Interpelacja w sprawie sytuacji w gm. Bodzentyn

Interpelacja w sprawie sytuacji w gm. Bodzentyn Interpelacja nr 14962 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie sytuacji w gm. Bodzentyn Zgłaszający: Michał Wawer, Krzysztof Szymański Data wpływu: 29-01-2026 Szanowny Panie Premierze, zwracam się do Pana w związku z sytuacją w gminie Bodzentyn, gdzie na mocy rozstrzygnięcia nadzorczego z dnia 5 grudnia 2024 r. prezesa Rady Ministrów doszło do zawieszenia organów miasta i gminy Bodzentyn na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, a następnie w dniu 8 stycznia 2025 r. wprowadzono zarząd komisaryczny. Zawieszenie w obowiązkach demokratycznie wybranych władz samorządowych oraz wprowadzenie zarządu komisarycznego to rozwiązanie nadzwyczajne, stanowiące daleko idącą ingerencję władzy centralnej w działalność samorządu, które wymaga szczególnej uwagi w kontekście zasad funkcjonowania demokratycznego państwa prawnego oraz funkcjonowania samorządu terytorialnego jako takiego. Jednocześnie tego typu praktyki powinny być stosowane z zachowaniem wszelkiego typu procedur oraz przewidzianych norm prawnych. Zgodnie z treścią art. 97 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, cyt. „Ustanowienie zarządu komisarycznego może nastąpić po uprzednim przedstawieniu zarzutów organom gminy i wezwaniu ich do niezwłocznego przedłożenia programu poprawy sytuacji gminy“. Z informacji przekazanych przez wojewodę świętokrzyskiego do burmistrza miasta i gminy Bodzentyn wynika, iż wojewoda nie kierował pism do Rady Miejskiej ani do burmistrza z przedstawionymi zarzutami i wezwaniem ich do niezwłocznego przedłożenia programu poprawy sytuacji gminy zgodnie z art. 97 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji lub Kancelaria Prezesa Rady Ministrów kierowała pisma do organów gminy Bodzentyn z przedstawionymi zarzutami i wezwaniem organów do niezwłocznego przedłożenia programu poprawy sytuacji gminy zgodnie z art. 97 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym? Czy zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym możliwe było zawieszenie organów gminy bez przedstawienia zarzutów organom gminy i wezwania ich do niezwłocznego przedłożenia programu poprawy sytuacji gminy? Na kim spoczywał obowiązek przedstawienia zarzutów organom gminy i wezwania ich do niezwłocznego przedłożenia programu poprawy sytuacji gminy? Sprawa zawieszenia organów gminy Bodzentyn i wprowadzenia zarządu komisarycznego w tej gminie jest o tyle złożona, że w przypadku gminy Bodzentyn mieliśmy do czynienia z permanentnym paraliżem pracy organu stanowiącego, poprzez nieuczestniczenie w obradach rady miejskiej części radnych (w tym całego prezydium). Zgodnie z art. 98 ust. 1 w zw. z art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, Pańskie rozstrzygnięcie nadzorcze mogło zostać zaskarżone tylko przez gminę, a podstawą do wniesienia skargi mogła być tylko stosowna uchwała. Zatem rodzi się następujące pytanie: W jaki sposób radni Rady Miejskiej w Bodzentynie jak i burmistrz miasta i gminy Bodzentyn mogli wnieść skutecznie skargę na Pańskie rozstrzygnięcie nadzorcze, skoro wszyscy wiedzieli, że nie ma możliwości podejmowania uchwał, gdyż prezydium Rady Miejskiej nie bierze udziału w sesjach? Z poważaniem Poseł na Sejm RP Michał Wawer

