Interpelacja w sprawie skuteczności interwencji Policji w razie wykrycia działalności patoschronisk i nielegalnych schronisk dla bezdomnych zwierząt i dla zwierząt zabranych w drodze interwencji dobrostanowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji

Interpelacja w sprawie skuteczności interwencji Policji w razie wykrycia działalności patoschronisk i nielegalnych schronisk dla bezdomnych zwierząt i dla zwierząt zabranych w drodze interwencji dobrostanowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Interpelacja nr 15437 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie skuteczności interwencji Policji w razie wykrycia działalności patoschronisk i nielegalnych schronisk dla bezdomnych zwierząt i dla zwierząt zabranych w drodze interwencji dobrostanowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Zgłaszający: Marta Stożek Data wpływu: 18-02-2026 Szanowni Państwo, w związku z kolejnymi ujawnianymi w przestrzeni publicznej przypadkami rażących naruszeń prawa w tzw. schroniskach, azylach i „pogotowiach dla zwierząt”, w tym prowadzeniem działalności bez wymaganych zezwoleń, przetrzymywaniem zwierząt w warunkach noszących znamiona znęcania się, a także wieloletnią bezczynnością lub nieskutecznością organów państwa, zwracam się z niniejszą interpelacją, dotyczącą systemowego charakteru tych patologii. Doniesienia medialne opisują m.in.: funkcjonowanie placówek bez decyzji administracyjnych, gromadzenie setek zwierząt w skrajnie nieodpowiednich warunkach bytowych, brak stałej opieki weterynaryjnej, ujawnianie padłych zwierząt oraz nieprawidłowe postępowanie z odpadami pochodzenia zwierzęcego, wieloletnie postępowania karne bez prawomocnych rozstrzygnięć, powtarzające się interwencje organizacji społecznych przy bierności instytucji publicznych. Nielegalne schroniska i tzw. azyle dla zwierząt funkcjonują często przez wiele lat, pomimo licznych zawiadomień i kontroli. Brak szybkiej reakcji organów ścigania powoduje, że: zwierzęta pozostają w warunkach rażącego zaniedbania, sprawcy kontynuują działalność, państwo traci wiarygodność jako gwarant przestrzegania prawa. Tolerowanie działalności nielegalnych schronisk i azylów dla zwierząt prowadzi do: utrwalania bezkarności sprawców, eskalacji naruszeń prawa, zagrożeń dla porządku publicznego i bezpieczeństwa sanitarnego, przerzucania odpowiedzialności na organizacje społeczne i wolontariuszy. Policja jako podstawowy organ ochrony porządku prawnego państwa powinna dysponować jasnymi kompetencjami i procedurami, które umożliwią skuteczne przeciwdziałanie tego rodzaju działalności, a nie jedynie reagowanie doraźne. Istnienie patoschronisk czy nielegalnych schronisk nie ma charakteru incydentalnego, lecz wskazuje na systemową lukę w nadzorze, kontroli i egzekwowaniu prawa, a także na brak realnej koordynacji pomiędzy organami administracji, Inspekcją Weterynaryjną, Policją i prokuraturą. W praktyce oznacza to istnienie nielegalnego segmentu „opieki nad zwierzętami”, który pozostaje poza skutecznym systemem nadzoru, a jednocześnie jest tolerowany przez organy państwa. Opisane przypadki pokazują, że państwo nie posiada dziś spójnego i skutecznego systemu zapobiegania patologiom schroniskowym. Brakuje: realnego nadzoru, szybkich i skutecznych sankcji, koordynacji między resortami, ochrony interesu publicznego, jakim jest zarówno dobrostan zwierząt, jak i bezpieczeństwo sanitarne obywateli. W związku z powyższym serdecznie proszę o odpowiedzi na następujące pytania: Czy Policja posiada jednoznaczne wytyczne, że prowadzenie schroniska lub miejsca stałego gromadzenia zwierząt bez wymaganej decyzji administracyjnej stanowi działalność sprzeczną z prawem i wymaga aktywnej reakcji? Jakie procedury obowiązują Policję podczas interwencji w obiektach, które: nie posiadają zezwoleń, gromadzą dużą liczbę zwierząt, są przedmiotem zawiadomień o możliwości popełnienia przestępstwa? Dlaczego w praktyce interwencje Policji często ograniczają się do: zabezpieczenia porządku publicznego, asysty przy czynnościach innych służb, bez dalszych działań zmierzających do przerwania nielegalnej działalności? Jak Policja reaguje na przypadki, w których podmioty prowadzące nielegalne schroniska: przenoszą zwierzęta w inne miejsce, zmieniają formalnie nazwę lub formę działalności, kontynuują faktycznie tę samą działalność mimo wcześniejszych interwencji? Czy planowane są: specjalistyczne szkolenia dla funkcjonariuszy Policji w zakresie przestępstw wobec zwierząt i nielegalnego gromadzenia zwierząt, wypracowanie stałych procedur współpracy Policji z Inspekcją Weterynaryjną, samorządami i prokuraturą, szkolenia z zakresu zabezpiecznia dowodów w sprawach o znęcanie się nad zwierzętami? Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji planuje wprowadzenie jednoznacznych wytycznych lub rekomendacji, które nakażą traktować brak zezwolenia na prowadzenie schroniska jako przesłankę do zdecydowanej interwencji służb? Jak Policja zamierza skutecznie przeciwdziałać działalności podmiotów, które pomimo interwencji nadal funkcjonują lub przenoszą zwierzęta w inne miejsca? Dlaczego państwo w praktyce ceduje ciężar wykrywania patologii na organizacje społeczne? Z wyrazami szacunku Marta Stożek

Odpowiedź na interpelację w sprawie skuteczności interwencji Policji w razie wykrycia działalności patoschronisk i nielegalnych schronisk dla bezdomnych zwierząt i dla zwierząt zabranych w drodze interwencji dobrostanowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Odpowiedź na interpelację nr 15437 w sprawie skuteczności interwencji Policji w razie wykrycia działalności patoschronisk i nielegalnych schronisk dla bezdomnych zwierząt i dla zwierząt zabranych w drodze interwencji dobrostanowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek Warszawa, 11-03-2026 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 15437 Pani Poseł Marty Stożekw sprawie skuteczności interwencji Policji w razie wykrycia działalności patoschronisk i nielegalnych schronisk dla bezdomnych zwierząt i dla zwierząt zabranych w drodze interwencji dobrostanowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji , z uwzględnieniem stanowiska Komendy Głównej Policji, uprzejmie przedstawiam następujące informacje. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z wyrażoną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. [1] zasadą legalizmu, Policja działa na podstawie i w granicach prawa. Oznacza to, że ustanowione normy prawne określają kompetencje, zadania i tryb postępowania Policji, wyznaczając tym samym granice jej aktywności. Do kluczowych zadań Policji należy m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi, oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym zapewnienie spokoju w miejscach publicznych (…), wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Podstawowym aktem prawnym w zakresie ochrony zwierząt jest ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt [2] . Warto zauważyć, że zapobieganie bezdomności zwierząt i zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie należy, zgodnie z art. 11 ust. 1 ww. ustawy, do zadań własnych gmin. Na podstawie art. 34a ustawy o ochronie zwierząt nadzór nad przestrzeganiem jej przepisów, w tym nad schroniskami dla zwierząt, sprawuje Inspekcja Weterynaryjna. Inspekcja Weterynaryjna oraz inne właściwe organy administracji rządowej i samorządu terytorialnego współdziałają z samorządem lekarsko-weterynaryjnym oraz innymi instytucjami i organizacjami społecznymi, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, co zostało uregulowane w art. 3 ustawy o ochronie zwierząt . Inspekcja Weterynaryjna sprawując nadzór nad schroniskami kontroluje wykonywanie opieki weterynaryjnej, a także warunki bytowe i sanitarne. Natomiast gmina (wójt/burmistrz/prezydent) odpowiada za zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom oraz zleca prowadzenie schroniska m.in. organizacjom społecznym, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt. Tym samym to władze gminy sprawują nadzór nad realizacją umowy, którą zawarły z podmiotem prowadzącym schronisko dla zwierząt. Działania Policji w obszarze ochrony zwierząt wynikają z przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji [3] oraz ustawy o ochronie zwierząt . Do kluczowych zadań formacji należy wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców, a także inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi. Jak już wskazano, Policja działa na podstawie i w granicach prawa, co oznacza, że każdorazowo na miejscu zdarzenia dokonywana jest ocena czy mogło dojść do popełnienia czynu zabronionego. W przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa, funkcjonariusze Policji przeprowadzają czynności procesowe na podstawie ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego [4] , które mają na celu ujawnienie i zabezpieczenie śladów oraz ustalenie przebiegu i okoliczności zdarzenia. Natomiast prawnokarna ocena tych zdarzeń należy do organu prowadzącego postępowanie. W zakresie ochrony zwierząt Policja od lat podejmuje działania mające na celu podnoszenie kompetencji funkcjonariuszy w omawianym obszarze oraz usprawnienie przepływu informacji. Wdrożone zostały m.in. następujące rozwiązania organizacyjne: wprowadzenie skrzynek „Zielona Strefa”, tj. funkcjonujących na stronach internetowych jednostek organizacyjnych Policji kanałów wymiany informacji z obywatelami o przestępstwach przeciwko zwierzętom i środowisku, powołanie koordynatorów w komendach wojewódzkich (Stołecznej) Policji. Obsługą zgłoszeń w ramach skrzynki „Zielona strefa” zajmują się koordynatorzy ds. CITES i ochrony zwierząt ze służby kryminalnej, we współpracy z funkcjonariuszami służby prewencyjnej, zwiększenie nadzoru, co oznacza, że przedmiotowa problematyka została objęta szczególnym nadzorem kierownictwa Policji na poszczególnych szczeblach zorganizowania. Ponadto 23 stycznia 2026 r. zostały wystosowane do komend wojewódzkich (Stołecznej) Policji polecenia dotyczące: współpracy z Wojewódzkimi Inspektoratami Weterynaryjnymi, a także jednostkami samorządu terytorialnego, podczas prowadzenia kontroli dotyczących dobrostanu zwierząt, przebywających w schroniskach dla bezdomnych zwierząt oraz innych placówkach, podjęcia działań mających na celu aktywizację funkcjonariuszy Policji w czynnościach wykrywczych w sprawach o przestępstwa i wykroczenia, ukierunkowanych na czyny zabronione przeciwko zwierzętom, aktywizacji dzielnicowych, w zakresie pozyskiwania informacji oraz ich dokumentowania, dotyczących nieprawidłowości w funkcjonowaniu placówek, w których przetrzymywane są zwierzęta, w przypadku uzyskania informacji, w tym pochodzących od organizacji społecznych, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, o naruszeniach przepisów prawa z zakresu szeroko rozumianej ochrony zwierząt - podejmowania działań odpowiednio w oparciu o K.p.k lub przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia [5] . Odnosząc się natomiast do kwestii szkoleń, stosownie do stanowiska Komendy Głównej Policji, uprzejmie informuję, że problematyka dotycząca m.in. przestępstw wobec zwierząt, czy też nielegalnego gromadzenia zwierząt została uwzględniona zarówno w programie szkolenia zawodowego podstawowego (obowiązkowego dla wszystkich nowo przyjętych policjantów), jak również szkolenia zawodowego podoficerskiego i oficerskiego. Zagadnienia dotyczące ochrony praw zwierząt omawiane są także podczas kursów specjalistycznych, organizowanych w ramach doskonalenia zawodowego centralnego, czy też zajęć odbywających się w ramach doskonalenia zawodowego lokalnego. Dodatkowo warto nadmienić, że podczas zajęć prowadzonych dla funkcjonariuszy jednostek organizacyjnych Policji w zakresie stosowania przepisów prawa dotyczących ochrony zwierząt, w 2025 r., na terenie kraju przeprowadzono 1 244 szkolenia, w ramach których przeszkolono 24 646 funkcjonariuszy Policji. Przedmiotowe szkolenia były prowadzone we współpracy m.in. z Inspekcją Transportu Drogowego, Powiatowymi Inspektoratami Weterynarii, a także organizacjami społecznymi, których statutowym celem działania jest ochrona zwierząt (m.in. Prawnicy na Rzecz Zwierząt). Z poważaniem z up. Czesław Mroczek Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. Nr 78 poz. 483, z późn. zm. [2] Dz. U. z 2023 r. poz. 1580, z późn. zm. [3] Dz. U. z 2025 r. poz. 636, z późn. zm. [4] Dz. U. z 2025 r. poz. 46, z późn. zm., dalej: „k.p.k.”. [5] Dz. U. z 2025 r. poz. 860, z późn zm.