Interpelacja w sprawie włączenia do kanonu lektur dla szkoły podstawowej (klasy 1-3) książki Marka Michalaka pt. "Opowieści o tym, co w życiu ważne"

Interpelacja w sprawie włączenia do kanonu lektur dla szkoły podstawowej (klasy 1-3) książki Marka Michalaka pt. "Opowieści o tym, co w życiu ważne" Interpelacja nr 14786 do ministra edukacji w sprawie włączenia do kanonu lektur dla szkoły podstawowej (klasy 1-3) książki Marka Michalaka pt. "Opowieści o tym, co w życiu ważne" Zgłaszający: Tadeusz Tomaszewski Data wpływu: 21-01-2026 Gniezno, 21 stycznia 2026 r. Szanowna Pani Minister, zwracam się z uprzejmą prośbą o rozważenie włączenia książki Marka Michalaka pt. Opowieści o tym, co w życiu ważne wydanej przez wydawnictwo IBIS do kanonu lektur szkolnych dla uczniów klas 1-3 szkoły podstawowej. Publikacja od lat cieszy się niesłabnącym zainteresowaniem czytelników i nauczycieli, a jej wyjątkowy charakter sprawia, że stanowi wartościowe narzędzie edukacyjne, wychowawcze i rozwojowe. Książka została sprzedana w niemal 300 tysiącach egzemplarzy , co świadczy o zaufaniu, jakim darzą ją zarówno rodzice, pedagodzy, jak i sami młodzi czytelnicy. Jej znaczenie w systemie edukacji potwierdza również fakt, że uznane wydawnictwa edukacyjne zwróciły się do Wydawnictwa IBIS o możliwość zamieszczenia poszczególnych fragmentów utworu w podręcznikach szkolnych: Wydawnictwo GWO – Historia o akceptacji oraz Historia o własnym zdaniu , Wydawnictwo WSiP – Historia o patriotyzmie , Wydawnictwo Nowa Era – w materiałach do Egzaminu próbnego trzecioklasisty znalazło się opowiadanie Wyprawa rowerowa . Fakt ten jasno wskazuje, że treści zawarte w książce Marka Michalaka w pełni odpowiadają potrzebom współczesnej dydaktyki oraz są uznawane przez ekspertów w dziedzinie pedagogiki za wartościowy i skuteczny materiał do pracy z dziećmi. Na potwierdzenie powyższego zamieszczam fragmenty recenzji i rekomendacji cenionych profesorów uczelni wyższych w dziedzinie pedagogiki. Zwracam uwagę na duże bogactwo treści w podejmowaniu analizy i interpretacji „świata wartości”. Opracowanie traktuję jako wysoce interesujące poznawczo. Autor ukierunkował refleksje, uogólnienia i wnioski, uwidaczniając wartość edukacyjną książki, jednoznacznie stosując komunikatywny język przekazu treści. […] Opowieści o tym, co w życiu ważne , autorstwa Pana Marka Michalaka to absolutnie wybitna pozycja, która pozwala lepiej zrozumieć dzieciom świat wartości. […] Jednoznacznie rekomenduję książkę na listę lektur szkolnych. dr hab. Mirosław Kowalski prof. Uniwersytetu Zielonogórskiego Polska szkoła potrzebuje materiałów, które wspierają kompetencje społeczne uczniów i uczennic. […] To niezwykle wartościowa lektura, szczególnie tych w młodszym wieku szkolnym. Rekomenduję tę książkę jako lekturę szkolną, bo w mojej opinii czytanie i analiza zawartych w niej opowiadań może się przyczynić do lepszego rozwoju społecznego dzieci a nauczycielom i nauczycielkom służyć jako znakomitej jakości materiał dydaktyczny zachęcający do krytycznego myślenia i odkrywania świata. dr hab. prof. UKEN Małgorzata Pamuła-Behrens [Książka] powinna trafić jak najszerzej do młodych ludzi, pomaga zrozumieć złożoność i wielowymiarowość codziennego życia. Rekomenduję zatem umieszczenie tej książki w kanonie lektur dla edukacji wczesnoszkolnej języka polskiego klas 4-6 szkoły podstawowej. […] Słusznie autor książki sugeruje, że o „prawidłach życia” dobrze rozmawiać z przyjaciółmi, znajomymi, rodzicami, dziadkami