Interpelacja w sprawie zapewnienia dzieciom realnego dostępu do placów zabaw przy szkołach, przedszkolach i żłobkach

Interpelacja w sprawie zapewnienia dzieciom realnego dostępu do placów zabaw przy szkołach, przedszkolach i żłobkach Interpelacja nr 15092 do ministra edukacji w sprawie zapewnienia dzieciom realnego dostępu do placów zabaw przy szkołach, przedszkolach i żłobkach Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska Data wpływu: 03-02-2026 Szanowny Panie Premierze, niniejszą interpelację składam na prośbę dziecka, uczennicy szkoły podstawowej, która w prostych słowach zadała pytanie dotykające istoty równości, bezpieczeństwa i dobrostanu najmłodszych obywateli. Działając na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, zwracam się z interpelacją dotyczącą zapewnienia dzieciom dostępu do przestrzeni zabawy i rekreacji przy szkołach podstawowych, przedszkolach oraz żłobkach. Bezpośrednim impulsem do podjęcia tego tematu było pytanie zadane przez uczennicę klasy trzeciej Szkoły Podstawowej nr 60 z Oddziałami Sportowymi i Mistrzostwa Sportowego w Bydgoszczy, która wraz ze swoją klasą odwiedziła Sejm Rzeczypospolitej Polskiej na moje zaproszenie. Podczas spotkania zapytała: „Czy we wszystkich szkołach mogą być place zabaw?” Pytanie to, choć sformułowane w dziecięcy i prosty sposób, dotyka kwestii niezwykle istotnych z punktu widzenia równego traktowania dzieci, ich bezpieczeństwa, zdrowia oraz warunków rozwoju. Nie było ono wyrazem ciekawości, lecz potrzebą zrozumienia, czy każde dziecko, niezależnie od miejsca zamieszkania i szkoły, do której uczęszcza, ma takie same możliwości zabawy, ruchu i odpoczynku. Analiza aktualnie obowiązujących przepisów wskazuje, że w polskim porządku prawnym nie istnieje jednoznaczny obowiązek nakładający na każdą szkołę, przedszkole lub żłobek konieczność posiadania własnego placu zabaw. Regulacje prawne koncentrują się przede wszystkim na kwestiach bezpieczeństwa urządzeń i infrastruktury, o ile już one istnieją, oraz na ogólnym obowiązku umożliwienia dzieciom przebywania na świeżym powietrzu. W przypadku przedszkoli i żłobków przepisy przewidują organizowanie pobytu dzieci na zewnątrz, jednak nie przesądzają o obowiązku zapewnienia stałej, dedykowanej przestrzeni zabawowej przy każdej placówce. W odniesieniu do szkół podstawowych brak jest natomiast norm, które wprost gwarantowałyby dzieciom dostęp do placu zabaw na terenie szkoły. Taki stan prawny powoduje, że w praktyce dostęp dzieci do bezpiecznych i przyjaznych miejsc zabawy bywa nierówny i uzależniony od możliwości finansowych oraz lokalowych poszczególnych samorządów. Dla części uczniów plac zabaw stanowi naturalny element szkolnej codzienności, dla innych jest on niedostępny lub zastępowany rozwiązaniami tymczasowymi, często zlokalizowanymi poza terenem szkoły. Jako posłanka, a zarazem osoba wrażliwa na głos najmłodszych obywateli, uważam, że pytania zadawane przez dzieci powinny być dla dorosłych i decydentów szczególnym sygnałem. Dzieci w sposób niezwykle trafny potrafią wskazać to, co dla nich naprawdę istotne: możliwość ruchu, kontakt z rówieśnikami oraz dostęp do bezpiecznej przestrzeni zabawy sprzyjającej ich rozwojowi fizycznemu, emocjonalnemu i społecznemu. Nie przesądzając o konkretnych kierunkach zmian legislacyjnych, zasadne wydaje się podjęcie refleksji, czy obecne rozwiązania prawne i organizacyjne w wystarczającym stopniu odpowiadają na rzeczywiste potrzeby dzieci. Głos uczennicy, wypowiedziany bez patosu, lecz z autentyczną troską, wybrzmiewa szczególnie mocno, ponieważ jest głosem dziecka, które ufa, że państwo potrafi słuchać. W związku z powyższym zwracam się do Pana Premiera z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Czy Rada Ministrów dostrzega potrzebę wzmocnienia przepisów lub działań programowych w celu zapewnienia każdemu dziecku realnego i równego dostępu do bezpiecznej przestrzeni zabawy przy szkole, przedszkolu lub żłobku? Czy prowadzone są analizy dotyczące wpływu dostępności takich miejsc na zdrowie, rozwój oraz dobrostan dzieci? Czy rozważane jest stworzenie systemowego programu wsparcia dla samorządów w zakresie tworzenia i utrzymania infrastruktury zabawowej, w szczególności w mniejszych gminach oraz na obszarach o ograniczonych możliwościach finansowych? Mam nadzieję, że ta interpelacja zainspirowana pytaniem jednej małej obywatelki stanie się impulsem do pogłębionej refleksji nad tym, jak tworzyć państwo rzeczywiście przyjazne dzieciom.

