Interpelacja w sprawie realizacji deklaracji składanych w trakcie posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Ochrony i Rozwoju Polskiej Produkcji Rolnej w zakresie spółdzielni energetycznych

Interpelacja w sprawie realizacji deklaracji składanych w trakcie posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Ochrony i Rozwoju Polskiej Produkcji Rolnej w zakresie spółdzielni energetycznych Interpelacja nr 13976 do ministra rolnictwa i rozwoju wsi, ministra energii w sprawie realizacji deklaracji składanych w trakcie posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Ochrony i Rozwoju Polskiej Produkcji Rolnej w zakresie spółdzielni energetycznych Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka Data wpływu: 02-12-2025 Szanowni Panowie Ministrowie, spółdzielnie energetyczne są jednym z najważniejszych narzędzi obniżania kosztów energii w rolnictwie, przetwórstwie i na obszarach wiejskich – co potwierdzają zarówno analizy MRiRW i KOWR, jak i opinie ekspertów oraz doświadczenia innych państw UE. W świetle rosnących kosztów energii, presji zagranicznej konkurencji, a także wyzwań związanych z forsowanym przez Komisję Europejską Europejskim Zielonym Ładem rozwój tego modelu jest nie tylko potrzebą, ale koniecznością. Tym bardziej dziwi fakt, że – mimo jednoznacznych deklaracji składanych w Sejmie przez obecną wiceminister rolnictwa Małgorzatę Gromadzką – brak jest realnych efektów, konkretnych działań oraz wdrożeń, które faktycznie pozwoliłyby polskim rolnikom, gminom i zakładom przetwórczym korzystać z potencjału spółdzielni energetycznych. Podczas posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Ochrony i Rozwoju Polskiej Produkcji Rolnej przewodnicząca zespołu, a obecnie wiceminister rolnictwa Małgorzata Gromadzka stwierdziła, że: „W kwestii rozwoju i polskiej produkcji rolnej, a także przemysłu przetwórczego i szeregu innych gałęzi, energia jest czynnikiem, który wpływa na opłacalność w wielu aspektach, dlatego też bardzo dobrym rozwiązaniem jest tworzenie spółdzielni energetycznych” . Trudno o bardziej jednoznaczną deklarację, tym bardziej że minister Gromadzka poinformowała również, że 23 stycznia 2025 r. odbyła spotkanie w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotyczące właśnie spółdzielni energetycznych. Skoro zatem Pani Minister, jako poseł i przewodnicząca zespołu, jasno formułowała priorytety, a następnie – jako wiceminister – zapowiadała podjęcie działań, to dziś zasadne jest pytanie: Co zostało faktycznie zrobione?, tym bardziej że podczas tego samego posiedzenia zespołu dyrektor Jarosław Wiśniewski wskazywał: „Spółdzielczość na obszarach wiejskich jest dobrze znana, ważne, żeby wykorzystać z tej formy prawnej te właściwości, które pozwalają uzyskać korzyści”. Słusznie – ale samymi deklaracjami korzyści się nie osiągnie. Rolnicy pytają o konkrety: procedury, terminy, przyłączenia, bariery legislacyjne, wsparcie dla JST, zmiany w PZP, działania szkoleniowe, stan rejestracji spółdzielni, odmowy OSD, średni czas przyłączeń, opodatkowanie nadwyżek energii. Rolnicy, przedsiębiorcy rolno-spożywczy i JST nie potrzebują deklaracji – potrzebują realnych działań, legislacji i rozwiązań, dzięki którym spółdzielnie energetyczne staną się w Polsce rzeczywistym narzędziem wzmacniania lokalnej gospodarki, a nie tylko pustymi deklaracjami polityków uśmiechniętej koalicji . W imieniu rolników oraz środowiska polskiej produkcji rolnej proszę o szczegółową odpowiedź na każde z poniższych pytań: 1. Proszę o przedstawienie pełnej informacji dotyczącej spotkania w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 stycznia 2025 r., o którym mówiła minister Małgorzata Gromadzka, w tym: pełną notatkę ze spotkania, listę uczestników, tematykę obrad, podjęte ustalenia i decyzje, wskazanie jednostek odpowiedzialnych za ich realizację, harmonogram wykonania, dane na temat wykonanych dotąd działań. 2. Ile szkoleń, warsztatów i spotkań informacyjnych dotyczących spółdzielni energetycznych zorganizowało MRiRW, ODR-y oraz jednostki podległe od początku 2024 r. do dnia sporządzenia odpowiedzi na niniejszą interpelację? Proszę o przedstawienie: dat, miejsc, liczby uczestników (z podziałem na rolników, JST, przedsiębiorców, organizacje), zakresów tematycznych, materiałów (prezentacje, notatki), wykładowców, poniesionych kosztów. 