Interpelacja w sprawie ujęcia strażaków ochotników w projekcie ustawy o Karcie Rodziny Mundurowej

Interpelacja w sprawie ujęcia strażaków ochotników w projekcie ustawy o Karcie Rodziny Mundurowej Interpelacja nr 13899 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie ujęcia strażaków ochotników w projekcie ustawy o Karcie Rodziny Mundurowej Zgłaszający: Lidia Czechak Data wpływu: 28-11-2025 Szanowny Panie Ministrze, do Sejmu trafił projekt ustawy o Karcie Rodziny Mundurowej, złożony przez posłów koalicji rządzącej. W projekcie zostały wyszczególnione grupy osób, którym będzie przysługiwała karta, niestety nie są ujęci tam druhowie OSP. Zadania ochotniczych straży pożarnych są zwiększane przez państwo, w szczególności w obszarze obrony cywilnej. Wprowadzanie dodatkowej odpowiedzialności, która nie idzie w parze z polepszeniem warunków pracy, może działać długofalowo negatywnie na liczbę osób podejmujących się działania w ramach OSP. O ujęcie w projekcie apeluje Związek Ochotniczych Straży Pożarnych RP. Druhowie OSP, działając ochotniczo, bezinteresownie i często kosztem życia rodzinnego i zawodowego, podejmują interwencje w przypadku pożarów, klęsk żywiołowych, wypadków, nagłych zdarzeń medycznych czy sytuacji kryzysowych. Ich gotowość była kluczowa m.in. podczas pandemii COVID-19, kryzysu uchodźczego po agresji Rosji na Ukrainę czy powodzi na Dolnym Śląsku. Podczas ostatniego posiedzenia sejmowej podkomisji stałej ds. rozwoju i promocji OSP zwrócono uwagę na szereg istotnych problemów, z którymi zmagają się druhowie, a poza nieujęciem w projekcie Karty Rodziny Mundurowej, to między innymi: - opodatkowanie części ekwiwalentu za aktywności inne niż działania ratowniczo-gaśnicze, - brak systemowego wsparcia psychologicznego dla druhów OSP, - brak systemowych rekompensat dla pracodawców za zwalnianie druhów do akcji w godzinach pracy, - niezrealizowane zapowiedzi dotyczące zwolnienia z podatku świadczenia ratowniczego. W związku z powyższym pragnę skierować do Pana Ministra następujące pytania: Czy rozważane jest rozszerzenie projektu i ujęcie w ustawie o Karcie Rodziny Mundurowej także druhów ochotniczych straży pożarnych? Jeżeli nie, to jakie względy o tym decydują? Czy MSWiA prowadzi prace nad rozszerzeniem prawa do bezpłatnej pomocy psychologicznej na wszystkich strażaków OSP, niezależnie od przynależności do KSRG? Czy resort wdroży systemowy model rekompensat dla pracodawców, którzy zwalniają pracowników – druhów na czas udziału w działaniach ratowniczych lub szkoleniach? Z wyrazami szacunku Lidia Czechak Poseł na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie ujęcia strażaków ochotników w projekcie ustawy o Karcie Rodziny Mundurowej Odpowiedź na interpelację nr 13899 w sprawie ujęcia strażaków ochotników w projekcie ustawy o Karcie Rodziny Mundurowej Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz Warszawa, 22-12-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 13899 Pani Poseł Lidii Czechak w sprawie ujęcia strażaków ochotników w projekcie ustawy o Karcie Rodziny Mundurowej , uprzejmie przedstawiam co następuje. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że projekt ustawy o Karcie Rodziny Mundurowej [1] , który został wniesiony do Marszałku Sejmu RP, jest przedłożeniem poselskim. Zgodnie z założeniami projektu ustawy celem ustanowienia Karty Rodziny Mundurowej jest wsparcie żołnierzy oraz funkcjonariuszy, a także ich rodzin. Przedmiotowy projekt ustawy jest wyrazem solidarności społeczeństwa z rodzinami mundurowymi, które na co dzień ponoszą trudy związane ze służbą żołnierza czy funkcjonariusza wykonującego odpowiedzialne zadania w obszarze bezpieczeństwa i porządku publicznego. W projekcie przewidziano również działania przedsiębiorców, którzy w ramach społecznej solidarności biznesu – nie patrząc przez pryzmat realnych wzrostów – mogą przyłączyć się do oferty zniżek czy udogodnień dla rodzin mundurowych. Z powyższych względów projekt jest skierowany przede wszystkim do czynnych żołnierzy i funkcjonariuszy służb podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji (SWiA) oraz ich najbliższych, ale również do weteranów, rencistów oraz rodzin żołnierzy i funkcjonariuszy zmarłych lub zaginionych. Projektowane rozwiązania mają również na celu promowanie służby na rzecz Ojczyzny oraz wzrost prestiżu społecznego żołnierzy i funkcjonariuszy, a ich efektem powinno być zwiększenie liczebności Sił Zbrojnych RP i formacji podległych Ministrowi SWiA. Natomiast odnosząc się bezpośrednio do pytań ujętych w niniejszej interpelacji należy podkreślić, że Karta Rodziny Mundurowej ma dotyczyć osób pełniących służbę w formacjach mundurowych. Członkowie OSP nie są funkcjonariuszami, a swoje funkcje pełnią społecznie. W związku z powyższym nie podlegają oni tym samym regulacjom, co funkcjonariusze państwowych służb mundurowych. Jednocześnie należy wskazać, że przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych [2] umożliwiają strażakom ratownikom OSP pozyskanie dodatkowych świadczeń przyznawanych przez ministrów, jednostki samorządu terytorialnego oraz przedsiębiorców (art. 