Interpelacja w sprawie umożliwienia kierowania pojazdami ratowniczo-gaśniczymi OSP o dopuszczalnej masie całkowitej do 5 ton przez osoby posiadające prawo jazdy kategorii B

Interpelacja w sprawie umożliwienia kierowania pojazdami ratowniczo-gaśniczymi OSP o dopuszczalnej masie całkowitej do 5 ton przez osoby posiadające prawo jazdy kategorii B Interpelacja nr 13898 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie umożliwienia kierowania pojazdami ratowniczo-gaśniczymi OSP o dopuszczalnej masie całkowitej do 5 ton przez osoby posiadające prawo jazdy kategorii B Zgłaszający: Karolina Pawliczak Data wpływu: 28-11-2025 Szanowny Panie Ministrze, jednostki ochotniczych straży pożarnych stanowią kluczowy element krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, w szczególności na obszarach wiejskich i podmiejskich, gdzie dostęp do jednostek Państwowej Straży Pożarnej jest często ograniczony. Utrzymanie wysokiej gotowości operacyjnej OSP wymaga nie tylko odpowiedniego wyposażenia technicznego, lecz także zapewnienia dostępności kierowców posiadających stosowne uprawnienia do prowadzenia pojazdów pożarniczych. W ostatnich latach obserwuje się dynamiczny rozwój floty pojazdów ratowniczo-gaśniczych w jednostkach OSP. Zgodnie z wytycznymi Państwowej Straży Pożarnej nowe pojazdy, ze względu na zwiększoną pojemność zbiorników wodnych, montaż nowoczesnego sprzętu technicznego oraz dodatkowe wyposażenie ratownicze, coraz częściej przekraczają dopuszczalną masę całkowitą 3,5 tony, nie przekraczając jednocześnie 5,0 ton. W konsekwencji prowadzenie takich pojazdów wymaga posiadania prawa jazdy kategorii C. W praktyce powoduje to poważne utrudnienia w funkcjonowaniu wielu jednostek OSP, szczególnie na terenach wiejskich, gdzie liczba druhów posiadających prawo jazdy kat. C jest ograniczona. Osoby te najczęściej pracują zawodowo jako kierowcy pojazdów ciężarowych, co powoduje ich niedostępność w godzinach pracy. Skutkiem tego jest ograniczenie zdolności operacyjnej OSP oraz wydłużony czas reakcji na zdarzenia. Z tego względu Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Wielkopolski zwróciło się z postulatem wprowadzenia zmiany w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1226) poprzez dodanie w art. 6 ust. 3 pkt 4 nowej litery c o brzmieniu: „c) pojazdem samochodowym uprzywilejowanym w jednostkach ochotniczych straży pożarnych i zespołach ratownictwa medycznego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 5000 kg, z wyjątkiem autobusu i motocykla”. Proponowana zmiana pozwoliłaby kierowcom posiadającym prawo jazdy kat. B na prowadzenie lekkich pojazdów ratowniczo-gaśniczych OSP oraz pojazdów ratownictwa medycznego o DMC do 5 ton. Rozwiązanie to nie wymagałoby ponoszenia dodatkowych kosztów przez samorządy, strażaków czy budżet państwa, a jednocześnie znacząco zwiększyłoby liczbę dostępnych kierowców oraz poprawiło efektywność działań ratowniczych. Warto dodać, że analogiczne rozwiązanie zostało już wprowadzone w odniesieniu do pojazdów zasilanych paliwami alternatywnymi (art. 6 ust. 3 pkt 4 lit. b ustawy), gdzie ustawodawca dopuścił przekroczenie DMC 3,5 tony do 4,25 tony dla kierowców posiadających prawo jazdy kat. B. Proponowana regulacja miałaby więc charakter spójny i logiczny, uwzględniający specyfikę pojazdów ratowniczych. W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami: 1. Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji rozważa wprowadzenie zmian w ustawie o kierujących pojazdami, umożliwiających prowadzenie pojazdów ratowniczo-gaśniczych OSP o DMC do 5 ton przez kierowców z kategorią B? 2. Czy w resorcie prowadzone są obecnie analizy lub konsultacje w tym zakresie z Państwową Strażą Pożarną oraz organizacjami zrzeszającymi jednostki OSP? 3. Czy Pan Minister dostrzega możliwość objęcia proponowanym rozwiązaniem również zespołów ratownictwa medycznego, w przypadku których masa całkowita pojazdu również nieznacznie przekracza 3,5 tony? 4. Jakie działania planuje resort w celu poprawy dostępności kierowców w jednostkach OSP i zapewnienia ich pełnej gotowości operacyjnej, zwłaszcza na obszarach wiejskich? Z poważaniem Karolina Pawliczak Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

