Interpelacja w sprawie zarzutów nieprawidłowości w strukturach Państwowej Straży Pożarnej w pow. oleckim i gołdapskim

Interpelacja w sprawie zarzutów nieprawidłowości w strukturach Państwowej Straży Pożarnej w pow. oleckim i gołdapskim Interpelacja nr 14995 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie zarzutów nieprawidłowości w strukturach Państwowej Straży Pożarnej w pow. oleckim i gołdapskim Zgłaszający: Janusz Cieszyński Data wpływu: 30-01-2026 Szanowny Panie Ministrze, 30 stycznia 2026 r. były komendant główny PSP, Andrzej Bartkowiak, udostępnił na platformie X list strażaka z powiatu oleckiego. W liście opisano liczne nieprawidłowości, w tym: zastraszanie funkcjonariuszy zgłaszających nieprawidłowości, w tym składających zeznania obciążające komendanta powiatowego przed prokuraturą i sądem pracy; zmuszanie strażaków do wykonywania prac budowlanych i remontowych w czasie pełnienia służby, co skutkuje brakiem rzeczywistych szkoleń (szkolenia istnieją jedynie na papierze); wynagradzanie tych prac w formie nagród uznaniowych, co może stanowić naruszenie ustawy o PSP oraz dyscypliny finansów publicznych; zmuszanie do wykonywania działań ratowniczych na niesprawnym sprzęcie, co zagraża bezpieczeństwu funkcjonariuszy i obywateli; dyskryminację funkcjonariuszy związanych ze związkiem zawodowym „Solidarność” lub utożsamiających się z nim. Autor listu informuje, że w 2025 r. złożył pozew do sądu pracy w sprawie mobbingu i naruszenia praw służbowych w Komendzie Powiatowej PSP w Olecku, a także skargę do komendanta wojewódzkiego PSP oraz komendanta powiatowego. Sprawa jest zamiatana pod dywan, a podobne praktyki mają mieć również miejsce w KP PSP w Gołdapi. Te zarzuty wskazują na traktowanie PSP jak „prywatnego folwarku” i mogą świadczyć o systemowych problemach w służbie, które wpływają na morale strażaków oraz efektywność ratownictwa. W kontekście rosnącej liczby podobnych sygnałów z całej Polski, niezbędne jest pilne wyjaśnienie sprawy. W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami: Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji zostało poinformowane o zarzutach mobbingu i nieprawidłowości w KP PSP w Olecku i Gołdapi? Jeśli tak, jakie kroki zostały podjęte w celu ich wyjaśnienia? Czy prowadzone jest wewnętrzne postępowanie wyjaśniające w Komendzie Głównej PSP lub Komendzie Wojewódzkiej PSP w Olsztynie w sprawie tych zarzutów? Jeśli nie, dlaczego i kiedy zostanie wszczęte? Jakie działania podejmuje ministerstwo w celu przeciwdziałania mobbingowi i dyskryminacji w strukturach PSP, w tym w zakresie ochrony sygnalistów? Czy planowane są kontrole lub audyty w jednostkach PSP w województwie warmińsko-mazurskim w celu weryfikacji podobnych praktyk? Jakie wsparcie otrzymują funkcjonariusze PSP w przypadkach zgłaszania nieprawidłowości, w tym ochrony przed represjami? Z wyrazami szacunku Janusz Cieszyński

Odpowiedź na interpelację w sprawie zarzutów nieprawidłowości w strukturach Państwowej Straży Pożarnej w pow. oleckim i gołdapskim Odpowiedź na interpelację nr 14995 w sprawie zarzutów nieprawidłowości w strukturach Państwowej Straży Pożarnej w pow. oleckim i gołdapskim Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek Warszawa, 25-02-2026 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 14995, z uwzględnieniem stanowiska Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej (PSP), uprzejmie przedstawiam następujące informacje. W 2025 r. do Komendy Głównej PSP wpłynęły skargi funkcjonariusza tej formacji dotyczące jego sytuacji kadrowej i funkcjonowania Komendy Powiatowej (KP) PSP w Olecku oraz sposobu załatwienia wniesionych przez niego skarg. W celu wyjaśnienia zarzutów zawartych w skargach zespół kontrolerów warmińsko-mazurskiego komendanta wojewódzkiego PSP przeprowadził w dniach 18-19 sierpnia 2025 r. kontrolę w trybie uproszczonym