Interpelacja w sprawie niewłaściwej struktury szkolenia w polskim pływaniu oraz braku skutecznej współpracy szkół z klubami sportowymi

Interpelacja w sprawie niewłaściwej struktury szkolenia w polskim pływaniu oraz braku skutecznej współpracy szkół z klubami sportowymi Interpelacja nr 13862 do ministra edukacji, ministra sportu i turystyki w sprawie niewłaściwej struktury szkolenia w polskim pływaniu oraz braku skutecznej współpracy szkół z klubami sportowymi Zgłaszający: Małgorzata Niemczyk Data wpływu: 27-11-2025 Szanowna Pani Minister, Szanowny Panie Ministrze, od wielu lat środowisko pływackie alarmuje, że pomimo ogromnego potencjału młodzieży oraz rozbudowanej sieci szkół sportowych system szkolenia pływaków w Polsce nie przynosi oczekiwanych efektów. W ostatnich dekadach Polska zdobyła jedynie sześć olimpijskich medali w pływaniu – przez zaledwie czterech zawodników – co wskazuje na głęboką nieskuteczność obecnego modelu. Z analiz trenerów i ekspertów wynika, że przyczyną problemu nie jest brak talentów, lecz rozproszona, archaiczna struktura szkoleniowa oraz brak faktycznej współpracy szkół z klubami sportowymi. W praktyce wiele klas pływackich w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych funkcjonuje w oderwaniu od klubów sportowych mimo obowiązujących przepisów rozporządzenia ministra edukacji narodowej z dnia 27 marca 2017 r. (Dz. U. 2017 poz. 671, tekst jedn. Dz. U. 2020 poz. 2138). Odpowiedzialność za szkolenie jest rozmyta, co prowadzi do braku jednolitych standardów i niemożności egzekwowania jakości treningu. W efekcie: - uczniowie klas pływackich często nie uczestniczą w realnym współzawodnictwie sportowym, - kluby nie mają wpływu na proces treningowy prowadzony przez nauczycieli-trenerów, - szkoły nie są rozliczane z wyników sportowych, a system subwencji nie premiuje efektywności szkoleniowej, - brak jest jednego podmiotu odpowiedzialnego za kontrolę realizacji programów zatwierdzonych przez ministra właściwego ds. kultury fizycznej. Taki model utrwala patologie organizacyjne i przyczynia się do upadku mniejszych klubów, które nie mają dostępu do torów treningowych, środków finansowych ani wpływu na nabory. W rezultacie system zamiast wspierać oddolny rozwój talentów - degraduje go. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania: Jakie działania planują podjąć Ministerstwo Edukacji Narodowej i Ministerstwo Sportu i Turystyki w celu zapewnienia realnej współpracy szkół sportowych z klubami pływackimi zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem? Czy rząd rozważa wprowadzenie jednolitego systemu nadzoru nad realizacją programów szkolenia sportowego w szkołach i oddziałach sportowych? Czy istnieje plan stworzenia mechanizmu motywacyjnego dla szkół, który premiowałby rzeczywiste wyniki sportowe uczniów, a nie tylko liczebność klas sportowych? Czy ministerstwa analizują możliwość wprowadzenia minimalnych standardów infrastrukturalnych i współpracy z klubami (np. wymóg zapewnienia dostępu do torów basenowych, udziału w zawodach)? Czy przewidywane są kontrole dotyczące faktycznej realizacji umów o współpracy między szkołami a klubami sportowymi oraz wdrożenie mechanizmu sankcji w przypadku ich braku? Z poważaniem Małgorzata Niemczyk Posłanka na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie niewłaściwej struktury szkolenia w polskim pływaniu oraz braku skutecznej współpracy szkół z klubami sportowymi Odpowiedź na interpelację nr 13862 w sprawie niewłaściwej struktury szkolenia w polskim pływaniu oraz braku skutecznej współpracy szkół z klubami sportowymi Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer Warszawa, 18-12-2025 Szanowna Pani Posłanko, warunki tworzenia, organizacji oraz działania oddziałów i szkół sportowych oraz oddziałów i szkół mistrzostwa sportowego oraz warunki realizacji w ww. oddziałach i szkołach szkolenia sportowego - określono w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 marca 2017 r. w sprawie oddziałów i szkół sportowych oraz oddziałów i szkół mistrzostwa sportowego (Dz. U. z 2020 r. poz. 2138, ze zm.). Powyższe rozporządzenie było procedowane w ścisłej współpracy i zostało podpisane w porozumieniu z Ministrem Sportu i Turystyki, na podstawie delegacji zawartej w art. 18 ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1143, ze zm.). Zgodnie z przepisami przywołanego rozporządzenia, od roku szkolnego 2017/2018 w oddziałach i szkołach sportowych oraz mistrzostwa sportowego jest realizowane szkolenie sportowe na podstawie programów szkolenia sportowego opracowanych przez właściwy polski związek sportowy – zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia i zatwierdzonych przez Ministra Sportu i Turystyki. Powyższa zmiana została wprowadzona na wniosek resortu sportu i w opinii Ministerstwa Edukacji Narodowej - przyczynia się do podwyższenia