Interpelacja w sprawie problemów związanych z badaniami lekarskimi i psychologicznymi oraz wydawaniem pozwoleń na broń

Interpelacja w sprawie problemów związanych z badaniami lekarskimi i psychologicznymi oraz wydawaniem pozwoleń na broń Interpelacja nr 14425 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie problemów związanych z badaniami lekarskimi i psychologicznymi oraz wydawaniem pozwoleń na broń Zgłaszający: Krystyna Sibińska Data wpływu: 30-12-2025 Na podstawie informacji przekazanych podczas spotkania w Lubuskim Urzędzie Wojewódzkim w Gorzowie Wielkopolskim, dotyczącego problemów związanych z badaniami oraz wydawaniem pozwoleń na broń na podstawie ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, zwracam się z niniejszą interpelacją. W toku spotkania omówiono funkcjonowanie systemu badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się oraz posiadających pozwolenie na broń, a także potencjalne skutki planowanych zmian legislacyjnych polegających na wprowadzeniu obowiązkowych, cyklicznych badań dla posiadaczy broni wydanej w celach łowieckich, sportowych oraz szkoleniowych. Uczestnicy spotkania wskazali na szereg istotnych problemów, które mogą mieć bezpośredni wpływ zarówno na bezpieczeństwo publiczne, jak i na sprawność postępowań administracyjnych prowadzonych przez organy Policji. W szczególności zwrócono uwagę na poważny problem ograniczonej dostępności lekarzy psychiatrów uprawnionych do przeprowadzania badań osób ubiegających się o pozwolenie na broń. Wskazano, że niewystarczająca liczba specjalistów, relatywnie niskie stawki za wykonywanie badań oraz wysoki poziom odpowiedzialności zawodowej powodują, iż czas oczekiwania na orzeczenie psychiatryczne ulega znacznemu wydłużeniu. Okoliczność ta może prowadzić do opóźnień w wydawaniu pozwoleń na broń, a w przypadku wprowadzenia badań okresowych – do istotnego przeciążenia systemu. Podniesiono również wątpliwości co do rzetelności części badań psychiatrycznych, wskazując na przypadki, w których z wywiadu lekarskiego prowadzonego przez lekarza orzecznika wynikały przesłanki mogące świadczyć o problemach psychicznych osoby badanej, pomimo wcześniejszego uzyskania przez nią pozytywnego orzeczenia psychiatrycznego. Zwrócono także uwagę na trudności napotykane przez lekarzy rozpatrujących odwołania od orzeczeń, polegające na braku dostępu do pełnej dokumentacji medycznej sporządzonej w pierwszej instancji. Uczestnicy spotkania podkreślili ponadto konieczność pilnej weryfikacji i aktualizacji list lekarzy oraz psychologów upoważnionych do przeprowadzania badań osób ubiegających się i posiadających pozwolenie na broń, prowadzonych przez właściwe komendy wojewódzkie Policji. Jednocześnie wskazano na potrzebę wzmocnienia nadzoru oraz kontroli nad prawidłowością wydawanych orzeczeń lekarskich i psychologicznych, mając na uwadze wagę tych decyzji dla bezpieczeństwa publicznego. W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami: Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji prowadzi obecnie analizy dotyczące dostępności lekarzy psychiatrów i psychologów uprawnionych do badań osób ubiegających się oraz posiadających pozwolenie na broń, w szczególności w kontekście planowanego wprowadzenia obowiązkowych badań okresowych? Czy rozważane są zmiany w zakresie zasad wynagradzania lekarzy i psychologów przeprowadzających przedmiotowe badania, mające na celu zwiększenie zainteresowania wykonywaniem tych czynności? Jakie działania nadzorcze i kontrolne są obecnie podejmowane wobec lekarzy i psychologów wydających orzeczenia w sprawach pozwoleń na broń oraz czy planowane jest ich wzmocnienie? Czy ministerstwo planuje wprowadzenie rozwiązań usprawniających procedurę odwoławczą, w szczególności w zakresie obowiązku przekazywania kompletnej dokumentacji medycznej lekarzom rozpatrującym odwołania? Czy przewidywane są działania legislacyjne lub organizacyjne mające na celu ujednolicenie i uszczelnienie systemu badań lekarskich i psychologicznych w postępowaniach dotyczących pozwoleń na broń?

