Interpelacja w sprawie pełnej transparentności konkursów dotyczących branżowych centrów umiejętności (BCU) finansowanych w ramach Krajowego Planu Odbudowy

Interpelacja w sprawie pełnej transparentności konkursów dotyczących branżowych centrów umiejętności (BCU) finansowanych w ramach Krajowego Planu Odbudowy Interpelacja nr 15387 do ministra edukacji w sprawie pełnej transparentności konkursów dotyczących branżowych centrów umiejętności (BCU) finansowanych w ramach Krajowego Planu Odbudowy Zgłaszający: Dariusz Matecki Data wpływu: 16-02-2026 W związku z realizacją konkursu „Utworzenie i wsparcie funkcjonowania 120 branżowych centrów umiejętności (BCU)”, realizowanego w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO), zwracam się z interpelacją dotyczącą przejrzystości, efektywności oraz rzeczywistych efektów wydatkowania środków publicznych w ramach tej inwestycji. Z informacji publicznie dostępnych wynika, że całkowity budżet konkursu wynosi 1 429 000 000 zł. Zgodnie z założeniami KPO inwestycja A.3.1.1. ma służyć wsparciu rozwoju nowoczesnego kształcenia zawodowego, zapewnieniu przestrzeni dla współpracy szkół, uczelni i pracodawców oraz wdrażaniu koncepcji centrów doskonałości zawodowej (CoVEs). Jednocześnie należy podkreślić, że są to środki publiczne o ogromnej skali – ponad 1,4 mld zł – które muszą być wydatkowane w sposób maksymalnie transparentny i efektywny. W przestrzeni publicznej brakuje jednak szczegółowych, syntetycznych danych pozwalających obywatelom ocenić, czy rzeczywiście mamy do czynienia z realnym wzmocnieniem polskiej gospodarki, czy też z kolejnym projektem o charakterze wizerunkowym. W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1. Proszę o przedstawienie pełnej listy wszystkich podmiotów (z podaniem nazwy, formy prawnej, siedziby oraz organu prowadzącego), które otrzymały dofinansowanie w ramach konkursu na utworzenie i wsparcie funkcjonowania branżowych centrów umiejętności. 2. Jaką kwotę dofinansowania przyznano każdemu z podmiotów z osobna oraz na jakim etapie realizacji znajduje się każdy z projektów (podpisanie umowy, wypłata środków, zakończenie inwestycji, rozpoczęcie działalności szkoleniowej)? 3. Jakie dokładnie kursy, szkolenia i formy kształcenia będą prowadzone w każdym z BCU (z wyszczególnieniem dziedziny zawodowej, liczby planowanych uczestników oraz czasu trwania szkoleń)? 4. W jaki sposób – w odniesieniu do każdego BCU z osobna – uzasadniono jego znaczenie dla rozwoju konkretnej branży i gospodarki narodowej? Proszę o wskazanie mierzalnych wskaźników efektów (np. liczba zatrudnionych absolwentów, współpraca z konkretnymi przedsiębiorstwami, transfer technologii). 5. Ilu uczestników w podziale na poszczególne centra: - rozpoczęło szkolenia, - ukończyło szkolenia, - uzyskało certyfikaty, - podjęło zatrudnienie w zawodzie zgodnym z ukończonym szkoleniem? 6. Jakie organizacje branżowe są partnerami poszczególnych BCU oraz w jaki sposób zostały one wyłonione? 7. Czy przeprowadzono analizę zapotrzebowania rynku pracy w poszczególnych województwach przed wyborem lokalizacji i dziedzin BCU? Jeśli tak – proszę o jej udostępnienie. 8. Jakie mechanizmy kontroli i audytu wydatkowania środków publicznych zastosowano w odniesieniu do projektów BCU oraz ile kontroli przeprowadzono dotychczas? 9. Czy rząd planuje publikację ogólnodostępnego, aktualizowanego na bieżąco rejestru zawierającego szczegółowe dane o realizacji inwestycji BCU, w tym o wydatkowaniu środków i osiąganych efektach? Branżowe centra umiejętności – zgodnie z deklaracjami – mają być miejscem, „gdzie teoria spotyka się z praktyką”, a współpraca edukacji z biznesem ma wzmocnić konkurencyjność polskiej gospodarki. Tak ambitny cel wymaga jednak pełnej transparentności, rzetelnej oceny efektów oraz rozliczalności każdego wydanego miliona złotych.