Odpowiedź na interpelację w sprawie umożliwienia kierowania pojazdami ratowniczo-gaśniczymi OSP o dopuszczalnej masie całkowitej do 5 ton przez osoby posiadające prawo jazdy kategorii B Odpowiedź na interpelację nr 13898 w sprawie umożliwienia kierowania pojazdami ratowniczo-gaśniczymi OSP o dopuszczalnej masie całkowitej do 5 ton przez osoby posiadające prawo jazdy kategorii B Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz Warszawa, 19-12-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 13898 Pani Karoliny Pawliczak w sprawie umożliwienia kierowania pojazdami ratowniczo-gaśniczymi OSP o dopuszczalnej masie całkowitej do 5 ton przez osoby posiadające prawo jazdy kategorii B , uprzejmie przedstawiam co następuje. W dniu 5 listopada 2025 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (UE) została opublikowana dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/2205 z dnia 22 października 2025 r. w sprawie praw jazdy, zmieniająca rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1724 i dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2561 oraz uchylająca dyrektywę2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Komisji (UE) nr 383/2012 [1] . Zgodnie z ww. aktem prawnym Państwa Członkowskie mogą zezwolić na kierowanie na swoim terytorium pojazdami uprzywilejowanymi używanymi do celów utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym m.in. pojazdami straży pożarnej, o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3500 kg, ale nieprzekraczającej 5000 kg (w tym razem z przyczepą), przy spełnieniu przez kierującego następujących warunków: ukończenia 20 lat, posiadania prawa jazdy kategorii B, ukończenia kursu szkoleniowego lub zdania egzaminu umiejętności i zachowań bądź spełnienia obu tych wymogów. Powyższe, zgodnie z ww. dyrektywą, umożliwi uzyskanie prawa jazdy kategorii B z unijnym kodem ograniczonego użycia (kod: 96.01), dającym uprawnienia do kierowania pojazdami uprzywilejowanymi o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3 500 kg, ale nieprzekraczającej 5 000 kg (w tym razem z przyczepą). Postanowienia dyrektywy w powyższym zakresie powinny zostać przyjęte do stosowania przez Państwa Członkowskie do 26 listopada 2027 r. Upoważnionym podmiotem odpowiedzialnym za wdrożenie nowej dyrektywy do polskiego porządku prawnego jest Ministerstwo Infrastruktury. W związku z powyższym podjęcie działań w przedmiotowym zakresie przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) będzie zależne od kierunku zmian wskazanego przez resort infrastruktury. Natomiast ewentualne przyszłe działania mające na celu wdrożenie ww. dyrektywy będą konsultowane m.in. z Państwową Strażą Pożarną (PSP), a także z organizacjami zrzeszającymi jednostki ochotniczych straży pożarnych (OSP). W opinii MSWiA oraz Komendy Głównej PSP przepisy prawa dotyczące praw jazdy nie powinny wprowadzać różnic dla straży pożarnej i zespołów ratownictwa medycznego. Należy wskazać, że przepisy nowej dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/2025 odnoszą się do pojazdów uprzywilejowanych używanych do celów utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego – w tym, poprzez zapewnienie natychmiastowej pomocy w klęskach żywiołowych lub katastrofach spowodowanych przez człowieka – tj. pojazdów policyjnych, karetek pogotowia ratunkowego, pojazdów podmiotów ochrony ludności i ratowniczych lub pojazdów straży pożarnej o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3 500 kg, ale nieprzekraczającej 5 000 kg, w tym razem z przyczepą. Minister spraw wewnętrznych i administracji 1 grudnia 2022 r. zatwierdził „Program szkolenia przygotowującego do egzaminu dopuszczającego do kierowania pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t dla strażaka ratownika ochotniczych straży pożarnych“. Przeszkoleni w ramach ww. programu strażacy ratownicy OSP co roku zasilają szeregi kierowców ochrony przeciwpożarowej. Jednocześnie na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych [2] , PSP prowadzi nieodpłatne szkolenia dla strażaków ratowników OSP przygotowujące do uzyskiwania kwalifikacji i uprawnień do prowadzenia pojazdów uprzywilejowanych o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3 500 kg. Ponadto zgodnie z „Programem Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026“ przewiduje się przeszkolenie co najmniej 500 kierowców rocznie w zakresie prowadzenia pojazdów objętych obowiązkiem posiadania prawa jazdy kategorii C+E oraz D z przeznaczeniem dla krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego i mobilizacji do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Należy podkreślić, że wykorzystanie możliwości, wynikających z ww. programów i przedsięwzięć szkoleniowych, może znacząco zwiększyć liczbę kierowców z uprawnieniami do kierowania pojazdami uprzywilejowanymi oraz poprawić zdolności operacyjne jednostek OSP. Z poważaniem z up. Wiesław Leśniakiewicz Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. Urz. UE L z 5.11.2025. 2205 [2] Dz. U. z 2025 r. poz. 244.