27 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych ). Minister SWiA – na podstawie ww. przepisów prawa – może zawierać umowy z jednostkami samorządu terytorialnego oraz przedsiębiorcami w celu przyznania dodatkowych świadczeń, w szczególności zniżek dla strażaków ratowników OSP lub osób, którym przyznano świadczenie ratownicze, na przejazdy środkami transportu publicznego oraz udział w przedsięwzięciach kulturalno-oświatowych i sportowych. Ponadto, w uzasadnionych przypadkach, Minister SWiA może przyznać dodatkowe świadczenie. W celu identyfikacji i korzystania z dodatkowych świadczeń, o których mowa w art. 27 ww. ustawy, strażak ratownik OSP, na czas pełnienia tej funkcji, oraz osoba posiadająca uprawnienie do świadczenia ratowniczego, na czas posiadania uprawnienia do tego świadczenia, otrzymuje legitymację strażaka ratownika OSP. W tym miejscu należy wskazać, że kwestia posiadania legitymacji przez strażaków OSP oraz osób posiadających uprawnienie do świadczenia ratowniczego została uregulowana ustawą z dnia 4 czerwca 2025 r. o zmianie ustawy o ochotniczych strażach pożarnych [3] . Zgodnie z ww. nowelizacją [4] Minister SWiA wydaje legitymację udostępnianą w postaci dokumentu mobilnego [5] oraz prowadzi w systemie teleinformatycznym rejestr legitymacji strażaków ratowników OSP i osób, którym przyznano świadczenie ratownicze. Jednocześnie należy zaznaczyć, że zadania w powyższym zakresie Minister SWiA może powierzyć Komendantowi Głównemu Państwowej Straży Pożarnej (PSP). Ponadto z uwagi na szczególny wkład społecznych organizacji ratowniczych w realizację zadań z zakresu szeroko rozumianej ochrony przeciwpożarowej oraz podejmowanie działań na rzecz integrowania społeczności lokalnych, jednostki OSP uczestniczą w programach wsparcia. Przykładem tego rodzaju przedsięwzięć i form wsparcia dla OSP włączonych do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego jest m.in. program rabatowo/lojalnościowy wdrożony przez spółkę ORLEN S.A. W ramach ww. programu przewidziano korzystanie z karty ORLEN, uprawniającej m.in. do zakupu paliwa po obniżonej cenie dla jednostek OSP, zniżek na polisy ubezpieczeniowe czy rabatów na usługi myjni samochodowych. Ministerstwo SWiA zwróciło się do spółki ORLEN S.A. z prośbą o rozważenie możliwości rozszerzenia korzystania z karty przewidzianej w ramach przedmiotowego programu również o jednostki OSP, które nie są włączone do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego. Należy także wskazać, że na mocy ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej [6] , jednostki OSP uzyskały status podmiotów ochrony ludności, otrzymując jednocześnie do realizacji dodatkowe zadania z obszaru ochrony ludności i obrony cywilnej, które w dużej mierze polegają na wsparciu podmiotów publicznych w organizacji szkoleń i ćwiczeń, a także innych przedsięwzięć zapewniających odporność społeczną na różnego rodzaju kryzysy. Jednocześnie uprzejmie informuję, że problematyka odnosząca się do kwestii zniżek dla strażaków OSP i włączenia ich do Karty Rodziny Mundurowej, była omawiana w trakcie posiedzeń Podkomisji stałej do spraw rozwoju i promocji Ochotniczych Straży Pożarnych Sejmu RP. Ostatnie posiedzenie ww. Podkomisji, na którym była kontynuowana dyskusja poświęcona możliwości udzielenia różnego rodzaju gratyfikacji, zniżek itp. dla strażaków OSP posiadających legitymacje OSP, przez spółki z udziałem jednostek sektora finansów publicznych odbyło się 5 grudnia 2025 r. Ponadto Ministerstwo SWiA wystąpiło do Ministerstwa Aktywów Państwowych z prośbą o przeanalizowanie możliwości przyznania przez spółki z udziałem Skarbu Państwa, będące w nadzorze Ministra Aktywów Państwowych, dodatkowych świadczeń dla strażaków OSP. Natomiast odnosząc się do kwestii pomocy psychologicznej dla strażaków ratowników OSP informuję, że każdy strażak OSP, niezależnie od przynależności jego jednostki do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, posiada prawo do bezpłatnej pomocy psychologicznej w ramach poradni zdrowia psychicznego, centrów zdrowia psychicznego, lokalnych ośrodków interwencji kryzysowej oraz innych placówek oferujących bezpłatną pomoc w tym obszarze. Dodatkowo, w ramach działającego Systemu Pomocy Psychologicznej w PSP, w szczególnie uzasadnionych sytuacjach związanych ze służbą, druhowie OSP mogą skorzystać z doraźnej pomocy psychologów w formie konsultacji czy interwencji kryzysowej. Ponadto informuję, że w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji nie są prowadzone prace legislacyjne mające na celu wdrożenie systemowego modelu rekompensat dla pracodawców, którzy zwalniają ze świadczenia pracy pracowników będących druhami OSP, na czas uczestnictwa w działaniach ratowniczych lub szkoleniach. Z poważaniem z up. Wiesław Leśniakiewicz Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] druk sejmowy nr 1964, dalej: projekt ustawy [2] Dz. U. z 2025 r. poz. 244 [3] Dz. U. poz. 900 – wersja oczekująca [4] zmiany wejdą w życie 8 kwietnia 2026 r. [5] projektowany system do prowadzenia rejestru legitymacji będzie zintegrowany z systemem mObywatel [6] Dz. U. poz. 1907