i nauczycielami. Słowa te z jednej strony należą do słownika codziennego, z drugiej strony – wyznaczają nauczycielskie działania wychowawcze. Znajdujemy je w podstawie programowej i autorskich programach dla klas I-III i klas wyższych szkoły podstawowej. prof. dr hab. Józefa Bałachowicz Akademia Pedagogiki Specjalnej im. M. Grzegorzewskiej w Warszawie Jestem przekonana, że „Opowieści o tym, co w życiu ważne” stanowią wartościową propozycję literacką. Zarówno zaproponowana tematyka poszczególnych opowieści, ich aktualność i różnorodność, jak i forma językowej komunikacji z czytelnikiem. Dbałość o wysokiej jakości przekaz językowy czynią z „Opowieści o tym, co w życiu ważne” lekturę wartościową, która z powodzeniem i pożytkiem może znaleźć się w kanonie lektur szkolnych adresowanych do uczennic i uczniów klas I-III szkoły podstawowej. prof. UAM dr hab. Kinga Kuszak Wydział Studiów Edukacyjnych Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Opowieści o tym, co w życiu ważne poruszają tematy fundamentalne dla wychowania i rozwoju młodego człowieka: miłość, przyjaźń, wolność, odpowiedzialność, odwagę, empatię, szacunek oraz samodzielność myślenia. Książka wspiera rozwój emocjonalny dzieci, uwrażliwia na potrzeby innych, zachęca do refleksji i rozmowy oraz budowania dojrzałych postaw społecznych – czyli realizuje cele, które stoją u podstaw edukacji wczesnoszkolnej. Autor odbył także ponad 400 spotkań autorskich w szkołach, przedszkolach, bibliotekach i innych placówkach edukacyjnych na terenie całej Polski. W spotkaniach tych uczestniczyli nauczyciele, pedagodzy i bibliotekarze – osoby doskonale znające realne potrzeby uczniów i podstawę programową. Ich jednoznacznie pozytywne opinie oraz liczne postulaty wskazujące na niedobór współczesnych, mądrych i wartościowych tekstów w kanonie lektur dodatkowo potwierdzają zasadność tej propozycji. Potrzebę włączenia tej publikacji do kanonu lektur potwierdzają liczne petycje nauczycieli, wychowawców, bibliotekarzy i rodziców przesłane do Pani Minister. Zamieszczam przykłady kilku z nich. […] zwracam się z prośbą o rozważenie książki „Opowieści o tym, co w życiu ważne” autorstwa Marka Michalaka jako propozycji umieszczenia jej w nowym kanonie lektur dla klas 1-3 i 4-6 szkół podstawowych. Swoją prośbę motywuję tym, że jest to książka wyjątkowa, uwielbiana przez dzieci, nauczycieli i pedagogów. Pozycja doskonale wpisuje się w model nowoczesnej edukacji, stawiając dziecko na pierwszym miejscu. Książka […] porusza tematykę na pozór codziennych, zwyczajnych spraw, które dotyczą młodych ludzi. Pod przykrywką codzienności kryje się świat wartości kształtujący młodego człowieka. Nauczyciel z Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 1 w Poznaniu os. Władysława Łokietka 104 61-616 Poznań […] kieruję do Pani prośbę o uwzględnienie książki „Opowieści o tym, co w życiu ważne” autorstwa Marka Michalaka na liście lektur w nowym kanonie lektur dla klas 1-3 i 4-6 szkół podstawowych. Jako rodzic dziecka uczęszczającego do szkoły podstawowej uważam, że w kanonie lektur brakuje pozycji, która w tak perfekcyjny sposób oprowadza dzieci po krainie wartości. Dziecko bez problemu identyfikuje się z głównymi bohaterami „Opowieści…”, często spotykają je również podobne sytuacje, przeżycia, emocje. Pan Marek Michalak bezbłędnie rozpoznaje, analizuje i wyjaśnia dzieciom to, co jest w życiu najważniejsze. Rodzic Zespół Szkolno-Przedszkolny nr 1 57-230 Kamieniec Ząbkowicki Nie bez