Interpelacja w sprawie przeciwdziałania rażącym naruszeniom przepisów ruchu drogowego na przejazdach kolejowych

Interpelacja w sprawie przeciwdziałania rażącym naruszeniom przepisów ruchu drogowego na przejazdach kolejowych Interpelacja nr 1461 do ministra infrastruktury, ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie przeciwdziałania rażącym naruszeniom przepisów ruchu drogowego na przejazdach kolejowych Zgłaszający: Paulina Matysiak Data wpływu: 14-02-2024 Szanowni Panowie Ministrowie, 12 lutego br. w pobliżu stacji kolejowej Łódź Olechów doszło do zderzenia samochodu ciężarowego z pociągiem towarowym. Przyczyną wypadku, jak potwierdziła Policja, było niezatrzymanie się kierującego tirem przed znakiem stop na przejeździe kolejowym. W efekcie tego wjechał pod nadjeżdżający pociąg towarowy i doprowadził do jego wykolejenia. Na szczęście nikt nie ucierpiał, jednak jest to już kolejne tego typu zdarzenie w kraju. Od wielu lat prowadzona jest kampania społeczna pn. „Bezpieczny przejazd. Szlaban na ryzyko”, zwiększono również wysokość mandatów za tego typu przewinienia w ruchu drogowym. Pomimo tego praktycznie nie ma tygodnia, by w Polsce nie zdarzył się taki wypadek, a Policja nie informowała o kierujących, którzy rażąco złamali przepisy przejeżdżając przez przejazdy kolejowe mimo pulsującego czerwonego światła sygnalizatora lub omijając półrogatki. To nakazuje zastanowić się, czy aby ostatnie podwyższenie kwoty mandatu za takie przewinienie nie było jednak zbyt skromne. Uważam, że zmiany prawne w tej kwestii powinny być aktualizowane i związane ze wzrostem wynagrodzeń w kraju. W tym momencie mandat w wysokości 2000 zł nie jest karą, która skutecznie odstrasza polskich kierowców przed rażącym łamaniem przepisów podczas przekraczania przejazdów kolejowych. W przypadku recydywy kara wzrasta o 100%, ale moim zdaniem kara już za pierwsze tego typu wykroczenie powinna być dotkliwsza, aby kierowcy zdecydowanie rzadziej decydowali się na niebezpieczne korzystanie z przejazdów kolejowych. Być może warto byłoby rozważyć obligatoryjną utratę prawa jazdy za tego rodzaju rażące naruszenie przepisów. Nie byłoby to jednak czasowe zatrzymanie uprawnień, lecz ich całkowita utrata. Wypadki na przejazdach kolejowych z udziałem kierowców mogą być tragiczne w skutkach, powodować kosztowne uszkodzenia taboru i infrastruktury, a także zakłócać ruch kolejowy. Dlatego warto sięgnąć po surowsze rozwiązania, które na dobre zniechęcą kierujących do łamania przepisów na przejeździe kolejowym. Działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1339), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Ile wypadków w skali roku miało miejsce na przejazdach kolejowych w Polsce spowodowanych winą kierowców, np. niezastosowaniem się do znaku stop lub omijaniu półrogatek, przed nowelizacją taryfikatora mandatowego? Ile wypadków w skali roku miało miejsce na przejazdach kolejowych w Polsce spowodowanych winą kierowców, np. niezastosowaniem się do znaku stop lub omijaniu półrogatek, po nowelizacji taryfikatora mandatowego? Jaki jest podział procentowy wypadków na przejazdach kolejowych z winy kierujących pojazdami drogowymi na samochody osobowe, autobusy i samochody ciężarowe? Czy planuje się kolejne zmiany w taryfikatorze mandatowym, jeśli chodzi o rażące łamanie przepisów o ruchu drogowym, a w szczególności przy przekraczaniu przejazdów kolejowych? Czy jest możliwa zmiana przepisów w taki sposób, aby za rażące złamanie przepisów o ruchu drogowym przy przekraczaniu przejazdu kolejowego kierujący obligatoryjnie tracił uprawnienia do kierowania pojazdami? Ile godzin szkolenia kursu na prawo jazdy poświęcone jest tematyce przekraczania przejazdów kolejowych? Proszę o informację z podziałem na zajęcia teoretyczne oraz praktyczne w ruchu drogowym. Czy istnieje możliwość wprowadzenia pouczeń okresowych w wymiarze np. 8 godzin raz na sześć miesięcy dla kierowców zawodowych, podczas których mogliby aktualizować swoją wiedzę na temat zmian w przepisach ruchu drogowego, a także rozważać z wykładowcą przyczyny i skutki przykładowych wypadków, w których wina leżała po stronie kierującego? Podobne pouczenia okresowe stosowane są od lat np. dla pracowników kolei. Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak Posłanka na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie przeciwdziałania rażącym naruszeniom przepisów ruchu drogowego na przejazdach kolejowych Odpowiedź na interpelację nr 1461 w sprawie przeciwdziałania rażącym naruszeniom przepisów ruchu drogowego na przejazdach kolejowych Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański Warszawa, 14-03-2024 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 1461 Pani Poseł Pauliny Matysiak w sprawie przeciwdziałania rażącym naruszeniom przepisów ruchu drogowego na przejazdach kolejowych , w oparciu m.in. o stanowisko Komendy Głównej Policji, uprzejmie przedstawiam następujące informacje. Stan bezpieczeństwa na przejazdach kolejowych w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 16 września 2022 r. (wypadki drogowe z winy kierującego pojazdem –przed nowelizacją taryfikatora mandatowego) przedstawiają poniższe tabele: Przejazd kolejowy niestrzeżony wypadki drogowe Zachowanie kierującego 2021 2022 nieustąpienie