Interpelacja w sprawie roli Policji w ochronie ofiar przemocy domowej

Interpelacja w sprawie roli Policji w ochronie ofiar przemocy domowej Interpelacja nr 14432 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie roli Policji w ochronie ofiar przemocy domowej Zgłaszający: Franciszek Sterczewski Data wpływu: 30-12-2025 Szanowny Panie Ministrze, w ostatnich latach i miesiącach bezpieczeństwo stało się słowem odmienianym przez wszystkie przypadki. Zagrożenie ze strony Rosji powoduje, że zabezpieczenie pod względem militarnym i gospodarczym słusznie stało się priorytetem. Jednak musimy na nie patrzeć szerzej, nie pomijając kluczowego przecież bezpieczeństwa we własnym domu. Dlatego walka z przemocą domową powinna zostać zintensyfikowana. Przemoc domowa pozostaje nadal zjawiskiem jednocześnie powszechnym i słabo zbadanym. Policja statystyki dotyczące agresji w domu utożsamia z Niebieską Kartą i podaje, że tylko w 2024 r. takich kart otworzyła prawie 60 tysięcy. W niemal 87% przypadków sprawcą przemocy był mężczyzna. Przemoc wobec kobiet aż w 70% przypadków dzieje się właśnie w domu, z rąk partnerów, osób, które kobiety dobrze znają. Równocześnie Niebieska Karta pozostaje niedoskonałym narzędziem badania skali przemocy, bo uwzględnia tylko te przypadki, w których jakiś incydent został zgłoszony. Tymczasem w wielu przypadkach otoczenie nie reaguje, zaś dla samej ofiary często jest to ponad jej siły. Organizacje pozarządowe wskazują, że mamy w Polsce bardzo konkretne przepisy dotyczące tego, jak z przemocą walczyć. Problemem jest jednak ich egzekwowanie. Policja powinna sprawdzać, czy zakazy zbliżania sprawcy do ofiary są przestrzegane. Przede wszystkim zaś musi wzrosnąć świadomość, czym jest przemoc domowa, a dokładniej, że może ona mieć różne oblicza i bynajmniej nie zamykają się one w śladach na ciele. Ta wiedza pozwoli zwalczyć stereotypy czy fałszywe przekonania na temat przemocy i osób pokrzywdzonych. Nadal spotykają się one ze strony funkcjonariuszy z pytaniami: „A może miała pani jakiś interes?“, „Może się pani podobało?“, „A może to zemsta?“, „Może pani po prostu nienawidzi mężczyzn?“. Pojawiają się oskarżenia, że zgłaszająca kobieta sprowokowała mężczyznę do przemocy, podpuszczała czy wręcz sama sobie zrobiła zgłaszaną krzywdę. Zdarzają się też przypadki nieprzyjęcia przez policjantów zawiadomień o przestępstwie mimo wyraźnych przesłanek. Oczywiście nie zawsze tak jest. Słyszymy o empatycznych funkcjonariuszach, którzy znają prawo, są zdeterminowani, by pomóc. Ale, jak dobitnie ujmują to ekspertki z organizacji wspierających kobiety doświadczające przemocy domowej, to nie powinna być loteria, tylko absolutny standard. Przypominają także, że każda pobłażliwość, brak stanowczej reakcji, są wodą na młyn sprawcy. Działających na wyobraźnię informacji o zaniedbaniach w systemie ochrony ofiar przemocy dostarcza także raport Najwyższej Izby Kontroli, zaprezentowany na konferencji prasowej „(Nie)przeciwdziałanie przemocy domowej“. Według kontrolerów policyjne auta często nie są wyposażone w foteliki dla dzieci, które pomogłyby w przewiezieniu najmłodszych do ośrodków interwencji kryzysowej. Nie ma scenariuszy, co robić po godzinach pracy tych ośrodków i jak zabezpieczyć osobę, która pomocy potrzebuje np. w niedzielę wieczorem. Policja przyjeżdżając do domu, w którym rozgrywa się dramat, a sprawca jest pod wpływem alkoholu, nie zawsze przewozi go na izbę wytrzeźwień. W końcu procedura Niebieskiej Karty, zamiast być wszczynana w ciągu siedmiu dni, uruchamiana jest po dwóch miesiącach. W związku z powyższym zwracam się do ministerstwa z następującymi pytaniami: 1. Jak często i w jaki sposób jest weryfikowane przestrzeganie zakazów zbliżania? 2. Jakie działania są podejmowane, by zwiększyć ich skuteczność? 