Interpelacja w sprawie skandalicznych warunków zakwaterowania i wyżywienia funkcjonariuszy Straży Granicznej delegowanych na granicę z Niemcami i Białorusią

Interpelacja w sprawie skandalicznych warunków zakwaterowania i wyżywienia funkcjonariuszy Straży Granicznej delegowanych na granicę z Niemcami i Białorusią Interpelacja nr 14334 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie skandalicznych warunków zakwaterowania i wyżywienia funkcjonariuszy Straży Granicznej delegowanych na granicę z Niemcami i Białorusią Zgłaszający: Dariusz Matecki Data wpływu: 21-12-2025 Z profilu „Służby w akcji“ docierają do społeczeństwa niepokojące sygnały dotyczące warunków służby funkcjonariuszy Straży Granicznej delegowanych do działań na granicach – zarówno zachodniej, jak i wschodniej. Informacje te są bulwersujące i wskazują na nierówne traktowanie funkcjonariuszy w porównaniu do innych służb mundurowych, w szczególności Policji. Z doniesień wynika, że: Funkcjonariusze Straży Granicznej delegowani do ochrony granicy polsko-niemieckiej otrzymują jedynie 40 zł na wyżywienie dziennie, co w dzisiejszych realiach rynkowych jest kwotą dalece niewystarczającą, by pokryć koszt pełnowartościowego wyżywienia. W praktyce oznacza to, że funkcjonariusze muszą dokładać z własnej kieszeni, aby móc normalnie funkcjonować przez cały dzień służby. W przypadku noclegów sytuacja wygląda równie źle – funkcjonariusze często zmuszeni są do opłacania zakwaterowania z własnych środków, a zwrot kosztów następuje dopiero po wielu tygodniach, a czasem miesiącach. Aby ograniczyć potencjalne nadużycia, placówki SG same wybierają najtańsze możliwe noclegi, co skutkuje zakwaterowaniem funkcjonariuszy w miejscach o bardzo niskim standardzie – często bez zaplecza sanitarnego czy kuchni. W tych samych tanich noclegach przebywają często cudzoziemcy – w tym Białorusini i Ukraińcy – co stanowi poważny dysonans dla funkcjonariuszy odpowiedzialnych za ochronę granic przed nielegalną migracją. To nie tylko kwestia bezpieczeństwa, ale również powagi i autorytetu państwa polskiego. Na granicy z Białorusią sytuacja nie wygląda lepiej – tam funkcjonariusze SG często zmuszeni są korzystać z pomocy Wojska Polskiego, które zapewnia im posiłki, gdyż wspomniane 40 zł nie pozwala na samodzielne zapewnienie sobie ciepłego jedzenia. Z jednej strony słyszymy z ust przedstawicieli rządu Donalda Tuska piękne słowa o szacunku dla służb mundurowych, z drugiej strony – ci sami funkcjonariusze są traktowani jak obywatele drugiej kategorii, wykorzystywani do najtrudniejszych zadań w skandalicznych warunkach. Pytam wprost – czy naprawdę państwa nie stać na zapewnienie polskim funkcjonariuszom godnych warunków pracy i odpoczynku? Przecież to właśnie oni codziennie chronią bezpieczeństwa wszystkich obywateli Rzeczypospolitej. W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania: Dlaczego funkcjonariusze Straży Granicznej delegowani na granicę niemiecką i białoruską otrzymują jedynie 40 zł dziennie na wyżywienie, podczas gdy funkcjonariusze Policji mają zapewnione ciepłe posiłki i wyżywienie? Czy ministerstwo planuje ujednolicenie zasad wyżywienia i noclegu funkcjonariuszy wszystkich służb mundurowych wykonujących zadania w delegacji? Dlaczego funkcjonariusze muszą opłacać noclegi z własnej kieszeni, a zwroty są realizowane dopiero po długim czasie? Czy MSWiA zamierza zmienić ten system i zapewnić zakwaterowanie z góry, jak ma to miejsce w przypadku innych służb? Czy MSWiA monitoruje warunki zakwaterowania wybierane dla funkcjonariuszy Straży Granicznej? Czy bierze się pod uwagę bezpieczeństwo, komfort oraz obecność cudzoziemców w tych samych obiektach? Czy i kiedy planowane są zmiany, które realnie poprawią warunki pracy funkcjonariuszy SG delegowanych do ochrony granic? Czy kierownictwo Straży Granicznej informowało MSWiA o tych problemach? Jeśli tak, kiedy i z jakim skutkiem?