w KP PSP w Olecku. Na podstawie ustaleń kontroli skargi uznano za bezzasadne. Natomiast w związku ze skargą tego samego funkcjonariusza, dotyczącą sposobu załatwienia przez warmińsko-mazurskiego komendanta wojewódzkiego PSP wniesionych skarg, Komenda Główna PSP prowadziła postępowanie skargowe w zakresie oceny prawidłowości trybu postępowania ze skargami załatwianymi przez skarżony organ, w wyniku którego nie stwierdzono naruszenia przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego [1] . W odniesieniu do zagadnienia dotyczącego przeciwdziałania mobbingowi i dyskryminacji, należy wskazać, że w PSP obowiązuje Procedura antymobbingowa i antydyskryminacyjna w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej [2] z dnia 17 czerwca 2014 r., zgodnie z którą, za przeciwdziałanie zjawiskom mobbingu i dyskryminacji w jednostkach organizacyjnych PSP odpowiedzialni są kierownicy tych jednostek. Są oni również, jako pracodawcy, odpowiedzialni za prawidłową realizację procedury oraz postępowanie w zakresie wyjaśniania wszelkich zjawisk o charakterze niepożądanym, występujących w relacjach pomiędzy podległymi strażakami i pracownikami w danej organizacji. Z kolei w odniesieniu do zagadnienia ochrony sygnalistów należy zauważyć, że ustawa z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów [3] wszystkie organy administracji publicznej do opracowania procedur przyjmowania zgłoszeń naruszenia prawa (art. 24 ust.1 i art. 33 ustawy). W konsekwencji powyższego w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) od 25 grudnia 2024 r. została wprowadzona procedura przyjmowania zgłoszeń zewnętrznych [4] . Zgodnie z ww. procedurą m.in. strażacy PSP mają prawo zgłaszać naruszenie przepisów prawa do MSWiA w trybie art. 34 ustawy o ochronie sygnalistów . Jednocześnie należy zastrzec, że zakres przedmiotowy zgłoszeń zewnętrznych został określony w art. 3 ust. 1 ustawy o ochronie sygnalistów i nie obejmuje on naruszeń prawa pracy, w tym przeciwdziałania mobbingowi. Jednocześnie, zgodnie z przepisami ustawy o ochronie sygnalistów , komendant główny PSP realizuje obowiązek zapewnienia możliwości dokonywania przez sygnalistów zgłoszeń oraz przestrzega norm ochrony osób zgłaszających, które przewidują zakaz podejmowania wobec tych osób działań odwetowych, polegających w szczególności na mobbingu i dyskryminacji. Decyzją Nr 59 Komendanta Głównego PSP z dnia 18 września 2024 r. wprowadzono w Komendzie Głównej PSP do stosowania wewnętrzną procedurę dokonywania zgłoszeń naruszeń prawa i podejmowania działań następczych. Decyzją Nr 86 Komendanta Głównego PSP z dnia 20 grudnia 2024 r. wprowadzono w Komendzie Głównej PSP do stosowania procedurę przyjmowania zgłoszeń zewnętrznych oraz podejmowania działań następczych. Obowiązujące procedury oraz związane z przyjmowaniem zgłoszeń przetwarzanie danych osobowych uniemożliwiają uzyskanie dostępu do informacji objętych zgłoszeniem nieupoważnionym osobom oraz zapewniają ochronę poufności tożsamości sygnalisty oraz osoby, której dotyczy zgłoszenie. Odnosząc się do zagadnienia kontroli w jednostkach PSP w pierwszej kolejności należy wskazać, że MSWiA realizuje kontrole na podstawie rocznego Planu kontroli zatwierdzonego przez ministra spraw wewnętrznych i administracji, a ewentualne kontrole doraźne (pozaplanowe) wynikają wprost z decyzji kierownictwa MSWiA i są realizowane na polecenie ministra. Należy podkreślić, że kontrole instytucjonalne mają przede wszystkim charakter systemowy, ukierunkowany głównie na usprawnienie funkcjonowania kontrolowanych jednostek, m.in. poprzez usunięcie występujących nieprawidłowości i uchybień w sposobie realizacji poszczególnych zadań czy też oceny prawidłowości funkcjonowania obowiązujących procedur oraz wewnętrznych regulacji i mechanizmów nadzoru. Nie służą one do ustalenia ani potwierdzenia