3. Czy ministerstwo planuje zwiększyć nakłady na szkolenia dla policjantów z zakresu przemocy domowej, by lepiej rozumieli różne jej oblicza i byli w stanie empatycznie podchodzić do ofiar? Jeśli tak – z jakiego i do jakiego poziomu? Ile takich szkoleń odbywa się obecnie w ciągu roku? 4. Jakie konsekwencje są wyciągane wobec funkcjonariuszy, którzy pozwalają sobie na pytania i zachowania upokarzające bądź oskarżające ofiary? 5. Jakie działania są podejmowane w celu wdrożenia zaleceń NIK z raportu zaprezentowanego na konferencji „(Nie)przeciwdziałanie przemocy domowej“? Na jakim etapie jest realizacja poszczególnych zaleceń? 6. Co ministerstwo robi lub planuje zrobić, by zapewnić standard dochowania siedmiodniowego terminu na wszczęcie procedury Niebieskiej Karty? Z poważaniem Franciszek Sterczewski

Odpowiedź na interpelację w sprawie roli Policji w ochronie ofiar przemocy domowej Odpowiedź na interpelację nr 14432 w sprawie roli Policji w ochronie ofiar przemocy domowej Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek Warszawa, 27-01-2026 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 14432 Pana Posła Franciszka Sterczewskiego w sprawie roli Policji w ochronie ofiar przemocy domowej , uprzejmie przedstawiam następujące informacje. Na wstępie należy wskazać, że zadania w zakresie przeciwdziałania przemocy domowej, zasady postępowania wobec osób doznających przemocy domowej, jak i osób stosujących ww. przemoc, określa ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej [1] . Natomiast sposób wykonywania przez policjantów czynności w ramach procedury „Niebieskie Karty” oraz w związku z wydawaniem nakazu i zakazu, zakazu zbliżania, zakazu kontaktowania lub zakazu wstępu określają wytyczne nr 3 Komendanta Głównego Policji z dnia 5 lipca 2024 r. w sprawie wykonywania przez policjantów niektórych czynności w ramach procedury „Niebieskie Karty” oraz w związku z wydawaniem nakazu i zakazu, zakazu zbliżania, zakazu kontaktowania lub zakazu wstępu [2] . Odnosząc się do pytania 1 niniejszego wystąpienia, uprzejmie informuję, że zgodnie z § 10 ust. 1 wytycznych nr 3 KGP weryfikacja zasadności i prawidłowości działań podejmowanych przez policjantów w ramach procedury „Niebieskie Karty”, pozostaje w gestii kierownika jednostki organizacyjnej Policji (lub wyznaczonej przez niego osoby). Do ww. osób należy nadzór nad realizacją działań Policji podejmowanych w omawianym obszarze, w tym m.in. w zakresie weryfikacji zakazu zbliżania się do osoby doznającej przemocy domowej na wyrażoną w metrach odległość. Natomiast w nawiązaniu do kwestii zwiększenia skuteczności działań w powyższym zakresie, należy wskazać, że zgodnie z art. 15ai ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji [3] , w okresie obowiązywania nakazu i zakazu, zakazu zbliżania, zakazu kontaktowania lub zakazu wstępu Policja jest zobowiązana do przynajmniej trzykrotnego sprawdzenia, czy osoba stosująca przemoc domową przestrzega ww. środków. Tym samym, po wydaniu nakazu i zakazu lub zakazów, dzielnicowy lub inny wyznaczony policjant, dokonuje wskazanych sprawdzeń. Pierwsze sprawdzenie odbywa się następnego dnia po wydaniu nakazu i zakazu lub zakazów, natomiast drugie i kolejne sprawdzenia powinny następować w odstępie co najmniej 3 dni. Co do zasady sprawdzeń powinien dokonywać dzielnicowy, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby doznającej przemocy domowej. W przypadku ustalenia, w trakcie sprawdzania, że osoba stosująca przemoc domową narusza wydany wobec niej nakaz i zakaz, zakaz zbliżania, zakaz kontaktowania lub zakaz wstępu, policjant podejmuje czynności niezbędne do przywrócenia stanu zgodnego z prawem, tj. podejmuje czynności wobec sprawcy wykroczenia określonego w art. 66b ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń [4] , w trybie przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia [5] . Odnosząc się do