Interpelacja w sprawie kontroli przeprowadzanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Interpelacja nr 1471
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie kontroli przeprowadzanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Zgłaszający: Artur Jarosław Łącki
Data wpływu: 15-02-2024
Jak wynika z danych publikowanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w 2023 roku ZUS przeprowadził bez mała 500 tysięcy kontroli osób posiadających zaświadczenia o czasowej niezdolności do pracy. W niemalże 30 tysiącach przypadków wydane zostały decyzje wstrzymujące dalszą wypłatę zasiłków chorobowych. To wskazuje, że mamy do czynienia ze wzrostem liczby prób wyłudzenia nienależnych świadczeń.
Mając na względzie przytoczone fakty, proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Ile z tych kontroli było przeprowadzonych w firmach zatrudniających poniżej 20 osób, a więc takich, gdzie pracodawca nie ma możliwości samodzielnego przeprowadzania kontroli sposobu wykorzystywania przez pracownika zaświadczenia o czasowej niezdolności do pracy?
Ile kontroli - u pracodawców zatrudniających poniżej 20 pracowników - zostało przeprowadzonych wobec osób posiadających zaświadczenia o czasowej niezdolności do pracy podczas pierwszych 33 dni ich trwania?
Ile kontroli – u pracodawców zatrudniających poniżej 20 pracowników - zostało przeprowadzonych wobec osób posiadających zaświadczenia o czasowej niezdolności do pracy po 33 dniach ich trwania?
Z poważaniem
Artur Łącki
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
6.03.2024
Odpowiedź na interpelację w sprawie kontroli przeprowadzanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Odpowiedź na interpelację nr 1471
w sprawie kontroli przeprowadzanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Sebastian Gajewski
Warszawa, 06-03-2024
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na pismo Pana Marszałka z 21 lutego br., znak: K10INT1471, przekazujące interpelację poselską Pana Posła Artura Łąckiego w sprawie kontroli przeprowadzanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w oparciu o stanowisko Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, uprzejmie informuję.
Na mocy ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2780), lekarze orzecznicy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przeprowadzają kontrolę prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do pracy. Pracodawca także może wystąpić do ZUS o przeprowadzenie kontroli prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby oraz wystawiania zaświadczeń lekarskich dla celów wypłaty wynagrodzenia za czas choroby, o którym mowa w art. 92 Kodeksu pracy. W takim przypadku ZUS informuje pracodawcę o wyniku postępowania.
Wskazana ustawa nadaje również uprawnienia Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych oraz płatnikom składek, którzy zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych, do kontrolowania ubezpieczonych co do prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy zgodnie z ich celem. Do przeprowadzenia takiej kontroli uprawniony jest także pracodawca, który wypłaca wynagrodzenie za okres niezdolności do pracy z powodu choroby na podstawie art. 92 Kodeksu pracy. W takim przypadku ma on prawo do przeprowadzania kontroli za okres, za który przysługuje wynagrodzenie, nawet jeżeli nie jest uprawniony do wypłaty zasiłków.
W 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeprowadził 461,2 tys. kontroli osób posiadających zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy (80,7% stanowiły kontrole w zakresie prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do pracy, a 19,3% w zakresie prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich). W konsekwencji wydanych zostało 28,9 tys. decyzji wstrzymujących dalszą wypłatę zasiłków chorobowych. Kwota wstrzymanych z tego tytułu zasiłków w 2023 r. wyniosła 29,3 mln.
Poniżej prezentuję dane dotyczące kontroli prawidłowości orzekania oraz wykorzystywania zwolnień lekarskich w latach 2019-2023:
Kontrola prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do pracy oraz kontrola wykorzystania zwolnień lekarskich w latach 2019-2023
Lata
Liczba kontroli
ogółem w tys.
Liczba orzeczeń
w zakresie
prawidłowości
orzekania o czasowej
niezdolności
do pracy w tys.
Liczba osób poddanych
kontroli w zakresie
prawidłowości wykorzystania
zwolnień lekarskich w tys.
Liczba decyzji
wstrzymujących
wypłatę zasiłków
w tys.
Kwota
wstrzymanych
zasiłków w mln zł
2019
574,1
424,4
149,7
39,9
37,4
2020
275,4
220,4
55,0
16,7
18,3
2021
353,2
332,8
20,4
18,3
15,1
2022
429,9
367,0
62,8
23,8
22,0
2023
461,2
372,2
89,1
28,9
29,3
Jednocześnie z informacji uzyskanych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że Zakład nie dysponuje danymi, o których mowa w interpelacji.
Z wyrazami szacunku z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu