Interpelacja w sprawie dostępności komunikatów alarmowych i ostrzegawczych dla osób głuchych i niedosłyszących

Interpelacja w sprawie dostępności komunikatów alarmowych i ostrzegawczych dla osób głuchych i niedosłyszących Interpelacja nr 15468 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie dostępności komunikatów alarmowych i ostrzegawczych dla osób głuchych i niedosłyszących Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska, Monika Rosa Data wpływu: 19-02-2026 Szanowny Panie Ministrze, na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP kieruję do Pana Ministra interpelację w sprawie dostępności komunikatów alarmowych i ostrzegawczych dla osób głuchych i niedosłyszących. Obowiązujące przepisy, w tym rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 maja 2025 r. w sprawie alarmów i komunikatów ostrzegawczych (Dz. U. 2025 poz. 645) oraz funkcjonowanie Regionalnego Systemu Ostrzegania (RSO), przewidują publikowanie komunikatów w formie dźwiękowej, tekstowej i wizualnej. W praktyce jednak okazuje się, że dostępność tych informacji dla osób głuchych i niedosłyszących jest niewystarczająca i wymaga pilnych działań. Stosowany wizualny znak alarmowy w postaci żółtego trójkąta, choć stanowi element wizualnego ostrzeżenia, nie zapewnia pełnej informacji o charakterze zagrożenia ani o koniecznych działaniach , zwłaszcza w sytuacjach wymagających szybkiej reakcji. Komunikaty w mediach, aplikacjach mobilnych i systemach SMS nie są tłumaczone na polski język migowy (PJM), co znacząco ogranicza możliwość ich odbioru przez osoby głuche. Dodatkowo brak możliwości korzystania z połączeń wideo z tłumaczem PJM w aplikacji Alarm112 sprawia, że osoby te mają ograniczone możliwości zgłaszania zagrożeń i otrzymywania informacji w czasie rzeczywistym. Doświadczenia z ostatnich lat pokazują, że problemy z dostępnością komunikatów mają realne konsekwencje. Podczas powodzi w 2022 roku wiele komunikatów lokalnych nie było przekazywanych w formie wizualnej ani pisemnej, co utrudniło osobom głuchym skuteczne reagowanie. Podczas pandemii COVID‑19 ostrzeżenia sanitarne i informacyjne były często publikowane wyłącznie w formie audio lub tekstowej w aplikacjach, bez tłumaczenia na PJM, co skutkowało barierą informacyjną i zwiększało ryzyko wykluczenia społecznego. W związku z powyższym proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Czy MSWiA planuje wprowadzenie systematycznego tłumaczenia komunikatów alarmowych i ostrzegawczych na polski język migowy (PJM)? Jakie działania zostały podjęte, aby zapewnić osobom głuchym i niedosłyszącym pełny dostęp do informacji o zagrożeniach, w tym poprzez PJM, napisy lub wizualne alerty? Czy istnieją plany ustanowienia standardów dostępności komunikatów alarmowych, a jeśli tak, w jakim terminie? Czy przewidziano modernizację aplikacji Alarm112 i innych narzędzi powiadamiania, tak aby umożliwiały połączenia wideo z tłumaczem PJM? W jaki sposób MSWiA monitoruje realizację obowiązków dostępności komunikatów przez instytucje uczestniczące w systemie powiadamiania (RSO, media, władze lokalne)? Czy przewidziano działania edukacyjne lub informacyjne, które zwiększyłyby świadomość i skuteczność odbioru komunikatów alarmowych przez osoby głuche i niedosłyszące? Jakie są plany wdrożenia kompleksowych rozwiązań dostępności w komunikatach alarmowych na poziomie ogólnopolskim i lokalnym, aby zapewnić równy dostęp do informacji w sytuacjach kryzysowych?

