Interpelacja w sprawie warunków zakwaterowania i wyżywienia funkcjonariuszy Straży Granicznej delegowanych do służby na granicach RP

Interpelacja w sprawie warunków zakwaterowania i wyżywienia funkcjonariuszy Straży Granicznej delegowanych do służby na granicach RP Interpelacja nr 14328 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie warunków zakwaterowania i wyżywienia funkcjonariuszy Straży Granicznej delegowanych do służby na granicach RP Zgłaszający: Michał Woś Data wpływu: 21-12-2025 Szanowny Panie Ministrze, do mojego biura poselskiego oraz do opinii publicznej docierają liczne, powtarzające się sygnały od funkcjonariuszy Straży Granicznej dotyczące skandalicznie niskiego standardu zabezpieczenia bytowego podczas delegowania ich do pełnienia służby na granicach Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności na granicy z Republiką Federalną Niemiec oraz na granicy z Republiką Białorusi. Z przekazywanych informacji wynika, że funkcjonariusze Straży Granicznej: otrzymują 40 zł dziennie na wyżywienie, co w obecnych realiach cenowych nie pozwala na zapewnienie nawet jednego pełnowartościowego, ciepłego posiłku w trakcie wielogodzinnej, wymagającej służby, są zmuszeni finansować noclegi z własnych środków, oczekując następnie na ich zwrot przez wiele tygodni, a nierzadko nawet miesięcy, nie mają realnego wpływu na wybór miejsca noclegowego, które często wskazywane jest przez jednostki organizacyjne SG wyłącznie ze względu na niską cenę, a nie standard czy bezpieczeństwo, bywają zakwaterowani w obiektach o bardzo niskim standardzie, pozbawionych zaplecza sanitarnego lub kuchennego, co uniemożliwia przygotowanie ciepłego posiłku, w przypadku granicy z Białorusią korzystają z pomocy Wojska Polskiego w zakresie wyżywienia, ponieważ środki przewidziane dla funkcjonariuszy SG są niewystarczające do normalnego funkcjonowania. Szczególnie niepokojące są sygnały dotyczące noclegów w miejscach, gdzie zakwaterowani są obywatele państw trzecich, w tym Białorusi i Ukrainy, co rodzi oczywisty paradoks bezpieczeństwa i podważa elementarne zasady ochrony funkcjonariuszy formacji odpowiedzialnej za bezpieczeństwo granic państwa. Jednocześnie z informacji publicznych wynika, że inne formacje podległe MSWiA, w szczególności Policja, mają zapewnione znacznie lepsze warunki zakwaterowania i wyżywienia podczas analogicznych delegacji, co rodzi uzasadnione poczucie nierównego traktowania funkcjonariuszy Straży Granicznej – formacji o kluczowym znaczeniu dla bezpieczeństwa państwa. W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami: Na jakiej podstawie ustalono obowiązującą stawkę 40 zł dziennie na wyżywienie funkcjonariuszy Straży Granicznej delegowanych do pełnienia służby na granicach RP i kiedy była ona ostatnio waloryzowana? Czy MSWiA uznaje, że kwota ta jest wystarczająca do zapewnienia funkcjonariuszom całodziennego, pełnowartościowego wyżywienia w obecnych realiach gospodarczych? Dlaczego funkcjonariusze Straży Granicznej zmuszeni są do finansowania noclegów z własnych środków i oczekiwania na ich zwrot przez długie okresy czasu? Jaki był średni czas zwrotu kosztów noclegów funkcjonariuszom SG w 2023 i 2024 roku? Według jakich kryteriów wybierane są obiekty noclegowe dla funkcjonariuszy Straży Granicznej i czy brane są pod uwagę kwestie bezpieczeństwa, standardu sanitarnego oraz możliwości przygotowania posiłków? Czy MSWiA posiada wiedzę o przypadkach zakwaterowania funkcjonariuszy SG w obiektach współdzielonych z cudzoziemcami, w tym z obywatelami państw potencjalnie wrogich, i jakie działania zostały w tej sprawie podjęte? Z jakiego powodu warunki delegacyjne funkcjonariuszy Straży Granicznej odbiegają istotnie od warunków zapewnianych funkcjonariuszom Policji? Czy planowane są zmiany systemowe w zakresie: wysokości diet, organizacji wyżywienia, bezpośredniego opłacania noclegów przez pracodawcę, minimalnych standardów zakwaterowania? W jakim terminie funkcjonariusze Straży Granicznej mogą spodziewać się realnej poprawy warunków pełnienia służby delegacyjnej? Funkcjonariusze Straży Granicznej realizują jedne z najtrudniejszych i najbardziej odpowiedzialnych zadań w systemie bezpieczeństwa państwa. Deklaracje o szacunku i uznaniu, składane przez przedstawicieli rządu w mediach, muszą znaleźć odzwierciedlenie w konkretnych decyzjach organizacyjnych i finansowych, a nie pozostawać wyłącznie elementem przekazu wizerunkowego. Oczekuję rzetelnej i szczegółowej odpowiedzi. Z poważaniem Michał Woś

