Interpelacja w sprawie braku realnych działań państwa na rzecz równości ojców w świetle udzielonej odpowiedzi na interpelację nr 9948

Interpelacja w sprawie braku realnych działań państwa na rzecz równości ojców w świetle udzielonej odpowiedzi na interpelację nr 9948 Interpelacja nr 14764 do prezesa Rady Ministrów w sprawie braku realnych działań państwa na rzecz równości ojców w świetle udzielonej odpowiedzi na interpelację nr 9948 Zgłaszający: Marcin Józefaciuk Data wpływu: 20-01-2026 Szanowny Panie Premierze , po zapoznaniu się z odpowiedziami udzielonymi przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Ministerstwo Sprawiedliwości, Ministerstwo Zdrowia oraz Kancelarię Prezesa Rady Ministrów na moją interpelację nr 9948 dotyczącą równouprawnienia i dowartościowania ojcostwa w polityce rodzinnej państwa stwierdzam, że znaczna część odpowiedzi ma charakter opisowy, deklaratywny lub kompetencyjnie rozproszony, a kilka kluczowych problemów zostało całkowicie pominiętych. Odpowiedzi resortów nie przynoszą spójnej wizji państwowej polityki wobec ojców, a w wielu miejscach sprawiają wrażenie obrony status quo zamiast realnej analizy systemowych barier, z jakimi mierzą się ojcowie w Polsce. W związku z powyższym zwracam się z nową interpelacją, oczekując jednoznacznych odpowiedzi oraz wskazania konkretnych działań, a nie kolejnych ogólnych deklaracji. 1. Brak systemowych szkoleń dla instytucji publicznych Dlaczego – mimo deklarowanej walki ze stereotypami płciowymi – żaden z resortów nie zapowiedział obowiązkowych szkoleń dla pracowników szkół, OPS, ZUS, przychodni i urzędów w zakresie równego traktowania ojców jako pełnoprawnych opiekunów dzieci? Czy rząd uznaje, że problem ten nie istnieje, czy też nie widzi potrzeby reagowania? 2. Ojcowie prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą Dlaczego w odpowiedziach całkowicie pominięto sytuację ojców prowadzących JDG, którzy w praktyce często nie mogą skorzystać z urlopów ojcowskich i rodzicielskich bez utraty źródła dochodu? Czy rząd planuje jakiekolwiek analizy lub zmiany legislacyjne adresujące tę grupę, czy też świadomie ją ignoruje? 3. Brak organu monitorującego równość rodzicielską Dlaczego nie odniesiono się do propozycji powołania Rady ds. Równości Rodzicielskiej jako stałego organu opiniodawczo-doradczego przy MRPiPS? Jakie konkretne mechanizmy monitorowania równości matek i ojców w politykach publicznych funkcjonują obecnie – poza rozproszonymi kompetencjami resortów? 4. Dyskryminujący język dokumentów urzędowych Dlaczego żaden z resortów nie odniósł się wprost do problemu utrwalania stereotypów przez język formularzy i dokumentów urzędowych, w których rodzicielstwo domyślnie utożsamiane jest z matką? Czy rząd planuje audyt językowy dokumentów publicznych – tak jak ma to miejsce w innych obszarach polityki równościowej? 5. Organizacje ojcowskie poza procesem stanowienia prawa Na jakiej podstawie rząd uznaje, że incydentalne spotkania z przedstawicielami środowisk ojcowskich są wystarczające, skoro nie zapewniono im systemowego udziału w konsultacjach społecznych, zespołach roboczych i pracach legislacyjnych dotyczących rodziny i opieki nad dziećmi? 