Odpowiedź na interpelację w sprawie pełnej transparentności konkursów dotyczących branżowych centrów umiejętności (BCU) finansowanych w ramach Krajowego Planu Odbudowy Odpowiedź na interpelację nr 15387 w sprawie pełnej transparentności konkursów dotyczących branżowych centrów umiejętności (BCU) finansowanych w ramach Krajowego Planu Odbudowy Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Paulina Piechna-Więckiewicz Warszawa, 13-03-2026 Szanowny Panie Marszałku, odpowiadając na Pana interpelację w sprawie pełnej transparentności konkursów dotyczących branżowych centrów umiejętności (BCU) finansowanych w ramach Krajowego Planu Odbudowy, przekazuję poniższe informacje. Ad 1. Proszę o przedstawienie pełnej listy wszystkich podmiotów (z podaniem nazwy, formy prawnej, siedziby oraz organu prowadzącego), które otrzymały dofinansowanie w ramach konkursu na utworzenie i wsparcie funkcjonowania Branżowych Centrów Umiejętności. W załączeniu tabela nr 1 zawierająca informacje na temat podmiotów, które otrzymały dofinansowanie w ramach konkursu Utworzenie i wsparcie funkcjonowania 120 Branżowych Centrów Umiejętności (BCU), realizujących koncepcję Centrów Doskonałości Zawodowej (CoVEs) . Ad 2. Jaką kwotę dofinansowania przyznano każdemu z podmiotów z osobna oraz na jakim etapie realizacji znajduje się każdy z projektów (podpisanie umowy, wypłata środków, zakończenie inwestycji, rozpoczęcie działalności szkoleniowej)? W załączeniu tabela nr 1 zawierająca informacje na temat przyznanego podmiotom dofinansowania i etapu realizacji projektów. Ad 3. Jakie dokładnie kursy, szkolenia i formy kształcenia będą prowadzone w każdym z BCU (z wyszczególnieniem dziedziny zawodowej, liczby planowanych uczestników oraz czasu trwania szkoleń)? Zgodnie z Regulaminem konkursu każdy Ostateczny Odbiorca Wsparcia ma obowiązek przeszkolić min. 200 osób w podziale na: 60% uczestników jako osoby dorosłe, 20% uczestników jako osoby młode, 10% uczestników jako nauczyciele kształcenia i szkolenia zawodowego, 10% uczestników (do 100%) - można objąć szkoleniem wybraną grupę docelową (pkt a - c). Każde BCU planuje i prowadzi szkolenia oraz kursy indywidualnie w odpowiedzi na zdiagnozowane potrzeby środowiska edukacyjnego (szkoły, uczelnie, władze oświatowe) i branżowego (pracodawcy, podmioty branżowe). Każde BCU na bieżąco monitoruje działania, w tym szkolenia – ich jakość, zainteresowanie uczestników i planowany harmonogram. Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji – FRSE (Jednostka Wspierająca w inwestycji A3.1.1.) monitoruje stan przeszkolenia uczestników kwartalnie w oparciu o złożone formularze z danymi uczestników szkoleń. Zestawienie zbiorcze zawiera tabela nr 2. Ad 4. W jaki sposób – w odniesieniu do każdego BCU z osobna – uzasadniono jego znaczenie dla rozwoju konkretnej branży i gospodarki narodowej? Proszę o wskazanie mierzalnych wskaźników efektów (np. liczba zatrudnionych absolwentów, współpraca z konkretnymi przedsiębiorstwami, transfer technologii). Na etapie składania wniosku każda instytucja przedstawiała wyczerpujący opis uzasadnienia realizacji przedsięwzięcia, opisywano również instytucje wchodzące w składa partnerstwa, przedstawiano planowane do realizacji działania. Jednym z elementów oceny była weryfikacja czy wskazana szkoła przy której ma powstać BCU jest właściwa dla danej dziedziny poprzez potwierdzenie kształcenia w zawodach przypisanych do tej dziedziny. W zakresie instytucji partnerskich również dokonywano weryfikacji właściwości dla dziedziny poprzez potwierdzenie w dokumentach, np. statutach, prowadzenia działań z zakresu objętego dziedziną. Zapisy we wniosku podlegały ocenie przez ekspertów zewnętrznych. Zgodnie z Decyzją Wykonawczą Rady UE, mierzalnymi wskaźnikami dla przedsięwzięcia Utworzenie i wsparcie funkcjonowania 120 Branżowych Centrów Umiejętności (BCU), realizujących koncepcję Centrów Doskonałości Zawodowej (CoVEs ) było: utworzenie 120 Branżowych Centrów Umiejętności – na obecnym etapie utworzonych zostało 118 BCU, 6 BCU jest na etapie tworzenia. Zgodnie z Regulaminem konkursu każda instytucja miała więc jako wskaźnik mierzalny