólnej w 2026 r. jest niższa o ok. 22 mln zł w porównaniu do roku 2025. Dzieje się tak pomimo prognozowanego wzrostu udziałów w podatku PIT o 54,7%, który jednak nie rekompensuje drastycznego spadku dochodów z podatku CIT – z poziomu ok. 237 mln zł w 2025 r. do ok. 17 mln zł w 2026 r., co oznacza spadek o ok. 220 mln zł. Tak gwałtowna zmiana ma charakter systemowy i destabilizujący. Uniemożliwia racjonalne planowanie finansowe, ogranicza zdolność miasta do realizacji zadań własnych oraz prowadzi do konieczności ograniczania wydatków bieżących, przesuwania inwestycji i zwiększania ryzyk zadłużeniowych. Skala problemu jest szczególnie dotkliwa dla miasta o profilu przemysłowym, ponoszącego ponadprzeciętne koszty infrastrukturalne i społeczne. W przestrzeni publicznej pojawiły się jednocześnie informacje o nieprawidłowościach w rządowej bazie danych dotyczącej podatku CIT, skutkujących ponownym przeliczeniem udziałów JST za lata 2024–2025. W ocenie samorządu mogło to mieć bezpośredni wpływ na kalkulację dochodów miasta na rok 2026. Do dziś jednak miasto Jastrzębie-Zdrój nie otrzymało pełnej, przejrzystej informacji pozwalającej jednoznacznie rozdzielić skutki korekty błędów w danych od skutków zmian algorytmicznych i redystrybucyjnych, w tym tzw. korekty zamożności. W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami: A. Metodologia wyliczeń i dane źródłowe Jaką szczegółową metodologię (w tym wzory, współczynniki i progi) zastosowano do wyliczenia dochodów miasta Jastrzębie-Zdrój na 2026 r. z tytułu udziałów w PIT i CIT, wraz ze wskazaniem podstaw prawnych oraz aktów wykonawczych? Jakie konkretne dane źródłowe wykorzystano do wyliczenia udziału w CIT dla Jastrzębia-Zdroju, w tym: – jakie kategorie danych i okresy rozliczeniowe, – jakie typy deklaracji podatkowych, – jakie zasady przypisania podatku do JST? Czy w przypadku Jastrzębia-Zdroju zastosowano mechanizmy przypisania CIT oparte o zatrudnienie w oddziałach przedsiębiorstw, a jeżeli tak – jakie zasady walidacji i korekt danych zastosowało Ministerstwo Finansów? B. Nieprawidłowości w bazach danych i korekty CIT Na czym polegały wskazywane przez Ministerstwo Finansów nieprawidłowości w rządowej bazie podatkowej CIT, jaki był ich zakres czasowy oraz wpływ na wyliczenia dochodów JST? Kiedy błąd został zidentyfikowany, kiedy rozpoczęto i zakończono proces przeliczeń oraz w jakim trybie informowano o tym jednostki samorządu terytorialnego? Czy Ministerstwo Finansów sporządziło raport, notatkę urzędową lub analizę audytową dokumentujące przyczyny błędu, jego skutki finansowe oraz środki zapobiegawcze na przyszłość? Jeżeli tak – czy dokument ten może zostać udostępniony? W jaki sposób ministerstwo rozdziela, w kalkulacji dochodów na 2026 r., wpływ: – korekty błędu w danych dotyczących CIT, – zmian ustawowych i algorytmicznych, – faktycznej zmiany sytuacji podatników? Proszę o wskazanie udziałów kwotowych lub procentowych dla miasta Jastrzębie-Zdrój. C. Korekty redystrybucyjne i zamożność gminy Na jakiej podstawie prawnej i według jakich kryteriów zastosowano wobec Jastrzębia-Zdroju mechanizmy korekcyjne, w tym tzw. korektę zamożności, skutkujące wskazywanym przez samorząd ubytkiem dochodów w wysokości ok. 122 mln zł? Czy Ministerstwo Finansów przewiduje mechanizm ochronny w sytuacjach, gdy „wysoka zamożność” JST wynika z danych później korygowanych lub obarczonych błędem administracji rządowej? Czy ministerstwo analizowało ryzyko, że połączenie gwałtownego spadku CIT i korekt wyrównawczych prowadzi do faktycznej utraty zdolności JST do finansowania zadań własnych mimo formalnego wzrostu PIT? D. Stabilność systemu i mechanizmy naprawcze Czy Ministerstwo Finansów planuje wprowadzenie mechanizmu stabilizującego dochody JST, ograniczającego nagłe spadki rok do roku (np. bufor, korytarz zmian, rozłożenie korekt w czasie)? Czy rozważane są działania kompensacyjne wobec miasta Jastrzębie-Zdrój w latach 2026–2027, w szczególności poprzez: – dodatkową subwencję, – mechanizm rekompensaty utraconych dochodów, – korektę parametrów wyliczeń w trakcie roku budżetowego? Czy ministerstwo posiada prognozy dochodów PIT i CIT dla Jastrzębia-Zdroju na lata 2027–2028 w ujęciu scenariuszowym, a jeżeli tak – czy mogą one zostać udostępnione? E. Straty miasta i odpowiedzialność państwa Czy Ministerstwo Finansów dokonało lub zamierza dokonać formalnej oceny strat finansowych miasta Jastrzębie-Zdrój, wynikających z błędnych wyliczeń, późniejszych korekt oraz zmian systemowych? Czy ministerstwo uznaje, że miasto Jastrzębie-Zdrój poniosło realną, wymierną stratę finansową wynikającą z działań lub zaniechań administracji rządowej, a jeżeli nie – na jakiej podstawie prawnej? Czy ministerstwo rozważa zastosowanie rozwiązań nadzwyczajnych lub przejściowych mających na celu ratowanie stabilności finansowej miasta i ograniczenie negatywnych skutków społecznych i gospodarczych dla mieszkańców? Czy ministerstwo jest gotowe do podjęcia bezpośrednich rozmów z władzami miasta Jastrzębie-Zdrój w celu wypracowania indywidualnego rozwiązania naprawczego na lata 2026–2027? Uzasadnienie konstytucyjne Na zakończenie należy wskazać, że opisana sytuacja budzi poważne wątpliwości w kontekście art. 167 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym jednostkom samorządu terytorialnego zapewnia się udział w dochodach publicznych odpowiednio do przypadających im zadań, a zmiany w zakresie zadań i kompetencji powinny następować wraz z odpowiednimi zmianami w podziale dochodów. Nagły i głęboki spadek dochodów miasta Jastrzębie-Zdrój, wynikający z decyzji i korekt na szczeblu centralnym, przy jednoczesnym braku skutecznych mechanizmów stabilizujących i kompensacyjnych rodzi pytanie o faktyczną realizację konstytucyjnej zasady adekwatności finansowania zadań samorządu oraz o realną samodzielność finansową JST. Wnoszę o udzielenie szczegółowych, liczbowych i jednoznacznych odpowiedzi, wraz z przedstawieniem metodologii wyliczeń, danych źródłowych i podstaw prawnych. Zgodnie z art. 115 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 193 ust. 1 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej odpowiedź na niniejszą interpelację powinna zostać udzielona w formie pisemnej nie później niż w terminie 21 dni od dnia jej otrzymania. Interpelację składam na ręce marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.