jakości realizowanego w szkołach szkolenia sportowego oraz do jego unifikacji (w danym sporcie) na terenie kraju. Wśród zatwierdzonych dotychczas przez Ministra Sportu i Turystyki programów szkolenia sportowego znajduje się m.in. Program szkolenia opracowany przez Polski Związek Pływacki. Nadzór merytoryczny nad ww. programem sprawuje Polski Związek Pływacki i Ministerstwo Sportu i Turystyki. Stąd ewentualne wątpliwości merytoryczne związane z realizacją programów szkolenia sportowego w poszczególnych sportach opracowanych przez polskie związki sportowe (tu szkolenia sportowego w pływaniu), rozstrzyga minister właściwy do spraw sportu i turystyki oraz właściwy polski związek sportowy. Jednocześnie uprzejmie informuję, że każdy organ administracji publicznej działa w zakresie i na zasadach ustalonych przepisami prawa. Prowadzenie szkół jest zadaniem własnym jednostek samorządu terytorialnego. Stąd, zapewnienie warunków działania szkoły, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki oraz wyposażenie szkoły w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania oraz wykonywania innych zadań statutowych - należy do zadań jednostek samorządu terytorialnego [1] . Minister Edukacji respektując konstytucyjny zakres zadań powierzonych organom administracji publicznej, nie ma podstaw do zarządzania mieniem komunalnym pozostającym w zasobach jednostek samorządu terytorialnego i oddanych w użytkowanie komunalnym jednostkom budżetowym (szkołom). Podmiotami odpowiedzialnymi za zapewnienie zgodnej z obowiązującymi przepisami prawa realizacji szkolenia sportowego w oddziałach i szkołach sportowych oraz mistrzostwa sportowego - jest organ prowadzący szkołę oraz dyrektor szkoły, który sprawuje nadzór pedagogiczny nad zatrudnionym nauczycielem wychowania fizycznego, trenerem lub instruktorem - prowadzącymi zajęcia sportowe w ww. oddziałach i szkołach. Należy podkreślić, że zgodnie z przepisami ww. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej, uczniowie uczęszczający do oddziałów i szkół sportowych/mistrzostwa sportowego, bez względu na realizowany sport - biorą udział we współzawodnictwie sportowym. Równocześnie, w przypadku oddziałów (szkół) mistrzostwa sportowego obowiązkowa jest realizacja szkolenia sportowego we współpracy z podmiotem (podmiotami) wymienionym w § 6 ust. 1 rozporządzenia, w tym np. klubem sportowym. Warunki współpracy powinny być określone w umowie zawartej między organem prowadzącym szkołę, a wybranym przez szkołę podmiotem. Nadzór pedagogiczny nad dyrektorem szkoły, m.in. w zakresie realizacji szkolenia sportowego w oddziałach i szkołach sportowych oraz oddziałach i szkołach mistrzostwa sportowego – podstawowych i ponadpodstawowych, publicznych i niepublicznych, zgodnie z przepisami ustawy – Prawo oświatowe, sprawuje właściwy kurator oświaty. Nadzór ten polega na obserwowaniu, analizowaniu i ocenianiu przebiegu procesów kształcenia i wychowania oraz efektów działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej szkoły. Nadzorowi pedagogicznemu w zakresie realizacji szkolenia sportowego w oddziałach sportowych/mistrzostwa sportowego podlega m.in. kwestia określenia szczegółowych warunków współpracy szkoły z wybranym podmiotem, w ramach realizacji programu szkolenia sportowego. W celu realizacji zadań w zakresie nadzoru pedagogicznego, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania w szczególności: ustala podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa, w tym zadania z zakresu nadzoru pedagogicznego, kontroluje sprawność i efektywność nadzoru pedagogicznego sprawowanego przez kuratorów oświaty oraz przestrzeganie przepisów obowiązujących w tym zakresie. Równocześnie uprzejmie informuję, że zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. poz. 1572 z późn. zm.), potrzeby oświatowe wszystkich jednostek samorządu terytorialnego (JST) ustala się w wysokości łącznej kwoty potrzeb oświatowych, nie mniejszej niż ustalona w roku poprzedzającym rok budżetowy, skorygowanej w związku ze zmianą realizowanych zadań oświatowych. Art. 26 ust. 6 ustawy określa zakres zadań oświatowych, z uwzględnieniem których dokonuje się podziału potrzeb oświatowych (obecnie nie wymienia się wśród nich wyników sportowych uczniów). W Systemie Informacji Oświatowej (SIO) nie gromadzi się obecnie szczegółowych wyników sportowych uczniów oddziałów sportowych/mistrzostwa sportowego. Dane zbierane przez ministra właściwego ds. kultury fizycznej w ramach badań populacyjnych „Sportowe Talenty” mają charakter ogólny i nie umożliwiają indywidualnej oceny wyników sportowych ani wykorzystania ich przy podziale łącznej kwoty potrzeb oświatowych. Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Edukacji Katarzyna Lubnauer Sekretarz Stanu [1] Art. 10 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1143 z późn. zm.)