znaczenia pozostaje również autorytet autora – jego wieloletnie doświadczenie w pracy na rzecz dzieci oraz praw dziecka stanowi dodatkową gwarancję wysokiej wartości wychowawczej i edukacyjnej publikacji. Z tych względów Opowieści o tym, co w życiu ważne są propozycją w pełni odpowiadającą potrzebom współczesnej szkoły – książką mądrą, angażującą i wspierającą integralny rozwój dziecka. Włączenie jej do kanonu lektur szkolnych byłoby ważnym krokiem w kierunku wzmacniania edukacji wartości oraz wspierania młodych ludzi w kształtowaniu wrażliwości, odpowiedzialności i człowieczeństwa. Mając na uwadze powyższe, zwracam się z następującymi pytaniami: Czy przeprowadzono już prace nad nową podstawą programową w zakresie edukacji wczesnoszkolnej i edukacji polonistycznej na poziomie szkoły podstawowej oraz opracowaniem nowego kanonu lektur? Kiedy zostanie podjęta decyzja o zmianie kanonu lektur na poziomie szkoły podstawowej dla klas 1-3? Czy książka Marka Michalaka Opowieści o tym, co w życiu ważne jest rozważana jako lektura dla uczniów klas 1-3 szkoły podstawowej? Czy w procesie opracowywania nowego kanonu lektur ministerstwo planuje uwzględniać rekomendacje środowisk naukowych (pedagogów, psychologów, dydaktyków) oraz opinie praktyków – nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej i polonistów? Czy ministerstwo bierze pod uwagę popularność i realne wykorzystanie książek w praktyce szkolnej jako jedno z kryteriów doboru lektur do nowego kanonu? Czy znany ministerstwu jest fakt, że fragmenty książki „Opowieści o tym, co w życiu ważne” są już wykorzystywane w podręcznikach i materiałach dydaktycznych największych wydawnictw edukacyjnych? Jeśli tak – dlaczego cała książka nie miałaby zostać włączona do kanonu lektur? Czy ministerstwo planuje w nowym kanonie lektur zwiększenie udziału współczesnej literatury dziecięcej , odpowiadającej na aktualne potrzeby emocjonalne i społeczne uczniów? Czy ministerstwo przewiduje możliwość wprowadzenia listy lektur rekomendowanych lub modułowych , z której nauczyciele mogliby wybierać książki najlepiej dopasowane do potrzeb swoich uczniów? Czy ministerstwo analizowało już petycje i wnioski środowisk oświatowych dotyczące włączenia książki Marka Michalaka do kanonu lektur? Jeśli tak – jakie są wnioski z tej analizy? Czy ministerstwo widzi potrzebę, aby kanon lektur dla najmłodszych uczniów w większym stopniu wspierał rozwój emocjonalny, społeczny i aksjologiczny dzieci , a nie wyłącznie kompetencje językowe? Z wyrazami szacunku Poseł Tadeusz Tomaszewski

Odpowiedź na interpelację w sprawie włączenia do kanonu lektur dla szkoły podstawowej (klasy 1-3) książki Marka Michalaka pt. "Opowieści o tym, co w życiu ważne" Odpowiedź na interpelację nr 14786 w sprawie włączenia do kanonu lektur dla szkoły podstawowej (klasy 1-3) książki Marka Michalaka pt. "Opowieści o tym, co w życiu ważne" Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer Warszawa, 09-02-2026 Szanowny Panie Marszałku, składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP Pana Tadeusza Tomaszewskiego, w sprawie włączenia do kanonu lektur dla szkoły podstawowej (klasy 1-3) książki Marka Michalaka pt. "Opowieści o tym, co w życiu ważne". Szanowny Panie Pośle , uprzejmie informuję, że podstawę programową kształcenia ogólnego [1] opracowały zespoły ekspertów powołane przez Ministra Edukacji. Przy wyborze ekspertów brano pod uwagę osoby reprezentujące wysoki poziom merytoryczny w zakresie dyscypliny wiedzy, która