utworzyć jedno BCU. Wskaźnik jest osiągnięty w 98%. przeszkolenie 24 000 osób – na obecnym etapie przeszkolono 11 368 osób. Zgodnie z Regulaminem konkursu każda instytucja ma do przeszkolenia min. 200 osób. Wskaźnik jest osiągnięty w 47%. Utworzone BCU będą prowadziły szkolenia do 30 czerwca 2026 r. Ad 5. Ilu uczestników w podziale na poszczególne centra: rozpoczęło szkolenia, ukończyło szkolenia, uzyskało certyfikaty, podjęło zatrudnienie w zawodzie zgodnym z ukończonym szkoleniem? W załączeniu tabela nr 2 zawierająca informacje na temat uczestników szkoleń w BCU. Decyzja Wykonawcza Rady UE podobnie jak Regulamin konkursu nie przewidywały realizacji wskaźnika dotyczącego prowadzenia monitoringu w zakresie liczby osób - uczestników szkoleń, które podjęły zatrudnienie w zawodzie. Ad 6. Jakie organizacje branżowe są partnerami poszczególnych BCU oraz w jaki sposób zostały one wyłonione? Partnerzy zostali wyłonieni przed złożeniem wniosków o objęcie wsparciem i w oparciu o zasady wskazane w Regulaminie konkursu (pkt 3.2 Partnerzy obowiązkowi i 3.3 Partnerzy dodatkowi). Partnerstwo było weryfikowane na podstawie zapisów z wniosku o objęcie wsparciem pod kątem właściwości i zasadności dla realizacji przedsięwzięcia. Tabela nr 1 zawiera informacje na temat partnerów w danym projekcie. Ad 7. Czy przeprowadzono analizę zapotrzebowania rynku pracy w poszczególnych województwach przed wyborem lokalizacji i dziedzin BCU? Jeśli tak – proszę o jej udostępnienie. Zgodnie z założeniami konkursu, BCU miało być placówką o zasięgu ogólnokrajowym, co znalazło odzwierciedlenie w definicji zawartej w art. 4 pkt 30a ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043, z późn. zm.). Biorąc pod uwagę powyższe, na potrzeby konkursu nie prowadzono analizy zapotrzebowania rynku pracy w poszczególnych województwach przed wyborem lokalizacji i dziedzin BCU. O lokalizacji BCU decydowali wspólnie organizacja branżowa właściwa dla danej dziedziny zawodowej oraz organ prowadzący szkołę lub CKZ, przystępujący do konkursu. Z uwagi na różnorodność branż oraz kluczową wiedzę i rolę branż w zakresie podejmowania decyzji odnośnie lokowania działalności i rozwoju danej branży/dziedziny zawodowej na terenie kraju, w konkursie nie było zasadnym wskazywanie dziedzin zawodowych, w których mogą powstać branżowe centra umiejętności w poszczególnych województwach, tak jak nie było zasadnym ograniczanie liczby BCU, które mogą powstać w danym województwie, a tym samym pozbawianie branż możliwości decydowania o lokalizacji BCU na danym terenie. Niemniej jednak, mając na uwadze znaczenie rozwoju gospodarczego w poszczególnych regionach kraju, w regulaminie konkursu zawarto następujące kryterium premiujące: „Lokalizacja BCU będzie uwzględniała strategie rozwoju regionalnego oraz regionalne inteligentne specjalizacje”. Ad 8. Jakie mechanizmy kontroli i audytu wydatkowania środków publicznych zastosowano w odniesieniu do projektów BCU oraz ile kontroli przeprowadzono dotychczas? Mechanizm 1: Wykonano „Analizę ryzyka nadużyć finansowych” Zgodnie z punktami IV i V „Procedury postępowania w zakresie zwalczania nadużyć finansowych, korupcji, konfliktu interesów i podwójnego finansowania w ramach KPO”, FRSE przeprowadza raz w roku kalendarzowym analizę ryzyka nadużyć finansowych przy okazji aktualizacji harmonogramu kontroli. Analiza ryzyka prowadzona jest w oparciu o karty identyfikacji ryzyka nadużyć finansowych, korupcji i konfliktu interesów w ramach inwestycji A3.1.1. W ramach analizy ryzyka opracowano: ocenę prawdopodobieństwa wystąpienia poszczególnych czynników ryzyka (skala 1-4), ocenę skutków wystąpienia poszczególnych czynników ryzyka (skala 1-4), plan działań w celu wdrożenia skutecznych i proporcjonalnych skutków zwalczania nadużyć finansowych, określono ryzyko docelowe, które występuje po wdrożeniu mechanizmów kontrolnych. W celu minimalizacji określonych ryzyk FRSE planuje podjęcie w latach 2025-2026 następujących działań: bezpieczeństwo informacji, poufność informacji, integralność informacji, realizacja czynność kontrolnych, aktualizacja procedur i wymiana informacji, podnoszenie kompetencji