Interpelacja w sprawie decyzji o przekazaniu 100 mln dolarów amerykańskich na rzecz Ukrainy

Interpelacja w sprawie decyzji o przekazaniu 100 mln dolarów amerykańskich na rzecz Ukrainy Interpelacja nr 14284 do ministra spraw zagranicznych w sprawie decyzji o przekazaniu 100 mln dolarów amerykańskich na rzecz Ukrainy Zgłaszający: Jarosław Sachajko Data wpływu: 17-12-2025 Szanowny Panie Premierze, w przestrzeni publicznej pojawiła się informacja, iż minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski ogłosił decyzję o przekazaniu 100 mln dolarów amerykańskich na rzecz Ukrainy. Kwota ta stanowi równowartość ok. 400 mln zł, czyli wartość odpowiadającą wydatkom dużego wojewódzkiego szpitala w skali roku lub rocznemu budżetowi kilku kluczowych programów społecznych. Z komunikatów rządowych nie wynika jednak, na jakiej podstawie prawnej taka decyzja została podjęta, ani czy została ona w ogóle sformalizowana w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami dotyczącymi finansów publicznych i wydatków budżetu państwa. Zgodnie z: art. 219 Konstytucji RP wszelkie wydatki państwa mogą być dokonywane wyłącznie na podstawie ustawy budżetowej; art. 44 ust. 1 ustawy o finansach publicznych wydatki publiczne można ponosić tylko w granicach kwot określonych w planie finansowym oraz zgodnie z przeznaczeniem określonym w przepisach prawa; art. 136 ustawy o finansach publicznych udzielanie pomocy innym państwom w formie finansowej wymaga odpowiedniej pozycji budżetowej lub uchwały Rady Ministrów zmieniającej plan wydatków. Minister spraw zagranicznych nie posiada kompetencji do samodzielnego zobowiązywania państwa polskiego do wypłaty środków finansowych w tak znacznej wysokości, jeżeli nie wynika to wprost z ustawy budżetowej lub uchwały Rady Ministrów. Żaden przepis nie zezwala ministrowi resortowemu na podejmowanie jednostronnych decyzji skutkujących wielomilionowymi wydatkami Skarbu Państwa. Do chwili złożenia niniejszej interpelacji: nie opublikowano uchwały Rady Ministrów, nie wskazano paragrafu ustawy budżetowej, nie wykazano, że środki te znajdują się w rezerwie celowej, nie przedstawiono decyzji ministra finansów i gospodarki o zmianie przeznaczenia wydatków, nie odnotowano w Sejmie RP żadnej informacji o dokonaniu transferu lub zaciągnięciu zobowiązania finansowego. Jeżeli stosownych decyzji nie było, mogło dojść do naruszenia przepisów ustawy o finansach publicznych dotyczących gospodarowania środkami publicznymi. Państwo polskie musi mieć pewność, że pieniądze podatników nie są wydatkowane poza systemem kontroli demokratycznej. Kwota 100 mln dolarów ma być przekazana, w sytuacji gdy: zadłużenie Skarbu Państwa wzrosło o ok. 520 mld zł od końca 2023 r. do III kwartału 2025 r., a tylko w 2025 r. dług sektora instytucji rządowych i samorządowych zwiększył się już o ponad 200 mld zł w stosunku do końca 2024 r., dług pozabudżetowy, obejmujący fundusze BGK i PFR, wzrósł z ok. 350 mld zł w 2023 r. do ok. 470–500 mld zł w 2025 r., co oznacza przyrost o 120-150 mld zł w ciągu dwóch lat, poza kontrolą ustawy budżetowej i Sejmu RP, NFZ planuje wielomiliardowe cięcia, a zadłużenie szpitali przekracza 20 mld zł, w Polsce narasta problem zamykanych oddziałów szpitalnych i braku personelu, rząd postulował konieczność oszczędności w wielu obszarach państwa. Wydatkowanie tak dużej sumy bez wskazania precyzyjnych przesłanek i instrumentów kontroli budzi uzasadniony niepokój opinii publicznej – zarówno w wymiarze prawnym, jak i gospodarczym. Sprawa obciążająca polskich podatników kwotą równą kilkuset milionom złotych wymaga pełnej, niezwłocznej i szczegółowej informacji publicznej. Wszelkie decyzje dotyczące środków publicznych muszą być podejmowane w sposób zgodny z prawem i pod kontrolą parlamentu. Na podstawie powyższych okoliczności zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1. Na jakiej podstawie prawnej minister spraw zagranicznych ogłosił decyzję o przekazaniu 100 mln dolarów Ukrainie? Proszę o wskazanie: artykułu ustawy, uchwały, rozporządzenia lub innego aktu prawnego. 