stanowi bazę danego przedmiotu (tutaj edukacji wczesnoszkolnej), doświadczeni nauczyciele, metodycy, którzy opracowali ww. dokument w sposób dostosowany do wieku i możliwości uczniów. W podstawie programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej została określona dla uczniów klas I-III propozycja lektur do wspólnego i indywidualnego czytania. W edukacji wczesnoszkolnej to nauczyciel ma wpływ na czytelnictwo ucznia, decydując także o wyborze konkretnej lektury. Zgodnie z przepisami ustawy – Karta Nauczyciela [2] w realizacji programu nauczania nauczyciele mają prawo do swobodnego wyboru metod nauczania i wychowania oraz pomocy naukowych, w tym różnych propozycji wydawniczych, biorąc pod uwagę wiek, potrzeby i możliwości edukacyjne uczniów. Obecnie w ministerstwie ma miejsce ostatni etap prac nad projektem rozporządzenia w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, który był poddany procesowi opiniowania i konsultacji publicznych. W jego treści eksperci zaproponowali, że w szkole podstawowej, na etapie edukacji wczesnoszkolnej, decyzję o doborze lektur będzie podejmował nauczyciel (projekt podstawy programowej nie zawiera dla tego etapu edukacyjnego żadnych konkretnych tytułów książek / lektur), który zna potrzeby i możliwości swoich uczniów oraz ich zainteresowania, umiejętności językowe i sprawność czytelniczą. W ciągu roku szkolnego uczniowie powinni przeczytać w całości nie mniej niż 4 pozycje książkowe. Prace nad przygotowaniem propozycji całościowej zmiany podstawy programowej dla szkoły podstawowej odbywały się w Instytucie Badań Edukacyjnych – Państwowym Instytucie Badawczym. Wśród 200 ekspertek i ekspertów, którzy przygotowali propozycje podstawy programowej dla przedszkola i szkoły podstawowej, znaleźli się aktywni nauczyciele i edukatorzy, przedstawiciele środowisk akademickich, stowarzyszeń czy fundacji, wybrani w ogólnopolskim, otwartym naborze oraz ekspertki i eksperci rekomendowani przez IBE–PIB. Każdą podstawę programową recenzowały przynajmniej cztery osoby (dwoje ekspertów dziedzinowych oraz dwoje praktyków nauczania). Projekt rozporządzenia jest dostępny m.in. na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji: https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12406306 . W związku z powyższym, w obowiązującym, jak i przyszłym stanie prawnym, nauczyciel może zaproponować do indywidualnego czytania książkę autorstwa Marka Michalaka pt. „Opowieści o tym, co jest w życiu ważne”. Dodatkowo informuję, że codzienna praca nauczyciela wyznaczona jest przez realizowany program nauczania [3] , oparty na podstawie programowej kształcenia ogólnego. Program nauczania musi uwzględniać treści nauczania określone w podstawie programowej poszczególnych przedmiotów. Może on również wykraczać poza podstawę programową, jednak w każdym przypadku powinien być dostosowany do potrzeb i możliwości edukacyjnych uczniów, dla których jest przeznaczony. Nauczyciel może zdecydować o realizacji programu nauczania: 1) z zastosowaniem podręcznika, materiału edukacyjnego lub materiału ćwiczeniowego lub 2) bez zastosowania podręcznika lub powyższych materiałów. Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Edukacji Katarzyna Lubnauer Sekretarz Stanu [1] Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz. U. poz. 356, z późn. zm.), [2] Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 986), [3] Art. 22a ust 1-7 ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2025 r. poz. 881).