Odpowiedź na interpelację w sprawie warunków zakwaterowania i wyżywienia funkcjonariuszy Straży Granicznej delegowanych do służby na granicach RP Odpowiedź na interpelację nr 14328 w sprawie warunków zakwaterowania i wyżywienia funkcjonariuszy Straży Granicznej delegowanych do służby na granicach RP Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek Warszawa, 27-01-2026 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 14328 Pana Posła Michała Wosia w sprawie warunków zakwaterowania i wyżywienia funkcjonariuszy Straży Granicznej delegowanych do służby na granicach RP , z uwzględnieniem stanowiska Komendy Głównej Straży Granicznej (SG), uprzejmie informuję co następuje. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 grudnia 2006 r. w sprawie należności funkcjonariuszy Straży Granicznej za podróże służbowe, przeniesienia lub delegowania [1] , funkcjonariuszowi delegowanemu do czasowego pełnienia służby z tytułu podróży służbowych odbywanych na obszarze kraju przysługuje dieta w celu pokrycia zwiększonych kosztów wyżywienia. Jej wysokość została określona w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej [2] i wynosi 45 zł [3] . W tym miejscu warto nadmienić, że podobne rozwiązania funkcjonują w Policji. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 października 2002 r. w sprawie wysokości, warunków i trybu przyznawania policjantom należności za podróże służbowe i przeniesienia [4] , kwotę diety ustala się w wysokości określonej w przepisach prawa o wysokości oraz warunkach ustalania należności przysługujących pracownikowi z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju, wydanych na podstawie art. 77 5 § 2 Kodeksu pracy . Oprócz diety funkcjonariusze delegowani do wzmocnienia oddziałów ochraniających granicę państwową otrzymują następujące należności: dodatek graniczny (zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 października 2025 r. w sprawie dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Straży Granicznej [5] ) – 567 zł miesięcznie [6] ; świadczenie pieniężne w zamian za wyżywienie w przypadku pełnienia w okresie od 1 listopada do 31 marca służby na wolnym powietrzu przez co najmniej 4 godziny dziennie (zgodnie z art. 76 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej [7] ) – 15 zł dziennie, podwyższenie dodatków funkcyjnych i służbowych – po 500 zł za każde dwa tygodnie delegowania. W celu poprawy sytuacji funkcjonariuszy wykonujących swoje obowiązki w wymagających warunkach w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) zostały podjęte działania, dotyczące podwyższenia funkcjonariuszom SG kwoty diety przeznaczonej na pokrycie zwiększonych kosztów wyżywienia w przypadku funkcjonariuszy delegowanych do wykonywania zadań w ramach wsparcia w placówkach SG ochraniających odcinki granicy państwowej z Rosją, Białorusią oraz Ukrainą. Niemniej, w ramach prowadzonych uzgodnień wewnątrzresortowych projektu rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie należności funkcjonariuszy Straży Granicznej za podróże służbowe, przeniesienia lub delegowania , powyższe rozwiązanie wzbudziło istotne wątpliwości w zakresie mogących wystąpić dysproporcji w porównaniu do uposażenia funkcjonariuszy służących na stałe w placówkach SG na granicy wschodniej, którzy nie otrzymują diet, bowiem miejsce pełnienia służby jest ich miejscem zamieszkania. W konsekwencji odstąpiono od dalszego procedowania ww. projektu rozporządzenia. Jednocześnie informuję, że mając na uwadze intensywność i uciążliwość zadań związanych z pełnieniem służby w warunkach trudnej sytuacji migracyjnej, SG wystąpiła z propozycją wprowadzenia gratyfikacji dla funkcjonariuszy pełniących służbę na wschodnim odcinku granicy państwowej w formie dodatku terenowego, jaki przysługiwałby na zasadach obowiązujących w Policji (oraz w tej samej wysokości). Wskazany dodatek w SG przysługiwałby za każdy dzień wykonywania przez funkcjonariusza określonych zadań (liczony od dnia wyjazdu poza jednostkę macierzystą w celu ich wykonywania do dnia powrotu do ww. jednostki). Obecnie przedmiotowa propozycja jest analizowana w ramach Zespołu do spraw poprawy warunków pełnienia służby przez funkcjonariuszy służb podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych lub przez niego nadzorowanych [8] . Z kolei zgodnie z przepisami ustawy