Interpelacja w sprawie zatrzymań i deportacji Polaków przez służby imigracyjne Stanów Zjednoczonych

Interpelacja w sprawie zatrzymań i deportacji Polaków przez służby imigracyjne Stanów Zjednoczonych Interpelacja nr 13742 do ministra spraw zagranicznych w sprawie zatrzymań i deportacji Polaków przez służby imigracyjne Stanów Zjednoczonych Zgłaszający: Marta Stożek Data wpływu: 24-11-2025 Szanowny Panie Ministrze, w ostatnich miesiącach pojawiły się liczne doniesienia medialne i relacje środowisk polonijnych wskazujące na intensyfikację działań amerykańskich służb imigracyjnych wobec obywateli Rzeczypospolitej Polskiej. Informacje o zatrzymaniach, nalotach na miejsca pracy, zatrzymywaniu pojedynczych osób lub całych grup w miejscach publicznych, a nawet przechwytywaniu osób starających się legalnie uregulować swój status pobytowy budzą poważne obawy wśród Polonii. Media opisują przypadki deportacji Polaków bez wyroków karnych, osób starszych, a także osób mieszkających w USA od kilkudziesięciu lat. Przykłady działań amerykańskich służb imigracyjnych wobec obywateli RP: 1) zatrzymania osób bez wyroków karnych: w New Britain zamaskowani agenci ATF i ICE zatrzymali obywatela Rzeczypospolitej Polskiej w samochodzie jego adwokata, mimo że legalnie ubiegał się on o zmianę statusu wizy i nie był karany; 2) naloty w miejscach pracy: obywatele RP zostali zatrzymani na placu budowy w Chicago podczas wykonywania obowiązków zawodowych; 3) zatrzymania osób znanych w środowiskach polonijnych: animator i nauczyciel tańca polonijnych przedszkolaków T. K. został zatrzymany pomimo braku przeszłości kryminalnej, co spotkało się z reakcją Polonii i zorganizowaniem zbiórki na pomoc prawną; 4) deportacje osób starszych i mieszkających w USA od dekad: 79-letni Polak urodzony w obozie dla uchodźców po II wojnie światowej mieszkał w USA ponad 70 lat i został objęty procedurą deportacyjną, 62-letnia obywatelka RP I. S. została deportowana ze Stanów Zjednoczonych po blisko 20 latach pobytu w kraju; 5) deportacje Polaków z ośrodków dla bezdomnych: M. J., Polak przebywający na zwolnieniu warunkowym i przestrzegający wszystkich jego warunków, został deportowany z chicagowskiego ośrodka dla bezdomnych; 6) publiczne piętnowanie zatrzymanych Polaków: ICE opublikowało na Facebooku zdjęcie Polaka w kajdankach, nazywając go „polskim kryminalnym cudzoziemcem”, co przyczynia się do utrwalania negatywnych stereotypów wobec Polaków. W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami: Ilu obywateli RP zostało zatrzymanych przez służby imigracyjne Stanów Zjednoczonych od 20 stycznia 2025 roku? Ilu z nich zostało wypuszczonych, a ilu nadal pozostaje w rękach amerykańskich służb imigracyjnych? Ilu z nich zostało deportowanych do Polski, a ilu deportowano do państw innych niż Polska, oraz jakie były to państwa? Czy Ministerstwo Spraw Zagranicznych jest informowane przez służby Stanów Zjednoczonych o każdym przypadku deportacji obywateli RP? Czy istnieje procedura monitorowania sytuacji obywateli RP zatrzymanych przez służby imigracyjne Stanów Zjednoczonych? Jakie działania podjęto, aby zapewnić pomoc obywatelom RP zarówno przed deportacją, jak i po deportacji oraz jakie służby były w to zaangażowane i czy zapewniono, aby deportowane osoby nie pozostały w Polsce bez środków do życia? Czy odnotowano przypadki osób, które były obywatelami PRL i nigdy nie uzyskały obywatelstwa RP, objętych deportacją ze Stanów Zjednoczonych i jakie działania podjęto w ich sprawie? Jakie działania planuje podjąć Ministerstwo Spraw Zagranicznych w związku z licznymi deportacjami obywateli RP ze Stanów Zjednoczonych i w jakim terminie zostaną one wdrożone?