indywidualnych naruszeń dyscypliny służbowej. Wskazać należy, że przeprowadzenie czynności w tym zakresie pozostaje we właściwości Komendy Wojewódzkiej PSP w Olsztynie/Komendy Głównej PSP. Z kolei w kwestii dotyczącej audytu w jednostkach PSP warto zauważyć, że audyt wewnętrzny jest prowadzony zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych [5] . Zgodnie z art. 272 ww. ustawy, audyt wewnętrzny jest działalnością niezależną i obiektywną, której celem jest wspieranie kierownika jednostki w realizacji celów i zadań poprzez systematyczną ocenę kontroli zarządczej oraz czynności doradcze. Jednocześnie, stosownie do treści art. 274 ust. 1 ustawy o finansach publicznych , audyt wewnętrzny jest prowadzony wyłącznie w jednostce sektora finansów publicznych, w której zatrudniony jest audytor wewnętrzny. Przedstawiając powyższe należy wskazać, że w PSP funkcjonują rozwiązania organizacyjne i proceduralne, mające na celu zapewnienie funkcjonariuszom i pracownikom możliwości zgłaszania nieprawidłowości oraz ochronę przed działaniami o charakterze represyjnym. Jak już wcześniej wskazano w jednostkach organizacyjnych PSP obowiązuje Procedura antymobbingowa, która określa tryb postępowania w przypadku zgłoszenia podejrzenia mobbingu, dyskryminacji lub innych naruszeń godności osobistej funkcjonariusza albo pracownika, w tym zasady przyjmowania zgłoszeń, ich weryfikacji oraz podejmowania działań wyjaśniających. Postępowania prowadzone są z zachowaniem zasad bezstronności oraz poufności, w granicach określonych przepisami prawa. Ponadto każdemu funkcjonariuszowi i pracownikowi przysługuje prawo składania skarg i wniosków w trybie przepisów działu VIII K.p.a. , a także korzystania z przewidzianych przepisami prawa środków ochrony prawnej (art. 225 § 1 K.p.a. przewiduje ochronę prawną skarżącego [6] ). Jednocześnie w strukturach PSP obowiązują przepisy prawa powszechnie obowiązującego w zakresie zakazu dyskryminacji i równego traktowania, niezależnie od płci i innych prawnie chronionych cech. Zasady te znajdują odzwierciedlenie w wewnętrznych regulacjach organizacyjnych oraz praktyce działania jednostek. Funkcjonariuszy PSP obowiązują również Zasady etyki zawodowej funkcjonariuszy PSP, określające standardy postępowania w służbie, w tym obowiązek poszanowania godności drugiego człowieka, działania zgodnie z prawem, bezstronnie oraz z zachowaniem zasad uczciwości i odpowiedzialności. Naruszenie tych zasad może skutkować odpowiedzialnością przewidzianą w obowiązujących przepisach prawa. Wskazane rozwiązania systemowe stanowią element mechanizmów zapewniających możliwość zgłaszania nieprawidłowości oraz podejmowania działań w celu ich wyjaśnienia zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Niezależnie od powyższych unormowań każdy strażak ma możliwość korzystania z pomocy psychologicznej w PSP, która udzielana jest z urzędu w określonych sytuacjach oraz na wniosek strażaka – co zostało uregulowane w „Zasadach organizacji i funkcjonowania systemu pomocy psychologicznej w Państwowej Straży Pożarnej“, które określają tryb udzielania pomocy i wsparcia psychologicznego strażakom PSP. Z poważaniem z up. Czesław Mroczek Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: K.p.a. [2] dalej: Procedura antymobbingowa [3] Dz. U. poz. 928 [4] na mocy zarządzenia nr 67 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 grudnia 2024 r. w sprawie procedury przyjmowania zgłoszeń zewnętrznych oraz podejmowania działań następczych w Ministerstwie Sprawa Wewnętrznych i Administracji (Dz. Urz. MSWiA poz. 72) [5] Dz. U. z 2025 r. poz. 1483, z późn. zm. [6] „Nikt nie może być narażony na jakikolwiek uszczerbek lub zarzut z powodu złożenia skargi lub wniosku albo z powodu dostarczenia materiału - do publikacji – o znamionach skargi lub wniosku, jeżeli działał w granicach prawem dozwolonych“.