o Straży Granicznej zmienionej ustawą z dnia 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad zakwaterowania funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Ochrony Państwa oraz poprawy niektórych warunków pełnienia służby [9] funkcjonariusze delegowani do czasowego pełnienia służby uprawnieni są do korzystania z miejsc w internacie lub kwater internatowych. W związku z powyższym w pierwszej kolejności zakwaterowanie funkcjonariuszy odbywa się w obiektach SG, tj. pokojach gościnnych i internatowych, znajdujących się w budynku placówki, zapewniających odpowiedni standard. Natomiast w przypadku braku takiej możliwości funkcjonariusze kwaterowani są w obiektach zewnętrznych, takich jak hotele i agroturystyka. W sytuacji, gdy funkcjonariusze ponoszą koszty zakwaterowania w internacie albo kwaterze internatowej, przysługuje im świadczenie mieszkaniowe, którego wysokość ustala się kwotowo, jako iloczyn stawki podstawowej oraz odpowiedniego mnożnika lokalizacyjnego. Z kolei przy wyborze zewnętrznych miejsc zakwaterowania uwzględnia się odległość od placówki SG, możliwości długoterminowego zakwaterowania deklarowanej liczby osób (w szczególności z tej samej jednostki organizacyjnej), płeć funkcjonariuszy (kwaterowanie w pokojach więcej niż jednej osoby), właściwy poziom standardu sanitarnego, dostęp do pomieszczeń umożliwiających samodzielne przygotowanie posiłków, bezpieczeństwo funkcjonariuszy oraz bezpieczeństwo pojazdów służbowych. Jednocześnie należy zaznaczyć, że część hoteli, w których kwaterowani są funkcjonariusze SG nie jest przeznaczona do wyłącznego korzystania przez SG, tym samym nie można wykluczyć sytuacji zatrzymania się tam innych osób. Miejsca kwaterowania delegowanych funkcjonariuszy były sprawdzane przez kadrę kierowniczą placówek SG lub wyznaczonych funkcjonariuszy. Ponadto miejsca zakwaterowania funkcjonariuszy delegowanych do realizacji czynności związanych z tymczasowym przywróceniem kontroli granicznej zostały zaakceptowane przez stronę społeczną (Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Funkcjonariuszy Straży Granicznej), która nie wniosła zastrzeżeń w tym zakresie. Dodatkowo warto nadmienić, że w miarę posiadanych możliwości warunki zakwaterowania delegowanych funkcjonariuszy są stale dostosowywane do ich potrzeb. W placówkach SG dostępne są dystrybutory grzejąco-chłodzące do wody oraz urządzenia AGD umożliwiające przygotowanie posiłków. W miejscach, gdzie zakwaterowani są funkcjonariusze, zabezpieczone zostały stosownie wyposażone pomieszczenia socjalne umożliwiające przygotowanie oraz spożywanie posiłków. Natomiast zakupione kontenery mobilne, wykorzystywane w miejscach przywrócenia kontroli granicznej, są wyposażone lub sukcesywnie doposażane w m.in. lodówki, mikrofalówki oraz drobny sprzęt AGD. Przedstawiając powyższe należy jednocześnie wskazać, że zgodnie z rozporządzeniem w sprawie należności funkcjonariuszy Straży Granicznej za podróże służbowe, przeniesienia lub delegowania funkcjonariuszowi, któremu w czasie podróży służbowej nie zapewniono bezpłatnego noclegu przysługuje zwrot kosztów noclegu w hotelu lub innym obiekcie świadczącym usługi hotelarskie w wysokości stwierdzonej rachunkiem. Funkcjonariusz ma możliwość otrzymania zaliczki na niezbędne koszty podróży. Funkcjonariusz jest zobowiązany do rozliczenia kosztów podróży służbowej i pobranej zaliczki w terminie 14 dni. Wypłata należności z tytułu podróży służbowej następuje w terminie 14 dni od złożenia prawidłowo wypełnionego rozliczenia (w uzasadnionym przypadku termin ten może ulec wydłużeniu do 30 dni). Z poważaniem z up. Czesław Mroczek Sekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. z 2024 r. poz. 493. [2] Dz. U. z 2023 r. poz. 2190, wydanym na podstawie art. 77 5 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277, z późn. zm.) [3] Dieta w tej wysokości obowiązuje od 1 stycznia 2023 r. (poprzednio wynosiła 38 zł). [4] Dz. U. poz. 903, z późn. zm. [5] Dz. U. poz. 1494 [6] W wysokości proporcjonalnej do liczby dni wykonywania zadań. [7] Dz. U. z 2025 r. poz. 914, z późn. zm. [8] Powołanego na podstawie zarządzenia nr 57 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 17 października 2024 r. w sprawie Zespołu do spraw poprawy warunków pełnienia służby przez funkcjonariuszy służb podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych lub niego nadzorowanych . [9] Dz. U. poz. 1366