pierwszeństwa przejazdu 32 23 nieprzestrzeganie znaków i innych sygnałów 7 8 niestosowanie się do sygnalizacji świetlnej 3 3 niezachowanie bezpiecznej odległości między pojazdami - 1 inne przyczyny 1 - niedostosowanie prędkości do warunków ruchu 2 - Ogółem 45 35 Przejazd kolejowy strzeżony wypadki drogowe Zachowanie kierującego 2021 2022 nieprzestrzeganie znaków i innych sygnałów 2 2 niedostosowanie prędkości do warunków ruchu 2 1 nieprawidłowe cofanie - 1 nieprawidłowe omijanie 1 1 niestosowanie się do sygnalizacji świetlnej 1 1 nieprawidłowe wyprzedzanie 2 - nieustąpienie pierwszeństwa przejazdu 4 - niezachowanie bezpiecznej odległości między pojazdami 1 - Ogółem 13 6 Stan bezpieczeństwa na przejazdach kolejowych w okresie od 17 września 2022 r. do 31 grudnia 2023 r. (wypadki drogowe z winy kierującego pojazdem – po nowelizacji taryfikatora mandatowego) przedstawiono poniżej: Przejazd kolejowy niestrzeżony wypadki drogowe Zachowanie kierującego 2022 2023 nieprzestrzeganie znaków i innych sygnałów 4 25 nieustąpienie pierwszeństwa przejazdu 3 10 niestosowanie się do sygnalizacji świetlnej - 3 niedostosowanie prędkości do warunków ruchu 1 1 Ogółem 8 39 Przejazd kolejowy strzeżony wypadki drogowe Zachowanie kierującego 2022 2023 niestosowanie się do sygnalizacji świetlnej 1 3 niedostosowanie prędkości do warunków ruchu 1 1 nieprzestrzeganie znaków i innych sygnałów 2 1 inne przyczyny 1 - Ogółem 5 5 Podział procentowy wypadków drogowych na przejazdach kolejowych z winy kierującego pojazdem przedstawia się następująco: Przejazd kolejowy niestrzeżony Przejazd kolejowy strzeżony 2021 2022 2023 2021 2022 2023 samochód osobowy 66,7% 72,1% 79,5% 53,8% 54,5% 80,0% samochód ciężarowy 20,0% 9,3% 15,4% 15,4% - - autobus 2,2% 2,3% - - 9,1% - Jednocześnie uprzejmie informuję, że aktualnie nie są prowadzone działania zmierzające do zmiany rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 listopada 2003 r. w sprawie wysokości grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych za wybrane rodzaje wykroczeń [1] w zakresie dotyczącym przekraczania przejazdów kolejowych. Należy zwrócić uwagę, że od 1 stycznia 2022 r. weszły w życie nowe wyższe stawki mandatów karnych za najgroźniejsze naruszenia przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym [2] uwzględniające również tzw. recydywę (podwójna kwota mandatu). Odnoszą się one również do naruszeń na przejazdach kolejowych. Podkreślenia wymaga fakt, że we wskazanym okresie weszły w życie także zmiany w ustawie z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń [3] , istotnie zaostrzające odpowiedzialność za naruszenia przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji. Zgodnie z art. 24 § 1a kw w przypadku popełnienia wykroczeń, o których mowa w art. 86 § 1, 1a i 2, art. 86b § 1, art. 87 § 1, art. 92 § 1 i 2, art. 92a § 2, art. 92b, art. 93 § 1, art. 94 § 1, art. 96 § 3 lub art. 97a kw – sąd może wymierzyć grzywnę w wysokości do 30 000 złotych. Powyższe oznacza w praktyce, że w przypadku niektórych „rażących” naruszeń popełnionych podczas przejeżdżania przez przejazd kolejowy (np. w razie niestosowania się do sygnalizacji świetlnej) właściwy organ może wnioskować do sądu o ukaranie sprawcy wykroczenia grzywną w wysokości do 30 000 złotych. Odnosząc się do pytania dotyczącego obligatoryjnej utraty prawa jazdy za rażące naruszenie przepisów w związku z przejazdem kolejowym należy wskazać, że przepisy materialne kw oraz ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny [4] określają przypadki fakultatywnego i obligatoryjnego orzekania przez sąd środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów określonego rodzaju w razie skazania osoby uczestniczącej w ruchu za czyny przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, w szczególności jeśli z okoliczności popełnionego czynu wynika, że prowadzenie przez tę osobę pojazdu zagraża bezpieczeństwu w komunikacji. Ponadto, normy wynikające z art. 135 i 135a ustawy – Prawo o ruchu drogowym umożliwiają Policji zatrzymanie prawa jazdy w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że kierowca popełnił przestępstwo lub wykroczenie, za które jest lub może być orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Zasadniczo dalsza decyzja zmierzająca do utrzymania tego środka zapobiegawczego (po zatrzymaniu prawa jazdy kierowca jest pozbawiony możliwości prowadzenia pojazdu) do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia jest zależna od prokuratora lub sądu. W opinii Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) ewentualne zmiany w tym zakresie, zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej [5] , pozostają w gestii Ministra Sprawiedliwości. W kontekście pytań dotyczących szkoleń kandydatów na kierowców oraz szkoleń kierowców, należy z kolei wskazać, że w opinii MSWiA przedmiotowe zagadnienia, zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy o działach administracji rządowej , znajdują się we właściwości Ministra Infrastruktury. Z poważaniem z up. Tomasz Szymański Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. z 2013 r. poz. 1624, z późn. zm. [2] Dz. U. z 2023 r. poz. 1047, z późn. zm. [3] Dz. U. z 2023 r. poz. 2119, dalej – kw . [4] Dz. U. z 2024 r. poz. 17. [5] Dz. U. z 2022 r. poz. 2512, z późn. zm.