Interpelacja w sprawie nadania polskim działaczom z państw byłego ZSRR statusu osób represjonowanych
Interpelacja nr 13859
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej, ministra spraw zagranicznych
w sprawie nadania polskim działaczom z państw byłego ZSRR statusu osób represjonowanych
Zgłaszający: Andrzej Tomasz Zapałowski
Data wpływu: 27-11-2025
Pani Minister, Panie Ministrze,
od wielu lat za wschodnią granicą, a obecnie głównie na Białorusi mamy do czynienia z represjami wobec działaczy polskich, którzy niejednokrotnie za pracę na rzecz utrzymania polskości trafiają do więzień, są zwalniani z pracy czy też prześladowani w inny sposób. Jaskrawym przykładem jest postać Andrzeja Poczobuta, który od miesięcy siedzi w więzieniu. Z tych względów wielu działaczy polskich musiało opuścić Białoruś, a po przeniesieniu się do Polski znalazło się w bardzo trudnej sytuacji – można by rzec, że drastycznie gorszej niż dziesiątki opozycyjnych działaczy politycznych z Białorusi przebywających w Polsce, którzy otrzymują wielomilionowe wsparcie od polskiego rządu.
Taka sytuacja jest wysoce demoralizująca nie tylko dla wszystkich Polaków mieszkających nie ze swojej winy za granicą, ale także dla polskiego społeczeństwa. Każdy Polak walczący o niepodległość Polski, ale także o zachowanie polskości na ziemiach rodzinnych winien mieć zapewnioną bezwzględną opiekę państwa. Piszę to jako osoba mająca status osoby represjonowanej, uhonorowana za tę działalność Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Krzyżem Wolności i Solidarności.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo planuje w trakcie obecnych prac nad senackim projektem ustawy o zmianie ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych włączenie osób represjonowanych za granicą za utrzymanie polskości, a obecnie mieszkających w Polsce, do grona osób posiadających status osób represjonowanych?
W jaki sposób rząd RP zaopiekował się polskimi działaczami z Białorusi, obecnie mieszkającymi w Polsce, którzy muszą żyć na poziomie minimum egzystencjonalnego i zarabiają drastycznie poniżej swojego doświadczenia zawodowego i wykształcenia?
Czy rząd RP dysponuje mechanizmami wparcia dla Polaków, którzy przybyli do Polski w wyniku represji za polskość w kraju urodzenia?
Odpowiedź Sekretarz stanu Władysław Teofil Bartoszewski
12.12.2025
Odpowiedź na interpelację w sprawie nadania polskim działaczom z państw byłego ZSRR statusu osób represjonowanych
Odpowiedź na interpelację nr 13859
w sprawie nadania polskim działaczom z państw byłego ZSRR statusu osób represjonowanych
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski
Warszawa, 12-12-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13859 Posła Andrzeja Zapałowskiego w sprawie nadania polskim działaczom z państw byłego ZSRR statusu osób represjonowanych uprzejmie informuję, co następuje.
Ministerstwo Spraw Zagranicznych, znając problem niektórych Polaków z Białorusi którzy po czerwcu 2020 r. wyjechali z Białorusi w obawie przed represjami politycznymi, zorganizowało w tej sprawie międzyresortowe spotkanie. W ślad za wnioskami ze spotkania Wicepremier i Minister Spraw Zagranicznych pan Radosław Sikorski wystosował list do Prezesa Rady Ministrów pana Donalda Tuska zawierający sugestię nowelizacji ustawy o osobach represjonowanych w kierunku przyznania świadczeń osobom, które na to zasługują. Sprawa leży w kompetencji Ministerstwa Rodziny Pracy i Polityki Społecznej oraz Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.
Ministerstwo Spraw Zagranicznych w wyjątkowych przypadkach opiniuje dla Kancelarii Prezesa Rady Ministrów propozycje nadania rent specjalnych dla Polaków szczególnie zasłużonych w działalności społecznej dla Polski. Miało to miejsce także w 2025 roku. MSZ nie ma jednak kompetencji w dziedzinie „tworzenia mechanizmów opieki nad Polakami, którzy przybyli do Polski w wyniku represji”. W opinii MSZ, w kwestii tej mogłoby się wypowiedzieć Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej.
Z wyrazami szacunku
Z up. Władysław Teofil Bartoszewski
Sekretarz Stanu