Odpowiedź na interpelację w sprawie zapewnienia dzieciom realnego dostępu do placów zabaw przy szkołach, przedszkolach i żłobkach Odpowiedź na interpelację nr 15092 w sprawie zapewnienia dzieciom realnego dostępu do placów zabaw przy szkołach, przedszkolach i żłobkach Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Paulina Piechna-Więckiewicz Warszawa, 26-02-2026 Szanowna Pani Poseł, minister edukacji przypisuje szczególne znaczenie upowszechnianiu wśród uczniów i uczennic wiedzy o ochronie zdrowia własnego i innych ludzi, kształtowaniu właściwych postaw wobec zagrożeń i sytuacji nadzwyczajnych na każdym etapie edukacyjnym. Jednym z kluczowych zadań realizowanych przez szkołę jest zapewnienie uczennicom i uczniom bezpieczeństwa. Dyrektor odpowiadający za bezpieczeństwo dzieci i młodzieży powinien stworzyć skuteczne mechanizmy eliminowania zagrożeń na terenie szkoły, a jednocześnie powinien wprowadzić rozwiązania umożliwiające bezpieczne funkcjonowanie wszystkich uczniów na terenie szkoły. Sprawy bezpieczeństwa i higieny uczniów w szkole reguluje rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach [1] . Dyrektor, co najmniej raz w roku, dokonuje kontroli zapewniania bezpiecznych i higienicznych warunków korzystania z obiektów należących do szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, oraz określa kierunki ich poprawy. Z ustaleń kontroli sporządza protokół, którego kopię przekazuje organowi prowadzącemu. Jednocześnie organ prowadzący szkołę lub placówkę na podstawie art. 10 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe [2] odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności: zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki ; wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie. Zgodnie z § 9 ust. 3 rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach [3] szkoły i placówki mogą nabywać jedynie wyposażenie mające odpowiednie atesty lub certyfikaty. W myśl § 14 ust. 2 ww. rozporządzenia, jeżeli pozwalają na to warunki atmosferyczne, umożliwia się uczniom przebywanie w czasie przerw w zajęciach na świeżym powietrzu. Zgodnie z art. 108 ustawy – Prawo oświatowe przedszkole w zakresie realizacji zadań statutowych zapewnia dzieciom możliwość korzystania m.in. z placu zabaw. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie [4] w § 40 ust. 5-7 określa, że plac zabaw powinien być ogrodzony. Ponadto ogrodzenie placu zabaw dla dzieci od strony drogi, ulicy, parkingu lub ciągu pieszo-jezdnego wykonuje się z materiałów i w sposób zapewniający bezpieczeństwo ludziom i zwierzętom. Ogrodzenie to posiada: 1) wysokość nie mniejszą niż 1,0 m; 2) furtkę o szerokości co najmniej 1,2 m nieutrudniającą dostępu osobom ze szczególnymi potrzebami. W innych przypadkach dopuszcza się ogrodzenie placu zabaw dla dzieci w postaci żywopłotu. Jednocześnie wyposażenie placu zabaw dla dzieci oraz jego nawierzchnia spełnia wymagania określone w polskich normach dotyczących wyposażenia placów zabaw i nawierzchni, które są wymienione w załączniku 1 do ww. rozporządzenia. Warto wspomnieć, że ustawodawca w art. 35 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych [5] określił katalog zadań finansowanych z dotacji. Zgodnie z ust. 1 pkt 2 środki z dotacji mogą być wykorzystywane wyłącznie na pokrycie wydatków na zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych obejmujących m.in. sprzęt rekreacyjny i sportowy dla dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków i uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych oraz pozostałe środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości nieprzekraczającej wielkości określonej zgodnie z art. 16f ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, dla których odpisy amortyzacyjne są uznawane za koszt uzyskania przychodu w 100% ich wartości w momencie oddania do używania. Pomimo, że Ministerstwo Edukacji Narodowej nie prowadzi odrębnego programu dotacyjnego dedykowanego wyłącznie budowie placów zabaw, to aktywność fizyczna wpisuje się w podstawowe kierunki polityki oświatowej państwa – promocja zdrowego trybu życia w szkole – kształtowanie postaw i zachowań prozdrowotnych. Wspieranie aktywności fizycznej uczniów oraz w podstawie programowej przedmiotu edukacja zdrowotna czy wychowania fizycznego. Dane o powierzchni gruntów oraz obiektów budowlanych szkoły lub placówki oświatowej gromadzone są na podstawie art. 8 pkt 1 lit. a ustawy o systemie informacji oświatowej , według kategorii uszczegółowionych w § 3 pkt 1 rozporządzenia. Zgodnie z § 31 ust. 1 pkt 1 lit. b tiret szóste rozporządzenia te dane przekazuje się do dnia 10 stycznia każdego roku kalendarzowego według stanu na koniec IV kwartału roku poprzedniego. Poniżej przedstawione zostały dane o posiadaniu placów zabaw przy przedszkolach oraz szkołach z oddziałami wychowania przedszkolnego, za