2. Czy Rada Ministrów podjęła uchwałę w tej sprawie? Jeśli tak – proszę o przesłanie pełnego tekstu uchwały wraz z uzasadnieniem. 3. Z którego paragrafu ustawy budżetowej na rok 2025 pochodzi kwota 100 mln dolarów? Proszę wskazać: dział, rozdział, artykuł oraz plan finansowy odpowiedniej części budżetu. 4. Czy środki te znajdują się w rezerwie celowej budżetu państwa? Jeśli tak – proszę podać numer rezerwy i jej wartość początkową. 5. Czy minister finansów i gospodarki wydał zgodę na przesunięcia budżetowe umożliwiające przekazanie tych środków? Proszę o przedstawienie decyzji podpisanej przez ministra finansów i gospodarki. 6. Czy w związku z przekazaniem środków została przeprowadzona ocena ryzyka finansowego dla budżetu państwa? Jeśli tak – proszę o jej udostępnienie. 7. Czy udzielono gwarancji polskiego rządu lub zobowiązania kredytowego w jakiejkolwiek formie? Jeżeli tak – proszę wskazać podstawę prawną oraz wartość gwarancji. 8. Czy decyzja ministra Sikorskiego była wcześniej konsultowana z Sejmem RP lub Komisją Finansów Publicznych? Proszę wskazać daty, protokoły posiedzeń i przedstawione opinie. 9. Czy środki te zostaną przekazane niezwłocznie, czy są jedynie deklaracją polityczną? Proszę o podanie harmonogramu wypłaty lub procedury podpisania umowy pomocowej. 10. Czy w MSZ lub w innych resortach istnieje ocena ryzyka korupcyjnego dotycząca wydatkowania tych środków w Ukrainie? Proszę przedstawić analizę lub wyjaśnić, dlaczego jej nie sporządzono. Z wyrazami szacunku Poseł na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie decyzji o przekazaniu 100 mln dolarów amerykańskich na rzecz Ukrainy Odpowiedź na interpelację nr 14284 w sprawie decyzji o przekazaniu 100 mln dolarów amerykańskich na rzecz Ukrainy Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski Warszawa, 14-01-2026 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację nr 14284 posła Jarosława Sachajki w sprawie decyzji o przekazaniu 100 mln dolarów amerykańskich na rzecz Ukrainy przekazuję następujące informacje. NATO Prioritised Ukraine Requirements List (NATO PURL) jest inicjatywą Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego uruchomioną w sierpniu 2025 r. i to NATO odpowiada za realizację jej poszczególnych etapów. W ramach inicjatywy NATO PURL Ukraina otrzymuje sprzęt wojskowy na priorytetowe potrzeby obronne pochodzący z zasobów USA. Państwa NATO przekazują środki na wsparcie Ukrainy na konto Sojuszu Północnoatlantyckiego. Na podstawie zgłaszanych przez siły zbrojne UA potrzeb NATO pozyskuje sprzęt w USA i dostarcza Ukrainie. Transfery sprzętu na Ukrainę dokonywane są przez misję NSATU (NATO Security Assistance and Training for Ukraine). Wyłącza to ryzyko korupcyjne. Udział Polski w inicjatywie PURL wynika z członkostwa w NATO (organizacji międzynarodowej, w ramach której Polska płaci składki i wpłaty na różne inicjatywy) oraz z dodatkowych umów dotyczących NATO PURL zawartych między rządem RP a NATO w dniu 9 grudnia 2025 r. Rada Ministrów wydała zgodę na podpisanie tych umów w dniu 5 grudnia 2025 r. Umowy te nie podlegają publikacji. Wpłata Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP do Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego na rzecz inicjatywy NATO PURL, w wysokości 100 mln USD, została sfinansowana w grudniu 2025 r. ze środków przeznaczonych na wsparcie Ukrainy w ustawie budżetowej na 2025 r. – w ramach limitu wydatków ujętych w części 45 – Sprawy zagraniczne - dział 750: (Administracja publiczna) - rozdział 75095: (Pozostała działalność) – paragraf: 4540 (wpłaty/składki do OM); budżet zadaniowy: 15-01-03-01 działania polityki bezpieczeństwa. Wpłata ta nie stanowiła podstawy do ubiegania się o nowe środki, niezaplanowane w budżecie MSZ na 2025 r. W związku z tym nie była potrzebna zgoda ministra finansów na przesunięcie środków. Reasumując, minister spraw zagranicznych dokonał wpłaty na podstawie wyżej wymienionej decyzji Rady Ministrów w ramach swoich kompetencji i w ramach budżetu ministerstwa. Z wyrazami szacunku Z up. Władysław Teofil Bartoszewski Sekretarz Stanu