pracowników zaangażowanych we wdrażanie KPO. Mechanizm 2: Zapewnienie bezpieczeństwa informacji, poufności informacji, integralności informacji. FRSE utrzymuje system zarządzania bezpieczeństwem informacji zgodny z normą ISO 27001. Obejmuje to zapewnienie poufności, dostępności oraz integralności informacji znajdujących się w posiadaniu organizacji. Mechanizm 3: Realizacja czynności kontrolnych na bazie analizy ryzyka. FRSE przygotowała analizę ryzyka do harmonogramu kontroli przedsięwzięć w ramach KPO. Do opracowania analizy ryzyka przyjęto siedem czynników ryzyka: podatność na ryzyko nadużycia finansowego, konfliktu interesów lub nieprawidłowości, postęp finansowy, postęp rzeczowy, wartość przedsięwzięcia, data zakończenia realizacji umowy o objęcie wsparciem, wartość stwierdzonych wydatków niekwalifikowanych, status prawny OOW. Analiza ryzyka służyła opracowaniu harmonogramu kontroli przedsięwzięć. Liczba kontroli: FRSE planuje poddanie kontroli próbę 15% wszystkich przedsięwzięć w ramach BCU. Na wielkość próby będzie składać się 10% przedsięwzięć wytypowanych w drodze analizy ryzyka oraz 5% wytypowanych w drodze losowania. Na dzień 13 czerwca 2025 r. liczba podpisanych umów wynosiła 119 BCU. W wyniku analizy ryzyka na dzień 13 czerwca 2025 r. wytypowano do kontroli 19 umów BCU. Zgodnie ze stanem na dzień 5 marca 2026 r., FRSE zakończyła realizację planowych kontroli 13 umów BCU, 2 kontrole są w trakcie realizacji. Zgodnie ze stanem na dzień 5 marca 2026 r., FRSE zrealizowała 2 kontrole doraźne umów BCU. Mechanizm 4: Aktualizacja procedur i wymiana informacji FRSE na bieżąco prowadzi aktualizację procedur związanych z kontrolą projektów w inwestycji A3.1.1. KPO, tj.: Procedura kontroli w związku z powierzeniem Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji części zadań związanych z realizacją inwestycji A3.1.1. Wsparcie rozwoju nowoczesnego kształcenia zawodowego, szkolnictwa wyższego oraz uczenia się przez całe życie w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności , Procedura postępowania w zakresie zwalczania nadużyć finansowych, korupcji, konfliktu interesów i podwójnego finansowania w ramach KPO, Harmonogram kontroli przedsięwzięć w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, Analiza ryzyka nadużyć finansowych. FRSE udostępnia dokumentację na rzecz jednostek zewnętrznych prowadzących działania kontrolne i audytowe w obszarze inwestycji A3.1.1. KPO, takich jak: Europejski Trybunał Obrachunkowy, Najwyższa Izba Kontroli, Ministerstwo Edukacji Narodowej, Krajowa Administracja Skarbowa. Mechanizm 5: Podnoszenie kompetencji pracowników zaangażowanych we wdrażanie KPO W 2025 roku zorganizowano dla pracowników FRSE szkolenie online „Zwalczanie nadużyć finansowych, korupcji, konfliktu interesów i podwójnego finansowania w ramach KPOiZO (2025 r.)”. Ad 9. Czy rząd planuje publikację ogólnodostępnego, aktualizowanego na bieżąco rejestru zawierającego szczegółowe dane o realizacji inwestycji BCU, w tym o wydatkowaniu środków i osiąganych efektach ? Przepis art. 8a ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043, z późn. zm.) nakłada na ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania obowiązek ogłoszenia, w drodze obwieszczenia w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, ogólnopolskiej sieci branżowych centrów umiejętności. Zgodnie z obwieszczeniem Ministra Edukacji z dnia 28 stycznia 2026 r. w sprawie ogólnopolskiej sieci branżowych centrów umiejętności na lata 2023-2028 (M. P. poz. 175) utworzono 118 BCU. Prowadzone są działania na rzecz utworzenia kolejnych 6 BCU. Informacje na temat realizacji przedsięwzięcia Utworzenie i wsparcie funkcjonowania 120 Branżowych Centrów Umiejętności (BCU), realizujących koncepcję Centrów Doskonałości Zawodowej (CoVEs) są umieszczone i aktualizowane na dedykowanej stronie internetowej FRSE. Informacje na temat BCU znajdują się również na stronie Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej. Z poważaniem Z upoważnienia Ministra Edukacji Paulina Piechna-Więckiewicz Podsekretarz Stanu Załączniki załącznik - tabela nr 1.pdf załącznik - tabela nr 2.pdf