Interpelacja w sprawie ponoszenia przez samorządy kosztów wynagrodzenia nauczycieli przebywających na urlopach dla poratowania zdrowia

Interpelacja w sprawie ponoszenia przez samorządy kosztów wynagrodzenia nauczycieli przebywających na urlopach dla poratowania zdrowia Interpelacja nr 14911 do ministra edukacji w sprawie ponoszenia przez samorządy kosztów wynagrodzenia nauczycieli przebywających na urlopach dla poratowania zdrowia Zgłaszający: Tadeusz Tomaszewski Data wpływu: 28-01-2026 Gniezno, 28 stycznia 2026 r. Szanowna Pani Minister, na spotkaniach z samorządowcami coraz wyraźniej podnoszona jest kwestia ponoszenia przez jednostki samorządu terytorialnego kosztów wynagrodzenia nauczycieli przebywających na urlopach dla poratowania zdrowia. Szczególnie w mniejszych gminach jest to dotkliwe obciążenie budżetu, tym bardziej że trzeba jeszcze ponosić koszty ich zastępstwa. Urlop dla poratowania zdrowia to świadczenie przysługujące nauczycielom i w myśl obecnie obowiązujących przepisów prawa to obowiązek JST. Jest on przyznawany w celu przeprowadzenia zaleconego leczenia, jeśli stan zdrowia nauczyciela wymaga czasowego zaprzestania pracy. Samorządowcy proponują przejęcie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych płatności za nauczycielskie urlopy dla poratowania zdrowia. Argumentują to tym, że samorządy odprowadzają składki na ZUS, więc w przypadku choroby zawodowej nauczyciela to świadczenie powinien pokrywać ZUS. Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Czy rozważane jest przeniesienie kosztów wynagrodzenia nauczycieli przebywających na urlopach dla poratowania zdrowia z jednostek samorządu terytorialnego na budżet państwa? Czy argumentacja JST jest w ocenie MEN zasadna? Jak kształtują się ponoszone przez samorządy koszty wynagrodzenia nauczycieli przebywających na urlopach dla poratowania zdrowia w skali całego kraju i osobno województwa wielkopolskiego w latach 2023-2025? Z wyrazami szacunku Poseł Tadeusz Tomaszewski

Odpowiedź na interpelację w sprawie ponoszenia przez samorządy kosztów wynagrodzenia nauczycieli przebywających na urlopach dla poratowania zdrowia Odpowiedź na interpelację nr 14911 w sprawie ponoszenia przez samorządy kosztów wynagrodzenia nauczycieli przebywających na urlopach dla poratowania zdrowia Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura Warszawa, 20-02-2026 Szanowny Panie Marszałku, składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP Pana Tadeusza Tomaszewskiego w sprawie ponoszenia przez samorządy kosztów wynagrodzenia nauczycieli przebywających na urlopach dla poratowania zdrowia. Szanowny Panie Pośle, urlop dla poratowania zdrowia jest uprawnieniem nauczycieli wynikającym z przepisów art. 73 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986, z późn. zm.), na podstawie których nauczycielowi zatrudnionemu w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony, po przepracowaniu co najmniej 7 lat w szkole, na podstawie orzeczenia wydanego przez lekarza medycyny pracy, dyrektor szkoły udziela urlopu dla poratowania zdrowia w celu przeprowadzenia zaleconego leczenia, w wymiarze nieprzekraczającym jednorazowo roku. W czasie całej kariery zawodowej nauczyciel może skorzystać łącznie z 3 lat urlopu. Na temat charakteru prawnego urlopu dla poratowania zdrowia wypowiedział się Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 14 lutego 2012 r. (sygn. akt. III PZP 1). W ww. uchwale Sąd Najwyższy wskazał, że urlop dla