Interpelacja w sprawie możliwości aplikowania o środki rządowe i unijne przez związki powiatowo-gminne

Interpelacja w sprawie możliwości aplikowania o środki rządowe i unijne przez związki powiatowo-gminne Interpelacja nr 15304 do ministra finansów i gospodarki, ministra funduszy i polityki regionalnej, ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie możliwości aplikowania o środki rządowe i unijne przez związki powiatowo-gminne Zgłaszający: Alicja Łepkowska-Gołaś Data wpływu: 12-02-2026 Szanowni Państwo Ministrowie, na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP zwracam się z interpelacją w sprawie uwzględniania związków powiatowo-gminnych jako podmiotów uprawnionych do aplikowania o środki rządowe oraz fundusze Unii Europejskiej w obecnej perspektywie finansowej. Związki powiatowo-gminne funkcjonują w oparciu o przepisy ustaw samorządowych jako ustawowa forma współpracy jednostek samorządu terytorialnego. Ich celem jest usprawnienie realizacji zadań publicznych o charakterze ponadlokalnym, koordynacja działań inwestycyjnych oraz efektywniejsze wykorzystanie środków publicznych poprzez współpracę gmin i powiatów. W praktyce w części konkursów krajowych i unijnych katalog beneficjentów obejmuje gminy oraz związki międzygminne, natomiast nie wskazuje wprost związków powiatowo-gminnych. Rodzi to wątpliwości interpretacyjne dotyczące możliwości ich udziału w programach wsparcia – także w sytuacji gdy realizowane zadania mieściłyby się wyłącznie w kompetencjach gmin będących członkami związku, a sam związek pełniłby funkcję organizacyjną i koordynacyjną. W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami: I. Do ministra funduszy i polityki regionalnej 1. Czy w ocenie ministerstwa obowiązujące regulaminy konkursów finansowanych ze środków UE oraz KPO w sposób wystarczający uwzględniają status prawny związków powiatowo-gminnych jako ustawowej formy współpracy JST? 2. Czy planowane jest doprecyzowanie wytycznych dla instytucji zarządzających programami krajowymi i unijnymi w celu jednoznacznego określenia możliwości aplikowania o środki przez związki powiatowo-gminne – w szczególności w zakresie zadań realizowanych przez gminy będące członkami tych związków? 3. Czy ministerstwo rozważa przeprowadzenie analizy obowiązujących regulaminów konkursowych pod kątem zapewnienia spójnego podejścia do wszystkich ustawowych form współpracy JST? II. Do ministra spraw wewnętrznych i administracji 1. Czy w ocenie ministerstwa obowiązujące przepisy ustaw samorządowych w sposób dostatecznie jednoznaczny określają zakres uprawnień związków powiatowo-gminnych w kontekście ubiegania się o środki zewnętrzne? 2. Czy rozważane są działania legislacyjne lub interpretacyjne, które doprecyzowałyby status związków powiatowo-gminnych jako podmiotów uprawnionych do realizacji projektów finansowanych ze środków publicznych, w szczególności w zakresie zadań gminnych wykonywanych przez związek? III. Do ministra finansów i gospodarki 1. Jakie przesłanki zdecydowały o ograniczeniu katalogu beneficjentów w konkursie w ramach KPO – inwestycja B3.5.1 „Inwestycje w energooszczędne mieszkania dla gospodarstw domowych o niskich i średnich dochodach” – wyłącznie do gmin oraz związków międzygminnych, z pominięciem związków powiatowo-gminnych? 2. Czy w przypadku przyszłych naborów w obszarze polityki mieszkaniowej oraz efektywności energetycznej rozważane jest rozszerzenie katalogu uprawnionych podmiotów o związki powiatowo-gminne, w sytuacji gdy realizowane zadania dotyczyć będą kompetencji gmin – członków związku? Uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na niniejszą interpelację.

Odpowiedź na interpelację w sprawie możliwości aplikowania o środki rządowe i unijne przez związki powiatowo-gminne Odpowiedź na interpelację nr 15304 w sprawie możliwości aplikowania o środki rządowe i unijne przez związki powiatowo-gminne Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański Warszawa, 09-03-2026 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 15304 Pani Poseł Alicji Łepkowskiej-Gołaś w sprawie możliwości aplikowania o środki rządowe i unijne przez związki powiatowo-gminne , uprzejmie przedstawiam informacje pozostające w zakresie właściwości Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. W pierwszej kolejności należy wskazać, że problematyka dotycząca realizacji przez jednostki samorządu terytorialnego i ich związki projektów finansowanych ze środków publicznych pozostaje w kompetencji Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej. Kluczowym aktem prawnym regulującym politykę rozwoju jest ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju [1] , która wskazuje podmioty prowadzące politykę rozwoju, wymieniając wśród nich także samorząd powiatowy i gminny oraz ich związki, tryb współpracy między nimi, podstawowe instrumenty służące realizacji tej polityki oraz źródła ich finansowania. Dodatkowo w omawianym kontekście istotna jest również ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych [2] . Natomiast samorządowe ustawy ustrojowe [3] stanowią jedynie o możliwości tworzenia związków międzygminnych, związków powiatów oraz związków powiatowo-gminnych. Wspomniane ustawy, zgodnie z ich charakterem, zawierają ogólne normy dotyczące tworzenia związku, wykonywania przez niego zadań publicznych, likwidacji, organów związku oraz jego przekształcenia. W związku z powyższym, w przedmiotowej sprawie wiodące powinno być stanowisko Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej oraz Ministra Finansów i Gospodarki, do których również zostało skierowane niniejsze wystąpienie. Jednocześnie pragnę wskazać, że Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji nie planuje podejmowania prac legislacyjnych w omawianym obszarze. Z poważaniem z up. Tomasz Szymański Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. z 2025 r. poz. 198, z późn. zm. [2] Dz. U. z 2025 r. poz. 1483, z późn. zm. [3] ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153, z późn. zm.) oraz ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1684).