Interpelacja w sprawie działań Ministerstwa Klimatu i Środowiska mających na celu poprawę efektywności gospodarowania odpadami przemysłowymi

Interpelacja w sprawie działań Ministerstwa Klimatu i Środowiska mających na celu poprawę efektywności gospodarowania odpadami przemysłowymi Interpelacja nr 15183 do ministra klimatu i środowiska w sprawie działań Ministerstwa Klimatu i Środowiska mających na celu poprawę efektywności gospodarowania odpadami przemysłowymi Zgłaszający: Krzysztof Habura, Henryk Szopiński, Bartosz Zawieja, Jacek Niedźwiedzki Data wpływu: 06-02-2026 Szanowna Pani Ministro, w dniu 1 lipca 2025 r. Najwyższa Izba Kontroli opublikowała informację o wynikach kontroli nr ewid. 1/2025/P23/013/KGP pt. "Wdrożenie gospodarki o obiegu zamkniętym". Izba w trakcie kontroli skontrolowała m.in. poziom cyrkularności w polskiej gospodarce, w tym zajęła się wskaźnikiem wykorzystania materiałów w obiegu zamkniętym, zwanym również „wskaźnikiem cyrkularności - CMU”, który mierzy w procentach udział materiałów poddanych recyklingowi i wprowadzonych z powrotem do gospodarki – oszczędzając w ten sposób wydobycie surowców pierwotnych w ogólnym zużyciu materiałów. Wskaźnik cyrkularności jest definiowany jako stosunek cyrkularnego wykorzystania materiałów (U) do ogólnego wykorzystania materiałów (M). Jak wskazano w ww. dokumencie, działania na rzecz GOZ nie spowodowały poprawy cyrkularnego wykorzystania materiałów w polskiej gospodarce. Według danych Eurostatu w kontrolowanym okresie od 2018 r. do 2023 r. nastąpił istotny spadek wykorzystania w polskim przemyśle materiałów z recyklingu z 76 mln ton w 2018 r. do 46 mln ton w 2023 r. Miało to przełożenie na wskaźnik wykorzystania materiałów w obiegu zamkniętym, który zmniejszył się z poziomu 10,5% w 2018 r. (10. miejsce wśród krajów UE) do 7,5% w 2023 r. (16. miejsce w UE). Dla porównania wskaźnik cyrkularności dla UE-27 wyniósł 11,5% w 2022 r. (11,8 % w 2023 r.), 11,6% w 2018 r. oraz 10,7% w 2010 r. Oznacza to, że ponad 90% materiałów wykorzystywanych w naszej gospodarce pochodziło z surowców pierwotnych pochodzących z natury, w tym z surowców kopalnych. Izba przyjęła, że jedną z przyczyn spadku wskaźnika cyrkularności jest rosnący poziom gromadzenia (akumulacji) materiałów w infrastrukturze (budynki, drogi i maszyny) i produktach, wykorzystywanych przez długi czas, a także znaczny udział spalania paliw kopalnych. Izba uznała, że poprawa tego wskaźnika może nastąpić m.in. poprzez zwiększenie poziomu recyklingu odpadów, rozwijanie rynku surowców wtórnych czy wprowadzanie nowych technologii, które umożliwiają bardziej efektywne wykorzystanie materiałów (ekoprojektowanie). Dodatkowo Izba uznała, że istniejący – wymagający poprawy – stan rzeczy wynika m.in. z pogorszenia gospodarowania odpadami przemysłowymi: z ogólnej ilości 115,0 mln ton odpadów przemysłowych wytworzonych w 2022 r. (wobec 115,3 mln ton w 2018 r.), jedynie ok. 48% (55,7 mln ton) odpadów zostało poddanych odzyskowi (51% w 2018 r., 58,4 mln ton), 42% (47,9 mln ton) poddano unieszkodliwieniu poprzez składowanie (43% w 2018 r., 49,0 mln ton), 6% (7,7 mln ton) unieszkodliwiono w inny sposób (4% w 2018 r., 5,6 mln ton), zaś pozostałą część magazynowano (ok. 1%, 1,3 mln ton w 2018 r. i ok. 1%, 1,5 mln ton w 2022 r.) lub przekazano innym odbiorcom (1%, 1,0 mln ton w 2018 r. i 2%, 2,1 mln ton w 2022 r.). Przyczyn pogorszenia się tego wskaźnika można szukać w zmianach sposobu wyliczania poziomu recyklingu na poziomie krajowym i UE. Ponadto przed 2020 r. (tj. przed uruchomieniem BDO) proces zbierania danych w Polsce był niezautomatyzowany, co mogło powodować trudności w agregacji i szacowaniu danych na poziomie krajowym. W piśmie z dnia 14 maja 2025 r., znak PL. 3778597.14986482.12145332 - stanowiącym odpowiedź na wystąpienie NIK z dnia 6 kwietnia 2025 r., znak KGP.430.1.2023 - Pani Ministra przedstawiła działania planowane przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska adresowane do gmin związane z odpadami komunalnymi, służące osiągnięciu wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów w perspektywie do roku 2035, związane z odpadami komunalnymi, oraz zadaniami gmin, w tym w zakresie prowadzenia PSZOK-ów. W przywołanym piśmie zabrakło informacji dotyczących planów resortu związanych z gospodarowaniem odpadami przemysłowymi. W świetle przedstawionych faktów proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytanie: Jakie działania planuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska, aby poprawić efektywność gospodarowania odpadami przemysłowymi, tak aby zapewnić transformację przemysłu w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym? Proszę o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytanie w możliwie najkrótszym terminie, zgodnie z zasadami dotyczącymi interpelacji i zapytań poselskich. Z wyrazami szacunku Krzysztof Habura