Odpowiedź na interpelację w sprawie dostępności komunikatów alarmowych i ostrzegawczych dla osób głuchych i niedosłyszących Odpowiedź na interpelację nr 15468 w sprawie dostępności komunikatów alarmowych i ostrzegawczych dla osób głuchych i niedosłyszących Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Szczepański Warszawa, 17-03-2026 Szanowny Panie Marszałku, w celu zapewnienia komfortu osobom głuchym i niedosłyszącym w zakresie dostępności do informacji o zagrożeniach, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) prowadzi szereg działań związanych z podniesieniem standardów w przedmiotowym zakresie. Przykładem powyższego są prowadzone obecnie prace nad opracowaniem wersji „Poradnika bezpieczeństwa” w Polskim Języku Migowym (PJM). Poradnik zostanie również sporządzony w wersji „easy to read” (ETR) oraz przełożony na alfabet Braille’a, a dla osób niewidzących powstanie wersja audiobooka. Dodatkowo materiały szkoleniowe opracowywane w oparciu o „Poradnik bezpieczeństwa” automatycznie są zamawiane w PJM. Odnosząc się do działania aplikacji mobilnej Alarm112 informuję, że MSWiA prowadzi prace nad wdrożeniem nowej wersji przedmiotowej aplikacji, których najważniejszym elementem jest zmiana technologii SMS na transmisję pakietową (sieć Internet). Powyższe ma na celu rozszerzenie oferowanych w aplikacji funkcjonalności, m.in. wdrożenie usługi komunikacji tekstowej w czasie rzeczywistym. Wysyłanie zgłoszeń, jak również prowadzenie czatu z operatorem numeru alarmowego, będzie odbywało się bezpośrednio w aplikacji z sygnalizacją wprowadzanego tekstu i statusami dostarczania/odczytania wysłanych wiadomości. Planowane jest również wykorzystanie funkcjonalności aparatu fotograficznego do przesyłania plików graficznych. Przedmiotowe zmiany znajdują się w fazie testów. Wprowadzana przez MSWiA modyfikacja technologii komunikacji w aplikacji pozwoli na jej rozwój, w tym wdrażanie kolejnych funkcjonalności. Jednocześnie należy wskazać, że pomimo faktu, iż Polska, jako Państwo Członkowskie Unii Europejskiej, nie jest zobligowana do wprowadzenia usługi wideotłumacza, mając na uwadze potrzeby sygnalizowane przez środowisko osób głuchych i niedosłyszących, wdrożenie takiej funkcjonalności jest analizowane, zarówno w kontekście techniczno-organizacyjnym, jak i finansowym. Informuję również, że MSWiA na bieżąco monitoruje realizację obowiązków dostępności komunikatów przez instytucje uczestniczące w systemie powiadamiania. We współpracy z Telewizją Polską S.A. w likwidacji, jest realizowana powszechna i darmowa usługa pn. Regionalny System Ostrzegania (RSO), umożliwiająca powiadamianie obywateli o zagrożeniach. W ramach RSO funkcjonuje bezpłatna aplikacja mobilna RSO (bez potrzeby rejestracji) dostępna w ramach poszczególnych systemów operacyjnych Android, iOS i Windows. Aplikacja umożliwia dostęp do komunikatów generowanych przez wojewódzkie centra zarządzania kryzysowego oraz przez Rządowe Centrum Bezpieczeństwa i MSWiA. Użytkownik aplikacji ma możliwość wyboru kategorii komunikatów oraz obszarów, z jakich chce je otrzymywać [1] . Możliwe jest również aktywowanie opcji geolokalizacji [2] , która umożliwia przekazywanie komunikatów właściwych dla położenia użytkownika. Ponadto aplikacja RSO została zaopatrzona w część zawierającą poradniki postępowania w sytuacji różnego rodzaju zagrożeń. Natomiast w zakresie dostępności cyfrowej aplikacji mobilnej RSO należy nadmienić, że ustawa z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych [3] nakłada na ministra właściwego do spraw informatyzacji obowiązek corocznego monitorowania stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych. W 2024 r. Minister Cyfryzacji dokonał audytu m.in. aplikacji mobilnej RSO na system Android pod kątem dostępności cyfrowej. Podczas badania sprawdzono również deklaracje dostępności aplikacji mobilnej RSO (Android). Deklaracja dostępności aplikacji została również sprawdzona pod kątem zgodności z warunkami technicznymi. W pierwszej połowie 2025 r. MSWiA wraz z kooperantami (Telewizja Polska S.A. w likwidacji) dokonało analizy „Raportu z audytu aplikacji mobilnej Regionalnego Systemu Ostrzegania (Android)”, jak i testów samej aplikacji. W zakresie zagadnienia dotyczącego obsługi WCAG (Web Content Accessibility Guidelines - Wytyczne Dostępności Treści Internetowych) wdrożono stosowne poprawki na kluczowych platformach technologicznych Android, iOS i Windows, co pozwoliło na wyeliminowanie błędów dostępności cyfrowej w odniesieniu do aplikacji mobilnej RSO. Z poważaniem z up. Wiesław Szczepański Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] z jednego lub kilku województw oraz z całego kraju [2] dane geolokalizacyjne użytkownika nie są zbierane ani przetwarzane [3] Dz. U. z 2023 r. poz. 1440