Odpowiedź na interpelację w sprawie skandalicznych warunków zakwaterowania i wyżywienia funkcjonariuszy Straży Granicznej delegowanych na granicę z Niemcami i Białorusią Odpowiedź na interpelację nr 14334 w sprawie skandalicznych warunków zakwaterowania i wyżywienia funkcjonariuszy Straży Granicznej delegowanych na granicę z Niemcami i Białorusią Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek Warszawa, 27-01-2026 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 14334 Pana Posła Dariusza Mateckiego, z uwzględnieniem stanowiska Komendy Głównej Straży Granicznej (SG), uprzejmie informuję co następuje. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 grudnia 2006 r. w sprawie należności funkcjonariuszy Straży Granicznej za podróże służbowe, przeniesienia lub delegowania [1] , funkcjonariuszowi delegowanemu do czasowego pełnienia służby z tytułu podróży służbowych odbywanych na obszarze kraju przysługuje dieta w celu pokrycia zwiększonych kosztów wyżywienia. Jej wysokość została określona w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej [2] i wynosi 45 zł [3] . W tym miejscu warto nadmienić, że podobne rozwiązania funkcjonują w Policji. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 października 2002 r. w sprawie wysokości, warunków i trybu przyznawania policjantom należności za podróże służbowe i przeniesienia [4] , kwotę diety ustala się w wysokości określonej w przepisach prawa o wysokości oraz warunkach ustalania należności przysługujących pracownikowi z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju, wydanych na podstawie art. 77 5 § 2 Kodeksu pracy . Oprócz diety funkcjonariusze delegowani do wzmocnienia oddziałów ochraniających granicę państwową otrzymują następujące należności: dodatek graniczny (zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 października 2025 r. w sprawie dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej [5] ) – 567 zł miesięcznie [6] ; świadczenie pieniężne w zamian za wyżywienie w przypadku pełnienia w okresie od 1 listopada do 31 marca służby na wolnym powietrzu przez co najmniej 4 godziny dziennie (zgodnie z art. 76 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej [7] ) – 15 zł dziennie; podwyższenie dodatków funkcyjnych i służbowych – po 500 zł za każde dwa tygodnie delegowania. W celu poprawy sytuacji funkcjonariuszy wykonujących swoje obowiązki w wymagających warunkach w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) zostały podjęte działania, dotyczące podwyższenia funkcjonariuszom SG kwoty diety przeznaczonej na pokrycie zwiększonych kosztów wyżywienia w przypadku funkcjonariuszy delegowanych do wykonywania zadań w ramach wsparcia w placówkach SG ochraniających odcinki granicy państwowej z Rosją, Białorusią oraz Ukrainą. Niemniej, w ramach prowadzonych uzgodnień wewnątrzresortowych projektu rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie należności funkcjonariuszy Straży Granicznej za podróże służbowe, przeniesienia lub delegowania , powyższe rozwiązanie wzbudziło istotne wątpliwości w zakresie mogących wystąpić dysproporcji w porównaniu do uposażenia funkcjonariuszy służących na stałe w placówkach SG na granicy wschodniej, którzy nie otrzymują diet, bowiem miejsce pełnienia służby jest ich miejscem zamieszkania. W konsekwencji odstąpiono od dalszego procedowania ww. projektu rozporządzenia. Jednocześnie informuję, że mając na uwadze intensywność i uciążliwość zadań związanych z pełnieniem służby w warunkach trudnej sytuacji migracyjnej, SG wystąpiła z propozycją wprowadzenia gratyfikacji dla funkcjonariuszy pełniących służbę na wschodnim odcinku granicy państwowej w formie dodatku terenowego, jaki przysługiwałby na zasadach obowiązujących w Policji (oraz w tej samej wysokości). Wskazany dodatek w SG przysługiwałby za każdy dzień wykonywania przez funkcjonariusza określonych zadań (liczony od dnia wyjazdu poza jednostkę macierzystą w celu ich wykonywania do dnia powrotu do ww. jednostki). Obecnie przedmiotowa propozycja jest analizowana w ramach Zespołu do spraw poprawy warunków pełnienia służby przez funkcjonariuszy służb podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych lub przez niego nadzorowanych [8] . Z kolei zgodnie z przepisami ustawy o Straży Granicznej zmienionej ustawą z dnia 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad zakwaterowania funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Ochrony Państwa oraz poprawy niektórych warunków pełnienia służby [9] funkcjonariusze delegowani do czasowego pełnienia służby uprawnieni są do korzystania z miejsc w internacie lub kwater internatowych. W związku z powyższym w pierwszej kolejności zakwaterowanie funkcjonariuszy odbywa się w obiektach SG, tj. pokojach gościnnych i internatowych, znajdujących się w budynku placówki, zapewniających odpowiedni standard. Natomiast w przypadku braku takiej możliwości funkcjonariusze kwaterowani są w obiektach zewnętrznych, takich jak hotele i agroturystyka. W sytuacji, gdy funkcjonariusze ponoszą koszty zakwaterowania w internacie albo kwaterze internatowej, przysługuje im świadczenie mieszkaniowe, którego wysokość ustala się kwotowo, jako iloczyn stawki podstawowej oraz odpowiedniego mnożnika lokalizacyjnego. Z kolei przy wyborze zewnętrznych miejsc zakwaterowania uwzględnia się odległość od placówki SG, możliwości długoterminowego zakwaterowania deklarowanej liczby osób (w szczególności z tej samej jednostki organizacyjnej), płeć funkcjonariuszy (kwaterowanie w pokojach więcej niż jednej osoby), właściwy poziom standardu sanitarnego, dostęp do pomieszczeń umożliwiających samodzielne przygotowanie posiłków, bezpieczeństwo funkcjonariuszy oraz bezpieczeństwo pojazdów służbowych. Jednocześnie należy zaznaczyć, że część hoteli, w których kwaterowani są funkcjonariusze SG nie jest przeznaczona do wyłącznego korzystania przez SG, tym samym nie można wykluczyć sytuacji zatrzymania się tam innych osób. Miejsca kwaterowania delegowanych funkcjonariuszy były sprawdzane przez kadrę kierowniczą placówek SG lub wyznaczonych funkcjonariuszy. Ponadto miejsca zakwaterowania funkcjonariuszy delegowanych do realizacji czynności związanych z tymczasowym przywróceniem kontroli granicznej zostały zaakceptowane przez stronę społeczną (Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Funkcjonariuszy Straży Granicznej), która nie wniosła zastrzeżeń w tym zakresie. Dodatkowo warto nadmienić, że w miarę posiadanych możliwości warunki zakwaterowania delegowanych funkcjonariuszy są stale dostosowywane do ich potrzeb. W placówkach SG dostępne są dystrybutory grzejąco-chłodzące do wody oraz urządzenia AGD umożliwiające przygotowanie posiłków. W miejscach, gdzie zakwaterowani są funkcjonariusze, zabezpieczone zostały stosownie wyposażone pomieszczenia socjalne umożliwiające przygotowanie oraz spożywanie posiłków. Natomiast zakupione kontenery mobilne, wykorzystywane w miejscach przywrócenia kontroli granicznej, są wyposażone lub sukcesywnie doposażane w m.in. lodówki, mikrofalówki oraz drobny sprzęt AGD. Przedstawiając powyższe należy jednocześnie wskazać, że zgodnie z rozporządzeniem w sprawie należności funkcjonariuszy Straży Granicznej za podróże służbowe, przeniesienia lub delegowania funkcjonariuszowi, któremu w czasie podróży służbowej nie zapewniono bezpłatnego noclegu przysługuje zwrot kosztów noclegu w hotelu lub innym obiekcie świadczącym usługi hotelarskie w wysokości stwierdzonej rachunkiem. Funkcjonariusz ma możliwość otrzymania zaliczki na niezbędne koszty podróży. Funkcjonariusz jest zobowiązany do rozliczenia kosztów podróży służbowej i pobranej zaliczki w terminie 14 dni. Wypłata należności z tytułu podróży służbowej następuje w terminie 14 dni od złożenia prawidłowo wypełnionego rozliczenia (w uzasadnionym przypadku termin ten może ulec wydłużeniu do 30 dni). Z poważaniem z up. Czesław Mroczek Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. z 2024 r. poz. 493. [2] Dz. U. z 2023 r. poz. 2190, wydanym na podstawie art. 77 5 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277, z późn. zm.) [3] Dieta w tej wysokości obowiązuje od 1 stycznia 2023 r. (poprzednio wynosiła 38 zł). [4] Dz. U. poz. 903, z późn. zm. [5] Dz. U. poz. 1494 [6] W wysokości proporcjonalnej do liczby dni wykonywania zadań. [7] Dz. U. z 2025 r. poz. 914, z późn. zm. [8] Powołanego na podstawie zarządzenia nr 57 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 17 października 2024 r. w sprawie Zespołu do spraw poprawy warunków pełnienia służby przez funkcjonariuszy służb podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych lub niego nadzorowanych . [9] Dz. U. poz. 1366