6. Samotni ojcowie – niewidzialna grupa polityki rodzinnej Dlaczego w odpowiedziach nie przedstawiono żadnych danych dotyczących samotnych ojców wychowujących dzieci ani nie wskazano instrumentów wsparcia kierowanych do tej grupy? Czy rząd ma wiedzę na temat skali tego zjawiska, czy też samotne ojcostwo pozostaje poza realnym zainteresowaniem państwa? 7. Alienacja rodzicielska – problem formalnie „nieistniejący“ Czy rząd, odmawiając wyodrębnienia alienacji rodzicielskiej jako osobnej kategorii w dokumentach strategicznych, nie bagatelizuje skali tego zjawiska, które jest wskazywane przez ekspertów, organizacje społeczne i samych rodziców jako poważne zagrożenie dla dobra dziecka? Jakie konkretne działania – poza odwołaniami do ogólnych definicji przemocy – są planowane w tym obszarze? 8. Brak jednego, spójnego stanowiska rządu Czy rząd planuje przygotowanie kompleksowego dokumentu strategicznego dotyczącego ojcostwa w Polsce, obejmującego kwestie prawne, społeczne, ekonomiczne i psychologiczne, czy też problematyka ta nadal będzie rozproszona między resortami – bez jasnej odpowiedzialności i koordynacji? Na podstawie otrzymanych odpowiedzi trudno oprzeć się wrażeniu, że ojcostwo wciąż nie jest traktowane jako równorzędny element polityki rodzinnej państwa, a realne problemy ojców pozostają drugorzędne wobec deklaracji i statystyk. Oczekuję odpowiedzi konkretnych, jednoznacznych i odnoszących się wprost do postawionych pytań. Z poważaniem Marcin Józefaciuk TABELA PORÓWNAWCZA Interpelacja nr 9948 – pytania vs. odpowiedzi ministerstw Nr Zakres pytania Czy udzielono odpowiedzi? Charakter odpowiedzi Co faktycznie pominięto / problem 1 Zmiana nazwy „zasiłek macierzyński“ ✅ TAK Jednoznaczna Odmowa – brak alternatyw, brak konsultacji 2 Aktywizacja ojców w urlopach ⚠️ CZĘŚCIOWO Deklaratywna Brak celów, wskaźników, harmonogramu 3 Niski poziom korzystania z urlopów ojcowskich ⚠️ CZĘŚCIOWO Opisowa Brak rzetelnej analizy, brak danych liczbowych 4 Raport o sytuacji ojców w Polsce ⚠️ CZĘŚCIOWO Rozproszone badania Brak jednego, kompleksowego raportu 5 Praktyka orzecznicza sądów rodzinnych ✅ TAK Obszerna Dane selektywne, brak analizy jakościowej 6 Równe traktowanie ojców w instytucjach ⚠️ CZĘŚCIOWO Przerzucenie odpowiedzialności Brak działań systemowych 7 Szkolenia urzędników i instytucji ❌ NIE — Całkowity brak odpowiedzi 8 Bariery ojców prowadzących JDG ❌ NIE — Temat całkowicie pominięty 9 100% zasiłku rodzicielskiego ✅ TAK Jednoznaczna Odmowa – wyłącznie argument kosztowy 10 Opieka naprzemienna/zmiany ustawowe ✅ TAK Szczegółowa Brak oceny skuteczności obecnych rozwiązań 11 Niealimentacja matek ⚠️ CZĘŚCIOWO Zbyta kompetencyjnie Brak danych porównawczych 12 Kampania promująca ojcostwo ⚠️ CZĘŚCIOWO Ogólnikowa Brak konkretnej kampanii ogólnopolskiej 13 Współpraca z organizacjami ojcowskimi ⚠️ CZĘŚCIOWO Deklaratywna Brak formalnych mechanizmów 14 Alienacja rodzicielska jako kategoria ✅ TAK Jednoznaczna Odmowa – brak alternatyw systemowych 15 Rada ds. Równości Rodzicielskiej ❌ NIE — Brak odpowiedzi 16 Zdrowie psychiczne ojców ✅ TAK Merytoryczna Brak dedykowanych programów dla ojców 17 Język formularzy i dokumentów ❌ NIE — Brak odpowiedzi 18 Udział organizacji ojcowskich w konsultacjach ❌ NIE — Brak odpowiedzi 19 Samotni ojcowie – dane i wsparcie ❌ NIE — Brak odpowiedzi 20 Regularne statystyki nt. opieki po rozstaniu ⚠️ CZĘŚCIOWO Formalna Brak zobowiązania do publikacji nowych danych