poratowania zdrowia jest odmianą urlopu pracowniczego, przyznanym nauczycielom obok pozostałych uprawnień urlopowych, który najbardziej w swej konstrukcji i celu zbliżony jest do urlopu wypoczynkowego. Cele urlopu wypoczynkowego i urlopu dla poratowania zdrowia są w rzeczywistości zbieżne: regeneracja sił pracownika. Urlop ten nie jest równoznaczny ze zwolnieniem lekarskim od wykonywania pracy i mimo że nie jest urlopem wypoczynkowym, pozostaje jednak urlopem. W tym miejscu należy podkreślić, że nauczyciele nie są jedyną grupą pracowniczą, która ma prawo do skorzystania z urlopu dla poratowania zdrowia. Oprócz nauczycieli, prawo do urlopu dla poratowania zdrowia przysługuje m. in. nauczycielom akademickim, sędziom i asesorom sądowym, prokuratorom, policjantom. Odnosząc się do kwestii zmiany zasady finansowania urlopów dla poratowania zdrowia nauczycieli, która miałaby polegać na przesunięciu płatności za ten urlop ze środków samorządu terytorialnego na rzecz budżetu państwa, należy zauważyć, że świadczenia pieniężne dla pracowników niezależnie od miejsca zatrudnienia wypłacane są przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych i pochodzą ze składek wnoszonych na ten cel przez wszystkich ubezpieczonych pracowników. System ubezpieczeń społecznych jest bowiem systemem powszechnym, gwarantującym jednakowy zakres świadczeń przy jednakowej składce. Nauczyciele składki na ubezpieczenia społeczne opłacają w takiej samej wysokości jak inni pracownicy, tak więc wprowadzenie jakichkolwiek odstępstw na rzecz jednej wybranej grupy zawodowej nie znajduje uzasadnienia. Mając na uwadze powyższe, w Ministerstwie Edukacji Narodowej nie jest planowane podjęcie prac legislacyjnych zmierzających do zmian w przedmiotowej sprawie. Jednocześnie uprzejmie informuję, że w latach 2023-2025, według danych SIO, stan na dzień 30 września każdego roku szkolnego, liczba nauczycieli przebywających na urlopie dla poratowania zdrowia przedstawiała się następująco: Lp. Rok szkolny Liczba nauczycieli w całym kraju przebywających na urlopie dla poratowania zdrowia Liczba nauczycieli w województwie wielkopolskim przebywających na urlopie dla poratowania zdrowia 1. 2023/2024 15 971 1 867 2. 2024/2025 12 888 1 389 3. 2025/2026 12 689 1 368 Zgodnie z art. 73 ust. 5 ustawy – Karta Nauczyciela w okresie przebywania na urlopie dla poratowania zdrowia nauczyciel zachowuje prawo do comiesięcznego wynagrodzenia zasadniczego i dodatku za wysługę lat oraz prawo do innych świadczeń pracowniczych, w tym dodatku, o którym mowa w art. 54 ust. 5 tej ustawy. Jednocześnie uprzejmie wyjaśniam, że Ministerstwo Edukacji Narodowej nie dysponuje dokładnymi danymi o wydatkach poniesionych na wynagrodzenia nauczycieli przebywających na urlopie dla poratowania zdrowia w latach 2023-2025. Klasyfikacja wydatków budżetowych nie pozwala na wydzielenie wydatków na wynagrodzenia nauczycieli przebywających na urlopie dla poratowania zdrowia. Nie jest również możliwe jednoznaczne obliczenie wydatków poniesionych na wynagrodzenia nauczycieli w okresie przebywania na urlopie dla poratowania zdrowia na podstawie danych SIO, ponieważ wielu nauczycieli korzysta z tego urlopu w okresach krótszych niż rok, które nie pokrywają się z okresami sprawozdawczości w SIO. Obliczenia kosztów wynagrodzeń tej grupy nauczycieli na podstawie danych SIO miałyby więc wyłącznie szacunkowy charakter. Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Edukacji Henryk Kiepura Sekretarz Stanu