3. Jakie działania zostały podjęte przez MRiRW w zakresie umożliwienia gminom informowania mieszkańców o spółdzielniach energetycznych, o czym mówiła minister Gromadzka? Proszę o wskazanie konkretnych narzędzi, wytycznych, kampanii lub rekomendacji. 4. Jakie zmiany legislacyjne zostały przeprowadzone od 23 stycznia 2025 r. w celu ułatwienia zakładania i funkcjonowania spółdzielni energetycznych? Proszę o przedstawienie: zmienionych ustaw, zmienionych rozporządzeń, projektów ustaw w toku, analiz i ocen skutków regulacji. 5. Jakie działania podjęto w celu zmniejszenia obciążeń administracyjnych dla spółdzielni energetycznych i ich członków? Proszę o opis podjętych kroków i ich efektów. 6. Jakie zmiany w Prawie zamówień publicznych zostały zaproponowane lub wdrożone, aby umożliwić jednostkom samorządu terytorialnego udział w spółdzielniach energetycznych oraz zakup energii od tych spółdzielni? 7. Czy prowadzone są prace legislacyjne mające na celu rozszerzenie zakresu działalności spółdzielni rolników o funkcje spółdzielni energetycznych? Jeżeli tak – proszę o informację o stanie prac. 8. Jakie działania podjęto w zakresie opodatkowania nadwyżek energii oddawanej do sieci przez członków spółdzielni energetycznych (podatek dochodowy od energii niewykorzystanej)? Czy resort przewiduje zmianę tych regulacji? 9. Proszę o przedstawienie pełnej informacji o odmowach wydania warunków przyłączenia dla instalacji planowanych w ramach spółdzielni energetycznych w latach 2024 i 2025, z podziałem na: operatorów, województwa, moc instalacji, rodzaj źródeł (PV, wiatr, biogaz). 10. Ile warunków przyłączenia wydano w latach 2024–2025, ile z nich wykorzystano, a ile wygasło lub zostało odsprzedanych? Proszę o dane dotyczące: skali „handlu warunkami przyłączeniowymi”, działań podjętych przez MRiRW w celu jego wyeliminowania. 11. Czy ministerstwo wprowadziło lub planuje wprowadzić preferencje przyłączeniowe dla jednostek samorządu terytorialnego oraz spółdzielni energetycznych? Jeżeli tak – w jakim zakresie? 12. Jaki był średni czas oczekiwania na przyłączenie instalacji OZE planowanej w ramach spółdzielni energetycznej w latach 2024–2025? 13. Jak ministerstwo zamierza rozwiązać problem braku przystosowania sieci dystrybucyjnych do przyjmowania nowych źródeł energii, który był sygnalizowany podczas posiedzenia zespołu? Proszę o przedstawienie diagnozy oraz planu działań. 14. Na jakim etapie znajdują się prace nad ujednoliceniem procedur zawierania umów ze sprzedawcami energii oraz nad określeniem zasad i terminów rozliczeń między spółdzielniami energetycznymi a operatorami sieci? 15. Czy przygotowano wzorcowe umowy, procedury i wytyczne dla spółdzielni energetycznych na poziomie krajowym? 16. Jakie działania podjęto w celu skrócenia procedury wpisu spółdzielni energetycznych do wykazu prowadzonego przez KOWR? Proszę o przedstawienie: średniego czasu wpisu (2024–2025), liczby zgłoszeń, liczby odmów. 17. Ile spółdzielni energetycznych powstało w latach 2024 i 2025? Proszę o tabelę zawierającą: nazwy, lokalizację (gmina, powiat, województwo), obszar działania (liczba gmin), liczbę członków (rolnicy, JST, przedsiębiorcy), moc zainstalowaną i rodzaj instalacji, stan realizacji inwestycji, zgłaszane bariery i problemy. 18. Jakie działania podjęto w celu obniżenia kosztów energii dla sektora mleczarskiego, przetwórczego, chłodniczego i innych branż rolnych poprzez rozwój spółdzielni energetycznych? 19. Jaka jest strategia rządu dotycząca rozwoju spółdzielni energetycznych na obszarach wiejskich? Proszę o przedstawienie dokumentu lub informację o jego braku. 20. Jakie postulaty dotyczące spółdzielni energetycznych zostały zgłoszone przez Parlamentarny Zespół ds. Ochrony i Rozwoju Polskiej Produkcji Rolnej oraz przez minister Małgorzatę Gromadzką? Proszę o wskazanie: treści postulatu, daty zgłoszenia, jednostki odpowiedzialnej, stanu realizacji każdego postulatu. Z poważaniem