Interpelacja w sprawie dostępu do podpasek i tamponów w szkołach

Interpelacja w sprawie dostępu do podpasek i tamponów w szkołach Interpelacja nr 1470 do ministra edukacji w sprawie dostępu do podpasek i tamponów w szkołach Zgłaszający: Marcelina Zawisza, Adrian Zandberg, Maciej Konieczny, Daria Gosek-Popiołek, Joanna Wicha, Paulina Matysiak Data wpływu: 15-02-2024 Szanowna Pani Ministro, zasięg ubóstwa skrajnego w Polsce na rok 2022 wynosił 4,7%, co oznacza, że ponad 1,5 mln osób żyjących w Polsce musiało utrzymać się za mniej niż 835 zł miesięcznie. Ubóstwo skrajne jest życiem poniżej minimum egzystencji, co jest zagrożeniem dla zdrowia oraz życia człowieka. Zasięg ubóstwa skrajnego według wieku to 5,7% wśród osób w wieku 0–17 lat oraz 4,5% w wieku 18–64 lat. Zasięg ubóstwa ustawowego na rok 2022 wynosił 9%, natomiast ubóstwa relatywnego 11,8%. Wszystkie wykluczone ekonomicznie osoby, które menstruują, są automatycznie dotknięte również ubóstwem menstruacyjnym, tj. niemożnością zapewnienia sobie podstawowych środków higieny na czas miesiączki. W marcu 2020 roku firma P&G postanowiła sprawdzić, czy ubóstwo menstruacyjne jest obecne w polskiej szkole. Okazało się, że wśród przebadanych osób aż 1 na 6 uczennic opuściła kiedyś lekcję z powodu braku dostępu do środków higienicznych. Ubóstwo menstruacyjne jest szerokim i kompleksowym problemem społecznym, który pogłębia różnice klasowe. Jest niebezpieczne dla zdrowia oraz godności człowieka. Zapewnienie środków czystości w miejscach użyteczności publicznej oraz budynkach samorządu, a szczególnie w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych, jest wyjściem naprzeciw temu problemowi. Obowiązujące rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach stanowi, że w pomieszczeniach sanitarno-higienicznych zapewnia się dostęp do środków higieny osobistej. Brak w nim jednak wyliczenia, o jakie środki higieny osobistej chodzi, stąd wśród samorządów i dyrekcji szkół bardzo różne podejście do zapewniania dostępu do podpasek i tamponów dla uczennic. Samorządy często rozkładają ręce i wskazują na brak podstawy prawnej zapewnienia dostępu do podpasek i tamponów. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania: Czy minister edukacji prowadzi lub prowadził prace nad rozwiązaniami mogącymi zaradzić ubóstwu menstruacyjnemu wśród polskich uczennic? Jakie to rozwiązania i kiedy zostaną wdrożone? Czy minister edukacji znowelizuje rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach, tak by § 8 ust. 1 tego rozporządzenia zawierał wyliczenie, jakie środki higieny osobistej należy zapewnić w pomieszczeniach sanitarno-higienicznych, w wyliczeniu tym uwzględniając podpaski i tampony?

Odpowiedź na interpelację w sprawie dostępu do podpasek i tamponów w szkołach Odpowiedź na interpelację nr 1470 w sprawie dostępu do podpasek i tamponów w szkołach Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Paulina Piechna-Więckiewicz Warszawa, 13-03-2024 Szanowne Panie Posłanki i Szanowni Panowie Posłowie, edukacja zdrowotna dzieci i młodzieży ma znaczenie priorytetowe dla Ministra Edukacji oraz stanowi obowiązkowy obszar nauczania w szkołach. Oczekiwania wobec zajęć prozdrowotnych i profilaktycznych wymagają od nauczyciela, nie tylko wiedzy merytorycznej, ale także wrażliwości w podejmowaniu tematów np. związanych z higieną osobistą uczniów oraz delikatności w sposobie rozwiązywania pojawiających się problemów. Dzięki nim można właściwie przygotować ucznia do troski o zdrowie przez całe jego życie. Zatem, uczennice i uczniowie - realizując treści nauczania z zakresu edukacji zdrowotnej w ramach poszczególnych przedmiotów - zdobywają holistyczną wiedzę o człowieku i jego zdrowiu. Ministerstwo Edukacji Narodowej dostrzega potrzebę wsparcia uczennic w zakresie dostępu do środków menstruacyjnych na terenie szkoły. Minister Edukacji nie narzuca na chwilę obecną szkołom rozwiązań dotyczących sposobu i formy dodatkowego zapewnienia uczennicom w szkołach środków higieny osobistej, pozostawiając decyzję w tym zakresie dyrektorom szkół i organom je prowadzącym, które w myśl art. 10 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe [1] odpowiadają za zapewnienie warunków działania szkół, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki. Obecnie wielu dyrektorów szkół zapewnia wśród środków higieny osobistej środki menstruacyjne dla uczennic, co potwierdzają wyniki badania ankietowego. W nieobowiązkowym badaniu, przeprowadzonym w styczniu 2024 r. przez System Informacji Oświatowej, wzięły udział 12 164 szkoły i placówki. Dostępne dla uczennic podpaski lub tampony były w 5 923 szkołach, co stanowi 48,69 % szkół i placówek, które wypełniły ankietę. Aktualne przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach [2] – regulują kwestie zapewnienia w pomieszczeniach sanitarnohigienicznych ciepłej i zimnej bieżącej wody oraz środków higieny osobistej. Dodatkowo, urządzenia sanitarnohigieniczne powinny być utrzymywane w czystości i w stanie pełnej sprawności technicznej. Obowiązki te należą do organu prowadzącego szkołę lub placówkę i kierownika jednostki, tj. dyrektora. Ponadto, w celu właściwej analizy potrzeb rozwojowych uczennic i uczniów oraz ich zapewnienia, szkoła realizuje program wychowawczo-profilaktyczny, który środowisko szkolne przygotowuje na podstawie corocznej diagnozy, w tym czynników chroniących i czynników ryzyka. Program wychowawczo-profilaktyczny szkoły uchwala rada rodziców w porozumieniu z radą pedagogiczną. W przypadku wystąpienia potrzeby realizacji odpowiednich zadań profilaktycznych i prozdrowotnych, szkoła powinna podjąć stosowne działania, adekwatnie do zaistniałego problemu, włącznie z autonomicznymi rozwiązaniami, które może wprowadzić w danym obszarze. Nadrzędnym celem programu wychowawczo-profilaktycznego jest kształtowanie właściwych postaw i zachowań uczniów, a tym samym - przyjaznego klimatu szkoły uwzględniającego m.in. szacunek do specyfiki okresu rozwojowego. W Ministerstwie Edukacji Narodowej trwają analizy oraz konsultacje z organizacjami pozarządowymi na rzecz przeciwdziałania ubóstwu menstruacyjnemu wśród polskich uczennic. Planowane są także konsultacje z przedstawicielami samorządu terytorialnego. Minister Edukacji uznaje kwestie zapewnienia środków higieny osobistej, uwzględniając podpaski i tampony, za sprawę, której waga powinna znaleźć odzwierciedlenie w regulacjach prawnych. Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Edukacji Paulina Piechna-Więckiewicz Podsekretarz Stanu [1] Dz. U. z 2023 r. poz. 900, z późn. zm. [2] Dz. U. poz. 1604.