Interpelacja w sprawie działań rządu Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz dochodzenia od Republiki Federalnej Niemiec reparacji, odszkodowań i zadośćuczynienia za straty poniesione przez Polskę i jej obywateli w wyniku niemieckiej agresji i okupacji podczas II wojny światowej

Interpelacja w sprawie działań rządu Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz dochodzenia od Republiki Federalnej Niemiec reparacji, odszkodowań i zadośćuczynienia za straty poniesione przez Polskę i jej obywateli w wyniku niemieckiej agresji i okupacji podczas II wojny światowej Interpelacja nr 14793 do ministra spraw zagranicznych w sprawie działań rządu Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz dochodzenia od Republiki Federalnej Niemiec reparacji, odszkodowań i zadośćuczynienia za straty poniesione przez Polskę i jej obywateli w wyniku niemieckiej agresji i okupacji podczas II wojny światowej Zgłaszający: Wioletta Maria Kulpa Data wpływu: 21-01-2026 Szanowny Panie Premierze, na podstawie art. 115 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zwracam się z interpelacją w związku z uchwałą nr XVII/148/2025 Rady Miejskiej w Sochocinie z dnia 30 grudnia 2025 r. w sprawie reparacji, odszkodowań i zadośćuczynienia z tytułu strat, jakie Polska poniosła w wyniku napaści Niemiec oraz późniejszej okupacji. Rada Miejska w Sochocinie, nawiązując do uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 września 2022 r. oraz uchwały Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2023 r., jednoznacznie wyraziła poparcie dla działań państwa polskiego zmierzających do uzyskania należnego Polsce zadośćuczynienia od Republiki Federalnej Niemiec za szkody wyrządzone w wyniku rozpętania II wojny światowej przez III Rzeszę Niemiecką. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że Rzeczpospolita Polska poniosła proporcjonalnie największe straty osobowe i majątkowe spośród wszystkich państw zaatakowanych przez Niemcy w czasie II wojny światowej. Straty te były skutkiem nie tylko działań wojennych, lecz przede wszystkim celowej i zorganizowanej polityki okupacyjnej, obejmującej eksterminację ludności cywilnej, masowe wysiedlenia, pracę przymusową, grabież majątku oraz planowe niszczenie infrastruktury i dziedzictwa kulturowego. Szczególnie dramatyczne skutki niemieckiej agresji i okupacji dotknęły również miasto i gminę Sochocin. W czasie II wojny światowej doszło tam m.in. do wysiedleń mieszkańców w 1941 r., deportacji do niemieckich obozów w Pomiechówku i Modlinie, funkcjonowania obozów pracy przymusowej na terenie gminy oraz represji wobec lokalnych władz i inteligencji. Skutki tych wydarzeń mają charakter długofalowy i do dziś rzutują na sytuację społeczną, materialną i demograficzną lokalnej społeczności. W świetle powyższego samorządy terytorialne - takie jak Rada Miejska w Sochocinie - jednoznacznie oczekują od rządu Rzeczypospolitej Polskiej konsekwentnych, stanowczych i skoordynowanych działań dyplomatycznych, prawnych i politycznych, zmierzających do uzyskania od Republiki Federalnej Niemiec odpowiedniego zadośćuczynienia za wyrządzone Polsce i Polakom szkody. W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1. Jakie konkretne działania podejmuje obecnie rząd Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie dochodzenia od Republiki Federalnej Niemiec reparacji, odszkodowań i zadośćuczynienia za straty poniesione przez Polskę w wyniku II wojny światowej? 2. Czy Rada Ministrów przewiduje intensyfikację działań dyplomatycznych i prawnych w tej sprawie, w tym na forum międzynarodowym, z udziałem instytucji Unii Europejskiej lub organizacji międzynarodowych? 3. Czy rząd RP prowadzi lub planuje prowadzić skoordynowane działania międzyresortowe mające na celu pełne udokumentowanie strat poniesionych przez Polskę, w tym strat na poziomie lokalnym i samorządowym, takich jak miasto i gmina Sochocin? 4. Czy samorządy terytorialne, które podejmują uchwały popierające dochodzenie reparacji od Niemiec, są lub będą włączane w proces gromadzenia materiału dowodowego oraz w działania informacyjne i eksperckie prowadzone przez administrację rządową? 5. W jaki sposób rząd Rzeczypospolitej Polskiej zamierza informować społeczeństwo, w tym społeczności lokalne szczególnie dotknięte skutkami niemieckiej okupacji, o postępach i efektach działań podejmowanych w sprawie reparacji? Dochodzenie sprawiedliwości historycznej wobec ofiar niemieckiej agresji i okupacji stanowi obowiązek państwa polskiego wobec własnych obywateli. Jest to również element budowania prawdy historycznej, poczucia sprawiedliwości oraz rzeczywistego pojednania polsko-niemieckiego, opartego na uznaniu odpowiedzialności i realnym zadośćuczynieniu.

Odpowiedź na interpelację w sprawie działań rządu Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz dochodzenia od Republiki Federalnej Niemiec reparacji, odszkodowań i zadośćuczynienia za straty poniesione przez Polskę i jej obywateli w wyniku niemieckiej agresji i okupacji podczas II wojny światowej Odpowiedź na interpelację nr 14793 w sprawie działań rządu Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz dochodzenia od Republiki Federalnej Niemiec reparacji, odszkodowań i zadośćuczynienia za straty poniesione przez Polskę i jej obywateli w wyniku niemieckiej agresji i okupacji podczas II wojny światowej Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski Warszawa, 09-02-2026 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację nr 14793 pani poseł Wioletty Marii Kulpa ws. działań rządu Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz dochodzenia od Republiki Federalnej Niemiec reparacji, odszkodowań i zadośćuczynienia za straty poniesione podczas II WŚ uprzejmie informuję, co następuje. Ministerstwu Spraw Zagranicznych znana jest treść uchwały nr XVII/148/2025 przyjętej przez radę miejską w Sochocinie. To z pewnością ważny głos w debacie i potwierdzenie wagi kwestii historycznych w dialogu polsko-niemieckim. Rząd RP niezmiennie komunikuje niemieckim partnerom, że polskie społeczeństwo w szczególny sposób doświadczyło skutków niemieckiej napaści i okupacji w okresie II wojny światowej. Tragiczny los naznaczył większość polskich rodzin. Jest to nadal zagadnienie ogromnie bolesne oraz – co zrozumiałe – budzące emocje. We wszystkich kontaktach międzyrządowych podkreślamy, jak silne jest w polskim społeczeństwie przekonanie, że krzywdy powstałe w wyniku II wojny światowej i niemieckiej okupacji 1939-1945 nie zostały we właściwy sposób zrekompensowane. Ostatnio temat ten był przedmiotem rozmowy szefów rządów RP i RFN, która odbyła się w ramach polsko-niemieckich konsultacji międzyrządowych w dniu 1 grudnia 2025 roku w Berlinie. Podczas konferencji prasowej pan premier Donald Tusk podkreślił wówczas, że Polacy mają poczucie, że nie otrzymali należnego odszkodowania za straty i zbrodnie podczas II wojny światowej. Z kolei minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski wykorzystał swoje wystąpienie na otwarciu Forum Polsko-Niemieckiego w Berlinie 4 czerwca 2025 r., by w obecności szefa niemieckiej dyplomacji Johanna Wadephula wskazać, że polskie społeczeństwo nie zapomniało o roku 1939, a oczekiwania w kwestii zadośćuczynienia dla polskich ofiar wojny pozostają nadal aktualne. W odpowiedzi na pani pytanie ws. nowych działań dotyczących dokumentowania strat poniesionych przez Polskę w okresie II wojny światowej i zbrodni popełnionych na polskich obywatelach uprzejmie przypominam, że istnieje wiele instytucji zajmujących się tymi zagadnieniami, a także działalnością informacyjną i edukacyjną, takich jak, między innymi, Instytut Strat Wojennych im. Jana Karskiego, Instytut Pamięci Narodowej czy Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego w Warszawie. Pragnę zapewnić panią poseł, że ta trudna tematyka pozostaje stałym i istotnym elementem politycznego dialogu z władzami Niemiec. Z wyrazami szacunku z up. Władysław Teofil Bartoszewski Sekretarz Stanu