Interpelacja w sprawie wydatkowania środków z Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026

Interpelacja w sprawie wydatkowania środków z Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 Interpelacja nr 14824 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie wydatkowania środków z Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 Zgłaszający: Piotr Paweł Strach, Łukasz Osmalak Data wpływu: 23-01-2026 Szanowny Panie Ministrze! Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, którym Pan kieruje (dalej: ministerstwo lub MSWiA), koordynuje, zarządza i finansuje działania wynikające z przyjętego strategicznego Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026 (dalej: program lub OLiOC). Jest to strategiczny program mający na celu szeroko rozumiane wzmocnienie bezpieczeństwa kraju oraz jego obywateli poprzez m.in.: zakup sprzętu niezbędnego do reagowania w sytuacjach kryzysowych oraz zapewniającego ciągłość dostaw w takich sytuacjach. Wyznaczone obszary działania, obejmujące infrastrukturę, logistykę i ciągłość dostaw, łączność oraz edukację i szkolenia, wydają się ze wszech miar słuszne, tym bardziej że w założeniu wszelkie te działania mają integrować zarówno działania administracji i samorządów, jak i trzeciego sektora (tj. organizacji pozarządowych). Dlatego zdziwiły mnie głosy dochodzące od samorządowców z województwa śląskiego, że na etapie wnioskowania o środki wyłączono z możliwości aplikowania o nie podmioty nienależące w całości do jednej gminy lub będące własnością związków gminnych (a często są to jednostki nadzorujące infrastrukturę krytyczną, taką jak wodociągi i ujęcia wody czy oczyszczalnie ścieków). Takie wyłączenie, wprowadzone przez ministerstwo lub organy administracji rządowej redystrybuujące środki z ww. programu, w znaczący sposób wpłynęłoby na zmniejszenie liczby beneficjentów OLiOC, co moim zdaniem istotnie wpływa na ograniczenie celu, jaki przyświeca temu programowi (tj. równej dystrybucji i równych szans oraz wzmacniania współpracy jednostek samorządu terytorialnego). W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami: 1. Czy prawdą jest informacja, że z możliwości aplikowania o środki w ramach programu OLiOC wyłączone są jednostki należące do związków gmin, a jeżeli tak, to czy jest to specyfika wyłącznie województwa śląskiego, czy takie ograniczenie dotyczy całej Polski? 2. Jeśli prawdą jest, że takie wyłączenie istnieje, to chciałbym wiedzieć, co leżało u podstaw wprowadzenia takiego ograniczenia? 3. Czy w roku 2026 istnieje możliwość zniesienia tego wyłączenia z uwagi na fakt, że eliminuje z możliwości ubiegania się o środki wszystkie jednostki będące własnością związków gminnych? Z wyrazami szacunku Piotr Strach

Odpowiedź na interpelację w sprawie wydatkowania środków z Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 Odpowiedź na interpelację nr 14824 w sprawie wydatkowania środków z Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Szczepański Warszawa, 11-02-2026 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 14824 pana posła Piotra Stracha i pana posła Łukasza Osmalaka w sprawie wydatkowania środków z Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 uprzejmie przedstawiam, co następuje. Ubieganie się oraz wydatkowanie środków dotacyjnych na realizację zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej odbywa się na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej [1] oraz zgodnie z Programem Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 [2] . Stosownie do POLiOC środki finansowe są przekazywane poszczególnym dysponentom, m.in. wojewodom. Podmioty ochrony ludności, wymienione w art. 17 ust. 1 ww. ustawy, mogą wnioskować o przyznanie dotacji w ramach POLiOC bezpośrednio do wojewodów lub za pośrednictwem wójtów, burmistrzów, prezydentów miast, starostów i marszałków województw. Należy podkreślić, że na podstawie art. 152 ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej środki na realizację zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej przeznacza się na finansowanie lub dofinansowanie organów ochrony ludności i podmiotów ochrony ludności. Podmioty będące własnością związków gmin nie są ani organami ani też podmiotami ochrony ludności. Jednocześnie należy wskazać, że jednostki samorządu terytorialnego w ramach POLiOC mogą składać do wojewodów wnioski o przyznanie dotacji, których beneficjentami będą np. gminne spółki komunalne. Dodatkowo należy nadmienić, że wojewodowie jako dysponenci środków przekazywanych w ramach POLiOC posiadają autonomię co do sposobu i wysokości przyznawanych środków dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego oraz wysokości przyznania dotacji dla poszczególnych wniosków (do 100%), jak również sposobu naboru ww. wniosków. Z poważaniem z up. Wiesław Szczepański Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. 2024 poz. 1907 z późn. zm. [2] Przyjętym uchwałą nr 72 Rady Ministrów z dnia 27 maja 2025 r. w sprawie zatwierdzenia Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 (M.P. 2025 poz. 541 z późn. zm.), dalej: POLiOC.