Odpowiedź na interpelację w sprawie problemów związanych z badaniami lekarskimi i psychologicznymi oraz wydawaniem pozwoleń na broń Odpowiedź na interpelację nr 14425 w sprawie problemów związanych z badaniami lekarskimi i psychologicznymi oraz wydawaniem pozwoleń na broń Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek Warszawa, 27-01-2026 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 14425 Pani Poseł Krystyny Sibińskiej w sprawie problemów związanych z badaniami lekarskimi i psychologicznymi oraz wydawaniem pozwoleń na broń, uprzejmie przedstawiam następujące informacje. W pierwszej kolejności pragnę wyjaśnić, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji [1] , broń palną i amunicję do tej broni, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 11, można posiadać na podstawie pozwolenia na broń wydanego przez właściwego ze względu na miejsce stałego pobytu zainteresowanej osoby lub siedzibę zainteresowanego podmiotu komendanta wojewódzkiego Policji, a w przypadku żołnierzy zawodowych – na podstawie pozwolenia wydanego przez właściwego komendanta oddziału Żandarmerii Wojskowej. Ponadto, w myśl art. 10 ust. 1 ustawy , właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni. Pozwolenie na broń wydawane jest w drodze decyzji administracyjnej, w której określa się cel, w jakim zostało wydane oraz rodzaj i liczbę egzemplarzy broni. Właściwe organy Policji działają w ramach postępowania administracyjnego w sposób niezależny, a kontrola instancyjna nad komendantami wojewódzkimi (Stołecznym) Policji sprawowana jest przez Komendanta Głównego Policji. Na decyzję Komendanta Głównego Policji wydaną w postępowaniu administracyjnym przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który dokonuje oceny przeprowadzonego przez organy Policji postępowania w sprawie pozwolenia na broń. Realizacja zadań przez organy Policji, w ramach postępowań administracyjnych dotyczących pozwoleń na broń, podlega zatem kontroli sądowej sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny. Mając powyższe na uwadze, należy wyjaśnić, że Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) nie prowadzi postępowań administracyjnych związanych z pozwoleniami na broń, jak również nie jest stroną tego rodzaju postępowań. Wiążące rozstrzygnięcia w przedmiotowych sprawach podejmowane są przez organy Policji, których decyzje podlegają kontroli sądowej. Odnosząc się do poruszonych w wystąpieniu Pani Poseł zagadnień należy podkreślić, że zgodnie z art. 15b ust. 2 oraz art. 15c ust. 2 ustawy , komendanci wojewódzcy (Stołeczny) Policji prowadzą i aktualizują rejestry lekarzy i psychologów upoważnionych do badań osób występujących o wydanie pozwolenia na broń lub zgłaszających do rejestru broń pneumatyczną oraz posiadających pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną, a także wystawiają zaświadczenia o wpisie do rejestrów. Ponadto, stosownie do art. 15i ust. 1 ustawy, kontrolę wykonywania i dokumentowania badań lekarskich lub psychologicznych oraz wydawanych orzeczeń lekarskich lub psychologicznych przeprowadza wojewoda właściwy ze względu na miejsce wydania orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego. Dodatkowo należy wskazać, że delegację ustawową do określenia w drodze rozporządzenia m.in. zakresu i formy prowadzenia szkoleń pozwalających na uzyskanie przez lekarzy oraz psychologów dodatkowych kwalifikacji, o których mowa w art. 15b ust. 1 pkt 3 i art. 15c ust. 1 pkt 3 ustawy czy też jednostek uprawnionych do prowadzenia powyższych szkoleń, posiada minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych. Odnosząc się do poruszonych w wystąpieniu Pani Poseł kwestii dotyczących wprowadzenia rozwiązań usprawniających procedurę odwoławczą należy wskazać, że zgodnie z art. 15h ustawy , od orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego, osobie ubiegającej się o pozwolenie na broń oraz komendantowi wojewódzkiemu (Stołecznemu) Policji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby, przysługuje odwołanie. Odwołanie wnosi się na piśmie w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia, za pośrednictwem lekarza albo psychologa, który wydał orzeczenie, do innego wybranego lekarza upoważnionego albo psychologa upoważnionego. Odwołanie powinno zawierać uzasadnienie. Następnie, lekarz albo psycholog, za pośrednictwem którego jest wnoszone odwołanie, przekazuje je wraz z dokumentacją badań do wybranego przez odwołującego się innego upoważnionego lekarza albo psychologa w terminie 3 dni od dnia otrzymania odwołania. Badanie w trybie odwołania przeprowadza się w terminie 30 dni od dnia otrzymania odwołania. Mając powyższe na względzie, należy wskazać na brak uzasadnienia do wprowadzania dodatkowych regulacji mających na celu usprawnienie procedury odwoławczej. Jednocześnie warto wskazać, że zgodnie z art. 15a ust. 2 ustawy, badanie lekarskie osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń obejmuje ogólną ocenę stanu zdrowia, ze szczególnym uwzględnieniem układu nerwowego, stanu psychicznego, stanu narządu wzroku, słuchu i równowagi oraz sprawności układu ruchu. Lekarz przeprowadzający badanie kieruje osobę ubiegającą się o pozwolenie na broń na badania psychiatryczne i okulistyczne, a jeżeli uzna to za niezbędne – na inne badania specjalistyczne lub pomocnicze. Natomiast, zgodnie z ust. 3 cytowanego przepisu prawa, badanie psychologiczne osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń obejmuje w szczególności określenie poziomu rozwoju intelektualnego i opis cech osobowości, z uwzględnieniem funkcjonowania w trudnych sytuacjach, a także określenie poziomu dojrzałości społecznej tej osoby. Mając na uwadze powyższe należy uznać, że obecnie obowiązujące przepisy prawa w wystarczającym zakresie ujednolicają zakres badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się o pozwolenie na broń oraz dodatkowo dają możliwość wykonania innych badań specjalistycznych lub pomocniczych, które zlecić może lekarz upoważniony. Z poważaniem z up. Czesław Mroczek Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. z 2024 r. poz. 485, dalej – ustawa .