Odpowiedź na interpelację w sprawie sytuacji w gm. Bodzentyn Odpowiedź na interpelację nr 14962 w sprawie sytuacji w gm. Bodzentyn Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański Warszawa, 17-02-2026 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 14962 Panów Posłów Michała Wawera oraz Krzysztofa Szymańskiego w sprawie sytuacji w gminie Bodzentyn [1] , uprzejmie przedstawiam następujące informacje. Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 5 grudnia 2024 r. Prezes Rady Ministrów zawiesił organy Miasta i Gminy Bodzentyn i ustanowił w ich miejsce zarząd komisaryczny. Zarząd komisaryczny został wprowadzony po spełnieniu określonych ustawowo przesłanek. Podkreślenia wymaga, że przesłanką do zawieszenia organów i ustanowienia zarządu komisarycznego dla Miasta i Gminy Bodzentyn były przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych [2] , dotyczące nieopracowania programu postępowania naprawczego, a nie art. 97 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym [3] . Przepis art. 240a ust. 11 ustawy o finansach publicznych jest przepisem szczególnym w odniesieniu do przepisu art. 97 ustawy o samorządzie gminnym . Należy bowiem wskazać, że art. 240a ustawy o finansach publicznych – jako przesłankę wyjątkową do ustanowienia zarządu komisarycznego – wskazuje nieopracowanie przez jednostkę samorządu terytorialnego programu postępowania naprawczego lub brak pozytywnej opinii regionalnej izby obrachunkowej do tego programu w jednostce samorządu terytorialnego. Jak wskazano w rozstrzygnięciu nadzorczym Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Kielcach [4] , uchwałą nr 95/2024 z dnia 5 września 2024 r., wezwało Gminę Bodzentyn do opracowania i uchwalenia programu postępowania naprawczego spełniającego wymogi art. 240a ust. 2-7 ustawy o finansach publicznych oraz przedłożenia tego programu celem zaopiniowania do RIO w Kielcach, w terminie 45 dni od dnia otrzymania wezwania. Rada Miejska w Bodzentynie nie wykonała przedmiotowej Uchwały RIO w Kielcach w ustawowym terminie, co stanowiło konkretną przesłankę do ustanowienia zarządu komisarycznego. Zgodnie z art. 240a ust. 11 ustawy o finansach publicznych w związku z art. 97 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym , Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw administracji publicznej, może zawiesić organy gminy i ustanowić zarząd komisaryczny, z wyłączeniem wezwania organów jednostki do niezwłocznego przedłożenia programu poprawy sytuacji, na okres do dwóch lat, nie dłużej jednak niż do wyboru rady oraz burmistrza na kolejną kadencję. Natomiast art. 97 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym wskazuje, że wezwanie do przedłożenia programu poprawy sytuacji gminy jest poprzedzane przedstawieniem zarzutów. Przedstawienie zarzutów jest zatem integralną częścią formułowania wezwania do przedłożenia programu poprawy sytuacji gminy i nie może być rozpatrywane w oderwaniu od tej instytucji. Wyłączenie wezwania na mocy ustawy o finansach publicznych wyłącza w konsekwencji stosowanie instytucji przedstawienia zarzutów, której celem jest wskazanie gminie obszarów działalności wymagających poprawy. W przedmiotowym rozstrzygnięciu nadzorczym – które zostało przekazane zarówno do Rady Miejskiej w Bodzentynie, jak i do Burmistrza Miasta i Gminy Bodzentyn – wskazano, że na podstawie art. 98 ustawy o samorządzie gminnym od ww. rozstrzygnięcia przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z powodu niezgodności z prawem, za pośrednictwem Prezesa Rady Ministrów, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia. Należy wskazać, że zarówno organ stanowiący, jak i organ wykonawczy nie skorzystały z przysługującego im prawa do wniesienia skargi, wobec czego rozstrzygnięcie Prezesa Rady Ministrów uprawomocniło się z dniem 8 stycznia 2025 r. Z poważaniem z up. Tomasz Szymański Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Skierowaną do Prezesa Rady Ministrów, przekazaną Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji w celu udzielenia odpowiedzi pismem Pana Jakuba Stefaniaka, Zastępcy Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, działającego z upoważnienia Prezesa Rady Ministrów, z 6 lutego 2026 r., sygn. DSP.INT.4510.46.2026. [2] Dz. U. z 2025 r. poz. 1483, z późn. zm. [3] Dz. U. z 2025 r. poz. 1153, z późn. zm. [4] Dalej: RIO w Kielcach.