Odpowiedź na interpelację w sprawie zatrzymań i deportacji Polaków przez służby imigracyjne Stanów Zjednoczonych Odpowiedź na interpelację nr 13742 w sprawie zatrzymań i deportacji Polaków przez służby imigracyjne Stanów Zjednoczonych Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski Warszawa, 19-12-2025 Szanowny Panie Marszałku, w nawiązaniu do interpelacji nr 13742 pani poseł M. Stożek w sprawie zatrzymań i deportacji Polaków przez służby imigracyjne Stanów Zjednoczonych przesyłam poniżej odpowiedzi na pytania. 1. Ilu obywateli RP zostało zatrzymanych przez służby imigracyjne Stanów Zjednoczonych od 20 stycznia 2025 roku? Od 20 stycznia 2025 r. lokalne władze amerykańskie poinformowały urzędy konsularne o 54 zatrzymaniach obywateli polskich. 2. Ilu z nich zostało wypuszczonych, a ilu nadal pozostaje w rękach amerykańskich służb imigracyjnych? Zgodnie z informacjami posiadanymi przez służbę konsularną na dzień 6 listopada 2025 r. 68 obywateli polskich było zatrzymanych przez służby imigracyjne (ICE). 3. Ilu z nich zostało deportowanych do Polski, a ilu deportowano do państw innych niż Polska oraz jakie były to państwa? Ministerstwo Spraw Zagranicznych nie posiada wiedzy, by polscy obywatele byli deportowani do innych państw niż Polska. Oczywiście, może się zdarzyć, że obywatel polski posiada także inne obywatelstwo i traktowany był jako obywatel tego państwa trzeciego. 4. Czy Ministerstwo Spraw Zagranicznych jest informowane przez służby Stanów Zjednoczonych o każdym przypadku deportacji obywateli RP? Zgodnie z dwustronną konwencją konsularną z 1972 r. władze USA mają obowiązek powiadomić właściwą polską placówkę konsularną o każdym przypadku pozbawienia wolności obywatela polskiego, o ile ten nie posiada prawa pobytu na terytorium USA (tzw. „zielonej karty“). Nie ma natomiast analogicznych zobowiązań dotyczących deportacji. 5. Czy istnieje procedura monitorowania sytuacji obywateli RP zatrzymanych przez służby imigracyjne Stanów Zjednoczonych? Gdy właściwa placówka dyplomatyczna RP otrzyma informację o aresztowanym/zatrzymanym obywatelu polskim – od władz miejscowych, rodziny zatrzymanego czy samego obywatela znajdującego się w detencji, a ten ostatni wyrazi takie życzenie – placówka może udzielić mu pomocy na ogólnych zasadach wynikających z ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. – Prawo konsularne (Dz. U. 2023 poz. 1329 z późn. zm.), np. przez wydanie paszportu, odwiedziny, monitorowanie warunków, w jakich przebywa zatrzymany itd. 6. Jakie działania podjęto, aby zapewnić pomoc obywatelom RP zarówno przed deportacją, jak i po deportacji oraz jakie służby były w to zaangażowane i czy zapewniono, aby deportowane osoby nie pozostały w Polsce bez środków do życia? Konsulowie RP w USA publikują na stronie https://www.gov.pl/web/usa/informacje-w-sprawach-deportacyjnych informacje przydatne w sprawach deportacyjnych. Podejmują interwencje w przypadku przeciągających się procedur, udzielają pomocy konsularnej przewidzianej prawem. Natomiast zapewnienie środków do życia na terenie Polski osobom deportowanym znajduje się poza kompetencją MSZ – zajmują się tym właściwe instytucje pomocowe na terenie Kraju. 7. Czy odnotowano przypadki osób, które były obywatelami PRL i nigdy nie uzyskały obywatelstwa RP, objętych deportacją ze Stanów Zjednoczonych i jakie działania podjęto w ich sprawie? Zgodnie z obowiązującym prawem osoby posiadające obywatelstwo polskie przed 31 grudnia 1989 r. zachowywały obywatelstwo po tej dacie. Utrata obywatelstwa polskiego mogła nastąpić tylko na wniosek obywatela o zezwolenie na zmianę obywatelstwa, względnie zrzeczenie się obywatelstwa, po uzyskaniu zgody właściwych władz polskich. W przypadku, gdy obywatel polski nie posiada dokumentów potwierdzających posiadanie obywatelstwa polskiego, powinien on złożyć wniosek o poświadczenie posiadania obywatelstwa polskiego. 8. Jakie działania planuje podjąć Ministerstwo Spraw Zagranicznych w związku z licznymi deportacjami obywateli RP ze Stanów Zjednoczonych i w jakim terminie zostaną one wdrożone? Porównując dane z kilku minionych lat należy stwierdzić, że liczba obywateli polskich zobowiązanych do opuszczenia USA w ostatnim roku wzrosła z kilkudziesięciu do ponad stu (w 2024 r. było ich około 70, w 2025 r. około 130), co oznacza, że udzielana pomoc przewidziana ustawą z dnia 25 czerwca 2015 r. – Prawo konsularne (Dz. U. 2023 poz. 1329 z późn. zm.) odbywa się i odbywać może w zwykłym trybie działań konsularnych. Polskie placówki dyplomatyczne na bieżąco monitorują sytuację obywateli RP w procedurze deportacyjnej i udzielają im niezbędnego wsparcia w zgodzie z przepisami polskimi, miejscowymi i międzynarodowymi, pozostają także w kontakcie z lokalnymi władzami imigracyjnymi. Z wyrazami szacunku z up. Władysław Teofil Bartoszewski Sekretarz Stanu