zagadnienia szkoleń dla policjantów z zakresu przemocy domowej, uprzejmie informuję, że przedmiotowa tematyka, w tym procedura „Niebieskie Karty” stanowi element szkolenia zawodowego podstawowego, które jest obowiązkowe dla wszystkich nowo przyjętych policjantów. Ponadto kompetencje funkcjonariuszy w omawianym zakresie są systematycznie rozwijane w ramach szkolenia zawodowego podoficerskiego i szkolenia zawodowego oficerskiego, jak również podczas kursów specjalistycznych w zakresie przeciwdziałania przemocy domowej. Dodatkowo policjanci mają możliwość uzupełniania swojej wiedzy z przedmiotowej problematyki w ramach doskonalenia zawodowego centralnego, prowadzonego w formie kursu specjalistycznego w zakresie przeciwdziałania przemocy domowej. Wskazane powyżej szkolenia przygotowują policjantów do wykonywania zadań służbowych, związanych z koordynowaniem działań w ramach procedury zapobiegania przemocy domowej, a także prowadzeniem doskonalenia zawodowego lokalnego w omawianym obszarze. Zagadnienia związane z przemocą domową zostały również ujęte w treściach kształcenia innych programów doskonalenia zawodowego centralnego, m.in. w programie kursu specjalistycznego dla dzielnicowych lub kursu specjalistycznego dla policjantów, wykonujących czynności dochodzeniowo-śledcze. Ponadto warto zauważyć, że policjanci – obok innych członków grupy diagnostyczno-pomocowej – są obowiązani podnosić swoje kompetencje poprzez uczestnictwo w szkoleniach, o których mowa w art. 6 ust. 6 pkt 4 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej , w szczególności w zakresie pracy z osobą doznającą przemocy domowej oraz osobą stosującą przemoc domową. W nawiązaniu do pytania 4 niniejszej interpelacji, należy wskazać, że zachowania funkcjonariusza Policji naruszające godność ofiary stanowi naruszenie zasad etyki zawodowej i dyscypliny służbowej w rozumieniu art. 132 ust. 1 ustawy o Policji . Przechodząc do kolejnych zagadnień podniesionych przez Pana Posła, uprzejmie informuję, stosownie do danych przekazanych przez Komendę Główną Policji, że 18 kwietnia 2025 r. do wszystkich komend wojewódzkich (Stołecznej) Policji zostało skierowane wystąpienie, zawierające przypomnienie obowiązujących w zakresie przeciwdziałania przemocy domowej przepisów prawa, wskazanie konieczności wzmożenia nadzoru nad realizacją zadań w ramach procedury „Niebieskie Karty” oraz podjęcia niezbędnych działań, służących wyeliminowaniu nieprawidłowych praktyk, a także zminimalizowania liczby sytuacji, które mogą budzić wątpliwości. Ponadto do poszczególnych komend wojewódzkich Policji objętych przywołaną w wystąpieniu kontrolą Najwyższej Izby Kontroli (NIK) [6] , skierowano wystąpienie z prośbą o udostępnienie informacji w zakresie stanu i sposobu realizacji zaleceń pokontrolnych NIK. Z otrzymanych informacji wynika, że w poszczególnych garnizonach Policji podjęto stosowne działania, mające na celu wyeliminowanie stwierdzonych nieprawidłowości. Dodatkowo warto zauważyć, że problematyka związana z przeciwdziałaniem przemocy domowej, tj. realizacją przez jednostki organizacyjne Policji procedury „Niebieskie Karty” jest cyklicznie uwzględniana w rocznych planach kontroli Komendy Głównej Policji. Przedstawiając powyższe pragnę jednocześnie poinformować, że prowadzenie spraw dotyczących realizacji przez Policję zadań w obszarze zwalczania przemocy domowej jest objęte nadzorem Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Z poważaniem z up. Czesław Mroczek Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. z 2024 r. poz. 1673. [2] Dz. Urz. KGP poz. 39, z późn. zm., dalej: „wytyczne nr 3 KGP”. [3] Dz. U. z 2025 r. poz. 636, z późn. zm. [4] Dz. U. z 2025 r. poz. 734, z późn. zm. [5] Dz. U. z 2025 r. poz. 860, z późn. zm. [6] Informacja o wynikach kontroli „Przeciwdziałanie przemocy domowej” (znak: LPO.430.6.2024).