Interpelacja w sprawie zagrożeń zooepidemiologicznych spowodowanych przez działalność patoschronisk i nielegalnych schronisk dla bezdomnych zwierząt i dla zwierząt zabranych w drodze interwencji dobrostanowych

Interpelacja w sprawie zagrożeń zooepidemiologicznych spowodowanych przez działalność patoschronisk i nielegalnych schronisk dla bezdomnych zwierząt i dla zwierząt zabranych w drodze interwencji dobrostanowych Interpelacja nr 15435 do ministra zdrowia w sprawie zagrożeń zooepidemiologicznych spowodowanych przez działalność patoschronisk i nielegalnych schronisk dla bezdomnych zwierząt i dla zwierząt zabranych w drodze interwencji dobrostanowych Zgłaszający: Marta Stożek Data wpływu: 18-02-2026 Szanowni Państwo, w związku z kolejnymi ujawnianymi w przestrzeni publicznej przypadkami rażących naruszeń prawa w tzw. schroniskach, azylach i „pogotowiach dla zwierząt”, w tym prowadzeniem działalności bez wymaganych zezwoleń, przetrzymywaniem zwierząt w warunkach noszących znamiona znęcania się, a także wieloletnią bezczynnością lub nieskutecznością organów państwa, zwracam się z niniejszą interpelacją, dotyczącą systemowego charakteru tych patologii. Doniesienia medialne opisują m.in.: gromadzenie setek zwierząt w skrajnie nieodpowiednich warunkach bytowych, brak stałej opieki weterynaryjnej, ujawnianie padłych zwierząt oraz nieprawidłowe postępowanie z odpadami pochodzenia zwierzęcego, brak kontroli sanitarnej, pozostającymi poza realnym zainteresowaniem służb sanitarnych, mimo że spełniają przesłanki potencjalnych ognisk chorób odzwierzęcych (zoonoz). Tego rodzaju miejsca, działające bez podstawy prawnej, stanowią realne i trwałe zagrożenie epidemiologiczne, zarówno dla osób przebywających na ich terenie, jak i dla okolicznych mieszkańców, wolontariuszy, funkcjonariuszy publicznych oraz służb interweniujących. Funkcjonowanie nielegalnych schronisk i azylów dla zwierząt nie jest wyłącznie problemem z zakresu ochrony zwierząt. Jest to również problem zdrowia publicznego, ponieważ miejsca te: pozostają poza kontrolą sanitarną, sprzyjają rozprzestrzenianiu się patogenów, mogą stanowić ogniska chorób zakaźnych przenoszonych ze zwierząt na ludzi, obciążają system ochrony zdrowia w przypadku wystąpienia zagrożeń epidemicznych. Brak jednoznacznych procedur i obowiązku reagowania ze strony służb sanitarnych może prowadzić do sytuacji, w której państwo zareaguje dopiero po eskalacji zagrożenia, zamiast mu zapobiegać. Istnienie patoschronisk i nielegalnych schronisk, jak ostatnio donoszą media, nie ma charakteru incydentalnego i wskazuje na systemową lukę w nadzorze, kontroli i egzekwowaniu prawa, a także na brak realnej koordynacji pomiędzy organami administracji, Inspekcją Weterynaryjną, służbami sanitarnymi, Policją i prokuraturą. W praktyce oznacza to istnienie nielegalnego segmentu „opieki nad zwierzętami”, który pozostaje poza skutecznym systemem nadzoru, a jednocześnie jest tolerowany przez organy państwa. Opisane przez media przypadki pokazują, że państwo nie posiada dziś spójnego i skutecznego systemu zapobiegania patologiom schroniskowym. Brakuje: realnego nadzoru, szybkich i skutecznych sankcji, koordynacji między resortami, ochrony interesu publicznego, jakim jest zarówno dobrostan zwierząt, jak i bezpieczeństwo sanitarne obywateli. W związku z powyższym serdecznie proszę o odpowiedzi na następujące pytania: Czy Ministerstwo Zdrowia uznaje funkcjonowanie nielegalnych schronisk i miejsc masowego gromadzenia zwierząt za potencjalne źródło zagrożenia zooepidemiologicznego? Jakie choroby odzwierzęce, w ocenie resortu, mogą stanowić największe ryzyko w przypadku obiektów działających: bez zezwoleń, bez stałego nadzoru weterynaryjnego, bez kontroli sanitarnej? Dlaczego Państwowa Inspekcja Sanitarna nie posiada obowiązku automatycznego, obligatoryjnego, systemowego reagowania na informacje o funkcjonowaniu nielegalnych schronisk, mimo że są to miejsca masowego przebywania zwierząt i ludzi? Czy istnieją formalne procedury współpracy pomiędzy: Inspekcją Sanitarną, Inspekcją Weterynaryjną, organami administracji lokalnej, w przypadku ujawnienia takich nielegalnych obiektów? Jakie działania podejmowane są w sytuacjach ujawnienia: padłych zwierząt, nielegalnego składowania zwłok zwierzęcych, braku zabezpieczenia biologicznego i sanitarnego na terenie takich placówek? Czy Ministerstwo Zdrowia planuje: objęcie nielegalnych miejsc gromadzenia zwierząt automatycznym nadzorem sanitarnym, wprowadzenie procedury natychmiastowego zamknięcia obiektu w przypadku stwierdzenia zagrożenia epidemiologicznego, wzmocnienie kompetencji Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zakresie reagowania na tego typu przypadki? Z wyrazami szacunku Marta Stożek