IV kwartał 2025 r., według stanu bazy Systemu Informacji Oświatowej: 15.02.2026 r. Rok szkolny 2025/2026 Typ Typ podmiotu Liczba podmiotów zobowiązanych do wykazania danych Liczba podmiotów, które wykazały posiadanie placu zabaw Przedszkole Przedszkole 10 984 5 788 Zespół wychowania przedszkolnego 35 6 Punkt przedszkolny 1 197 218 Szkoły podstawowe Szkoła podstawowa z oddziałami wychowania przedszkolnego 5 925 3 934 Zespół szkół i placówek oświatowych Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy 155 106 Zespół szkół i placówek oświatowych 2 863 2 038 Razem 21 159 12 090 Liczba przedszkoli, szkół podstawowych z oddziałami wychowania przedszkolnego oraz jednostek złożonych, w których struktury wchodzą przedszkola i/lub szkoły podstawowe z oddziałami wychowania przedszkolnego, które w roku szkolnym 2025/2026 wykazały posiadanie placu zabaw, wynosi 12 090 . Warto podkreślić, że w 2025 r. był realizowany nabór wniosków w ramach programu Mała szkoła – wsparcie publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego oraz Mała szkoła – wsparcie publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego na BIS, którego celem było wsparcie finansowe zadań inwestycyjnych , polegające na dofinansowaniu zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego, związanych z prowadzeniem szkół podstawowych dla dzieci i młodzieży w związku z postępującymi procesami demograficznymi wpływającymi niekorzystnie na publiczne szkoły podstawowe na wsi i w małych miastach, w szczególności na liczbę uczniów tych szkół. Do udziału w programie uprawnione były jednostki samorządu terytorialnego (gminy), które spełniały wymagania określone w: Komunikacie Ministra Edukacji z dnia 5 maja 2025 r. o ustanowieniu programu inwestycyjnego pod nazwą „Mała szkoła – wsparcie publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez jednostki systemu oświaty“; Komunikacie Ministra edukacji z dnia 23 maja 2025 r. o zmianie komunikatu o ustanowieniu programu inwestycyjnego pod nazwą „Mała szkoła – wsparcie publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego“. Informacje dostępne pod linkiem: Mała szkoła - Ministerstwo Edukacji Narodowej - Portal Gov.pl Komunikacie Ministra Edukacji z dnia 4 czerwca 2025 r. o ustanowieniu programu inwestycyjnego pod nazwą „Mała szkoła – wsparcie publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego na BIS“ Informacje dostępne pod linkiem: Mała szkoła BIS - Ministerstwo Edukacji Narodowej - Portal Gov.pl W ramach ww. programów minister edukacji udzielił dotacji celowej na dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji związanych z: budową obiektu; dostosowaniem obiektu; zakupem wyposażenia. W myśl zapisu art. 90x ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty [6] oraz w związku z art. 75a ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych [7] wskazany w komunikatach ministra katalog ww. zadań nie ograniczał wnioskodawcom możliwości złożenia wniosku w zakresie dostosowania obiektu m.in. w zakresie placu zabaw, jednakże taki wniosek musiał spełniać kryteria formalne ogłoszone przez ministra w danym programie. Gmina była kreatorem wniosku i to ona decydowała jakie są jej największe potrzeby inwestycyjne. Obecnie minister edukacji nie przewiduje uruchomienia nowych programów inwestycyjnych. Natomiast minister rodziny, pracy i polityki społecznej zakończył nabór wniosków w ramach Resortowego programu „Aktywne Place Zabaw“ 2026. Na program przeznaczono w 2026 r. kwotę 60 mln zł ze środków Funduszu Pracy. Wysokość dofinansowania wynosiła do 300 000 zł na instytucję opieki, niezależnie od tego, ilu placów zabaw dotyczy. Dofinansowanie dotyczyło zadań realizowanych w okresie od dnia 1 stycznia 2026 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. Program był adresowany do gmin prowadzących instytucje opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 w formie żłobka lub klubu dziecięcego. Środki finansowe w ramach programu są przeznaczone na dofinansowanie: budowy nowych przynależących do żłobków lub klubów dziecięcych placów zabaw, przebudowy, rozbudowy lub doposażenia istniejących, przynależących do żłobków lub klubów dziecięcych placów zabaw. Po zakończeniu inwestycji należy zapewnić możliwość korzystania z placu zabaw również dzieciom nieuczęszczającym do tej instytucji. Szczegółowe informacje dotyczące Resortowego programu „Aktywne Place Zabaw“ 2026 znajdują się na stronie internetowej Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej: www.gov.pl/rodzina . Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Edukacji Paulina Piechna-Więckiewicz [1] Dz. U. 2020 poz. 1604 oraz 2024 poz. 933. [2] Dz. U. 2025 poz. 1043 z późn. zm. [3] Dz. U 2020 poz. 1604 i 2024 poz. 933. [4] Dz. U 2022 poz. 1225. [5] Dz. U. 2025 poz. 439 [6] Dz. U. 2024 poz. 750 z późn. zm. [7] Dz. U. 2025 poz. 439.