Interpelacja w sprawie wycofania zakazu prac domowych w związku z wynikami raportu Instytutu Badań Edukacyjnych

Interpelacja w sprawie wycofania zakazu prac domowych w związku z wynikami raportu Instytutu Badań Edukacyjnych Interpelacja nr 13779 do ministra edukacji w sprawie wycofania zakazu prac domowych w związku z wynikami raportu Instytutu Badań Edukacyjnych Zgłaszający: Marzena Anna Machałek, Maria Koc Data wpływu: 25-11-2025 Szanowna Pani Minister, na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP zwracam się z interpelacją dotyczącą pilnej konieczności wycofania wprowadzonego przez Ministerstwo Edukacji Narodowej zakazu zadawania prac domowych, w świetle jednoznacznych wyników raportu Instytutu Badań Edukacyjnych, wskazujących na jego negatywny wpływ na proces uczenia się. Według danych przedstawionych przez IBE: • 90% nauczycieli klas IV-VIII ocenia zakaz jako niekorzystny dla uczniów, • 91% nauczycieli wskazuje na trudności z utrwalaniem materiału, • 84% obserwuje spadek motywacji do nauki, • 77% zgłasza ograniczenie samodzielności uczniów, • w klasach I-III 81% nauczycieli stwierdza pogorszenie systematyczności pracy uczniów, • a 80% nauczycieli w klasach IV-VIII potwierdza wyraźny spadek umiejętności ćwiczenia i doskonalenia wiedzy bez regularnych zadań. Wyniki te jednoznacznie dowodzą, że zakaz prac domowych: • pogłębia problemy edukacyjne, • obniża poziom samodzielności i odpowiedzialności uczniów, • utrudnia wyrównywanie szans edukacyjnych, • osłabia proces powtarzania i utrwalania materiału, który jest kluczowy dla efektywnego uczenia się. W świetle tak jednoznacznych danych pojawia się pytanie o zasadność utrzymywania regulacji, która - zgodnie z oceną nauczycieli, rodziców i ekspertów - szkodzi jakości edukacji. W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania: 1. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej zamierza wycofać się z zakazu zadawania prac domowych w związku z jednoznacznymi wynikami raportu IBE? 2. Jakie działania planuje ministerstwo, aby naprawić skutki wprowadzonej regulacji, szczególnie w obszarze utraty systematyczności, motywacji i samodzielności uczniów? 3. Czy ministerstwo prowadzi analizę wpływu zakazu na wyniki uczniów w nauce - w tym wyniki egzaminów zewnętrznych? 4. Czy ministerstwo przeprowadzi konsultacje ze środowiskiem nauczycielskim i ekspertami w celu opracowania rozwiązań bardziej wspierających rozwój uczniów? 5. Kiedy ministerstwo przedstawi opinii publicznej pełną analizę skutków wprowadzenia zakazu prac domowych? Z wyrazami szacunku Marzena Machałek Poseł na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie wycofania zakazu prac domowych w związku z wynikami raportu Instytutu Badań Edukacyjnych Odpowiedź na interpelację nr 13779 w sprawie wycofania zakazu prac domowych w związku z wynikami raportu Instytutu Badań Edukacyjnych Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer Warszawa, 18-12-2025 Szanowny Panie Pośle, w związku z interpelacją z 14 listopada 2025 r. w sprawie wycofania zakazu prac domowych w związku z wynikami raportu Instytutu Badań Edukacyjnych informuję, co następuje. Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 22 marca 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych [1] nie wprowadziło zakazu zadawania prac domowych [2] . Nowelizacja miała na celu ograniczenie zadawania uczniom szkół podstawowych [3] jedynie dwóch wybranych rodzajów prac domowych : pisemnych i praktyczno-technicznych, przy czym uczniom klas I-III tego rodzaju prac się nie zadaje [4] , natomiast uczniom klas IV–VIII takie prace można zadać, z tym, że nie są one obowiązkowe i nauczyciel nie wystawia z nich ocen [5] . Należy przy tym podkreślić, że w żadnym przypadku powyższe ograniczenia nie znoszą obowiązku uczenia się w domu. Zgodnie z ustawą - Karta Nauczyciela [6] , nauczyciel ma prawo wyboru metod nauczania, które uważa za niezbędne do zrealizowania podstawy programowej określonej dla danego etapu kształcenia [7] oraz wybranego przez siebie programu nauczania. Dlatego też w klasach I – III wszelkie prace domowe, które przyczyniają się do rozwoju motoryki małej [8] mogą być zadawane i stają się dla ucznia obowiązkowe do zrealizowania [9] . Zadania takie powinny odnosić się do efektów kształcenia, które uczeń musi osiągnąć na koniec I etapu edukacyjnego. W klasach IV – VIII nauczyciel może wymagać od ucznia realizacji wszelkich innych form pracy domowej , np. przeczytania lektury, nauki słówek, pojęć, dat, wierszyków, dokonywania obserwacji warunków atmosferycznych, czy też przeanalizowania określonego zagadnienia i ostatecznie ustalić ocenę. W przypadku wykonanych prac pisemnych i praktyczno-technicznych nauczyciel przekazuje uczniowi informację zwrotną [10] , której celem jest pomoc w uczeniu się, poprzez wskazanie, co uczeń robi dobrze, co i jak wymaga poprawy oraz jak powinien dalej się uczyć. Jeżeli uczeń samodzielnie wykonał pracę domową, to wyżej opisany sposób komunikowania mocnych, jak i słabych stron wydaje się najbardziej odpowiedni. Analizy praktycznego zastosowania przez nauczycieli ograniczenia zadawania uczniom szkół podstawowych jedynie dwóch wybranych rodzajów prac domowych przeprowadził Instytutu Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytutu Badawczy (IBE-PIB). Pełne informacje o wynikach tej ankiety oraz informacja o sposobie jej przeprowadzenia, są opublikowane na stronie Instytutu Badań Edukacyjnych – Państwowego Instytutu Badawczego [11] . Główne wnioski płynące z przeprowadzonego badania są następujące: brak zadawania prac domowych nie miał wpływu statystycznie istotnego na wyniki egzaminu ósmoklasisty, ponad 60% dyrektorów szkół i ponad 50% nauczycieli uważa, że dzieci mają obecnie więcej czasu na odpoczynek, zabawę i aktywność fizyczną, 52% nauczycieli ocenia, że wprowadzone zmiany zmniejszyły obciążenia uczniów obowiązkami edukacyjnymi, w ocenie dyrektorów szkół, nowe zasady prac domowych zmniejszyły stres uczniów: o 41% w klasach IV-VIII i o 31% w klasach I-III, 40% dyrektorów szkół deklaruje, że w ich placówce wypracowano dobre praktyki związane z nowymi zasadami prac domowych. W Ministerstwie Edukacji Narodowej trwa obecnie analiza możliwych modyfikacji aktualnie obowiązujących rozwiązań w tym zakresie. Z poważaniem Z upoważnienia Ministra Edukacji Katarzyna Lubnauer Sekretarz Stanu [1] Dz. U. z 2024 r. poz. 438 – dalej: rozporządzenie w sprawie oceniania. [2] Wyjaśnienia w tej kwestii były już wielokrotnie udzielane , m.in. w odpowiedziach na interpelacje nr: 6085 (z dn. 12.11.2024), 8926 (z dn. 4.04.2025), 9033 (z dn. 23.04.2025), 10919 (z dn.17.07.2025). [3] W szkołach ponadpodstawowych §12a. ww. rozporządzenia nie znajduje zastosowania. [4] Z wyjątkiem ćwiczeń z zakresu tzw. małej motoryki. [5] Rozporządzenie w sprawie oceniania § 12a ust. 1 pkt2. [6] Ustawa Karta Nauczyciela Art. 12 ust. 2 (Dz. U. 2024 r. poz. 986 z późn. zm.) [7] W ramach I etapu edukacyjnego (klasy I-III) nie występuje podział na przedmioty. [8] Czyli umiejętności kluczowe dla dalszej edukacji. [9] Ponadto nauczyciel może ustalić z nich ocenę - rozporządzenie w sprawie oceniania § 12a ust.2. [10] Rozporządzenie w sprawie oceniania § 12a ust.3. [11] https://ibe.edu.pl/pl/aktualnosci/3354-raport-dotyczacy-prac-domowych-trafil-do-men