Interpelacja w sprawie konieczności uruchomienia programów w zakresie profilaktyki oraz wczesnej diagnostyki chorób cywilizacyjnych XXI w., ze szczególnym uwzględnieniem urologii (badania prostaty) i diabetologii

Interpelacja w sprawie konieczności uruchomienia programów w zakresie profilaktyki oraz wczesnej diagnostyki chorób cywilizacyjnych XXI w., ze szczególnym uwzględnieniem urologii (badania prostaty) i diabetologii Interpelacja nr 14696 do ministra zdrowia w sprawie konieczności uruchomienia programów w zakresie profilaktyki oraz wczesnej diagnostyki chorób cywilizacyjnych XXI w., ze szczególnym uwzględnieniem urologii (badania prostaty) i diabetologii Zgłaszający: Anna Wojciechowska, Iwona Maria Kozłowska, Jacek Niedźwiedzki Data wpływu: 19-01-2026 Szanowna Pani Minister, wobec rosnącej liczby zachorowań na choroby cywilizacyjne, takie jak nowotwory gruczołu krokowego (prostaty) oraz cukrzyca, proszę o przedstawienie informacji na temat planów i działań Ministerstwa Zdrowia zmierzających do uruchomienia i wsparcia kompleksowych programów profilaktycznych oraz wczesnej diagnostyki w tych obszarach. Rak prostaty to choroba cywilizacyjna. Rak prostaty jest jednym z najczęściej diagnozowanych nowotworów u mężczyzn w Polsce, odpowiedzialnym za znaczącą część zachorowań onkologicznych wśród męskiej populacji i drugą najczęstszą przyczyną zgonów nowotworowych u tej grupy pacjentów. W ostatnich latach liczba nowych zachorowań w Polsce wzrosła – przy czym dane wskazują, że liczba przypadków może być znacznie wyższa niż statystyki rejestrują nowe rozpoznania z powodu braku systemowych działań przesiewowych. Mimo dużej częstości zachorowań i faktu, że wczesne wykrycie raka prostaty znacznie poprawia szanse leczenia, brak jest powszechnie dostępnych, kompleksowych programów przesiewowych w kraju. Cukrzyca jest istotnym problemem zdrowia publicznego. W Polsce mnóstwo osób choruje na cukrzycę – szacuje się, że ponad 2,7–3 mln dorosłych Polaków żyje z cukrzycą, a cały czas istotna część osób nie zdaje sobie sprawy ze swojej choroby. Ponadto, jeśli uwzględnić osoby ze stanem przedcukrzycowym, liczba osób dotkniętych problemem metabolicznym w Polsce może sięgać nawet około 8 mln osób. Cukrzyca jest uznawana za chorobę cywilizacyjną o ogromnym wpływie na zdrowie publiczne, obciążenie systemu opieki zdrowotnej oraz efektywność zawodową społeczeństwa. Potrzeba programów profilaktycznych poza tradycyjną opieką. Dotychczasowe działania profilaktyczne w Polsce skupiały się głównie na kilku najczęściej monitorowanych schorzeniach (np. raka piersi, raka szyjki macicy). Jednocześnie obserwujemy brak wsparcia organizacyjnego i finansowego dla programów ukierunkowanych na promocję zdrowia mężczyzn (w tym badania prostaty) czy wsparcia profilaktycznego diabetologii. Istnieje duży potencjał i oczekiwanie społeczne na działania profilaktyczne realizowane we współpracy ze szkołami, pracodawcami i samorządami – np. zdrowotne programy edukacyjne w szkołach, badania profilaktyczne wykonywane w ramach medycyny pracy czy inicjatywy popularyzujące świadome podejście do zdrowia (dieta, aktywność fizyczna, regularne badania przesiewowe). W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedzi na następujące pytania: Czy Ministerstwo Zdrowia planuje lub prowadzi prace nad krajowymi programami profilaktyki i wczesnej diagnostyki w kierunku raka prostaty oraz cukrzycy? Jakie działania ministerstwo przewiduje w celu zwiększenia świadomości zdrowotnej społeczeństwa w zakresie chorób cywilizacyjnych, w szczególności wśród mężczyzn (np. kampanie edukacyjne, badania przesiewowe)? Czy rozważane jest wprowadzenie profilaktycznych badań przesiewowych prostaty w ramach programów POZ lub medycyny pracy? Czy w planach są programy profilaktyczne skierowane do młodzieży szkolnej i dorosłych pracujących (np. zbieżne z badaniami medycyny pracy), uwzględniające edukację w zakresie zdrowego stylu życia i chorób przewlekłych?