Interpelacja w sprawie uczniów liceum ogólnokształcącego realizujących tzw. nauczanie dwujęzyczne

Interpelacja w sprawie uczniów liceum ogólnokształcącego realizujących tzw. nauczanie dwujęzyczne Interpelacja nr 13532 do ministra edukacji w sprawie uczniów liceum ogólnokształcącego realizujących tzw. nauczanie dwujęzyczne Zgłaszający: Sylwia Bielawska Data wpływu: 11-11-2025 Szanowna Pani Minister, zwracam się w imieniu uczniów liceum ogólnokształcącego realizujących tzw. nauczanie dwujęzyczne z prośbą o rewizję przepisów odnośnie do liczby godzin, które muszą realizować tygodniowo. Poziom dwujęzyczny w liceum to specjalny tryb nauczania, w którym wybrane przedmioty (np. biologia, historia, matematyka) są częściowo prowadzone w języku polskim, a częściowo w języku obcym, co pozwala na osiągnięcie bardzo zaawansowanego stopnia znajomości tego języka (poziom C1 z elementami C2). Kwestię liczby godzin dydaktycznych przypadających na każdego ucznia reguluje rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 20 maja 2024 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, ze zmianami określonymi przez rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 12 marca 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół (poz. 363, z dnia 24 marca 2025 r.). Konkretna liczba zajęć w przypadku liceum ogólnokształcącego regulowana jest przez załącznik nr 3 do wyżej wymienionego rozporządzenia. Wynika z niego obowiązek realizacji zajęć, który uwzględnia zarówno zajęcia na poziomie podstawowym, jak i rozszerzonym, a także ewentualne przedmioty uzupełniające realizowane w przypadku zbyt małej liczby godzin przedmiotów rozszerzonych. Uczeń z reguły musi realizować dwa lub trzy przedmioty rozszerzone, co uzależnione jest od, ogólnie rzecz ujmując, lokalnej polityki oświatowej. Suma godzin rozszerzonych w ciągu czterech lat to 22 godziny, przy czym ich wymiar w poszczególnych latach jest sztywny i wynosi: 1 klasa – 4 h, 2 klasa – 5 h, trzecia klasa – 6 h, 4 klasa – 6 h. A zatem zgodnie ze wspomnianym rozporządzeniem (załącznikiem nr 3) suma godzin w poszczególnych latach nauki w liceum ogólnokształcącym, po uwzględnieniu przedmiotów obowiązkowych na poziomie podstawowym, jak i rozszerzonym, kształtuje się następująco: - 1 klasa – 29-31 h tygodniowo, - 2 klasa – 34-36 h tygodniowo, - 3 klasa – 32 h tygodniowo, - 4 klasa – 24 h tygodniowo. Wykazane w zestawieniu powyżej „widełki” w liczbie godzin wynikają z organizacji przedmiotu biznes i zarządzanie, który realizuje się w wymiarze 2 h w ciągu 2 lat, przy czym układ tych godzin jest dowolny: 1+1, 2+0 lub 0+2. Jeżeli szkoła prowadzi tzw. oddziały dwujęzyczne, to w każdym roku nauki do powyższej liczby godzin należy doliczyć jeszcze 3 h tygodniowo nauki języka obcego na poziomie dwujęzycznym, z wyjątkiem klasy czwartej, gdy dolicza się 2 h tygodniowo. Tym samym maksymalny wymiar godzin zajęć obowiązkowych w oddziałach dwujęzycznych wynosi odpowiednio: 34, 39, 25 oraz 26 h tygodniowo. Jeżeli dodatkowo uczeń zadeklaruje chęć uczęszczania na religię lub etykę oraz nie zrezygnował z zajęć z edukacji zdrowotnej, to w 2 klasie liceum może realizować nawet 41 h tygodniowo, a przy skrajnym scenariuszu, dopuszczalnym w świetle aktualnych przepisów, gdy wyrazi chęć udziału zarówno w lekcjach etyki, religii, jak i edukacji zdrowotnej, to pozostaje w szkole aż 42 h tygodniowo! W kontekście tych zapisów ważna pozostaje także kwestia, iż od sesji maturalnej w 2023 r. uczniowie oddziałów dwujęzycznych zobowiązani są do zdawania egzaminu maturalnego z języka obcego na poziomie dwujęzycznym, zgodnie z art. 44 ustawy o systemie oświaty. Jednak to nie zwalnia ich w żaden sposób z konieczności realizowania trzech przedmiotów na poziomie rozszerzonym, do których nie zalicza się jednak język obcy na poziomie dwujęzycznym, w wyniku czego liczba godzin z tygodniu nie może być w ich przypadku zmniejszona. Rozwiązaniem powyższego problemu mogłoby być wprowadzenie zmiany w rozporządzeniu – umieszczenie tam zapisu, który dopuszczałby doliczenie części dodatkowych godzin z języka obcego, wynikających z realizacji poziomu dwujęzycznego, do puli 22 h zajęć rozszerzonych (lub uzupełniających), które każdy uczeń liceum ogólnokształcącego musi realizować, pod warunkiem że poza językiem dwujęzycznym realizowane są dwa obowiązkowe przedmioty rozszerzone. Przy czym zapis ten powinien dopuszczać fakultatywność wyboru, tak aby uczeń miał prawo wyboru czy korzystać z dotychczasowych rozwiązań (co jest korzystne w przypadku rekrutacji na niektóre kierunki studiów), czy wybrać opcję wyboru tylko dwóch rozszerzeń wraz z doliczeniem części dodatkowych godzin z języka obcego, wynikających z realizacji poziomu dwujęzycznego. Zastosowanie takiego elastycznego rozwiązania doprowadziłoby do sytuacji wyeliminowania praktykowanego nagminnie przez szkoły ograniczenia wyboru rozszerzeń jedynie do dwóch oraz pozwoliłoby uczniom na świadomy wybór i realizację tygodniowych zajęć w wymiarze przeciętnie niższym o 2 h tygodniowo. W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami: Czy do ministerstwa spływają prośby odnośnie do ograniczenia zbyt wysokiej liczby godzin realizowanych przez uczniów oddziałów dwujęzycznych przypadających tygodniowo? Czy ministerstwo zakłada możliwość zmian w przywołanym rozporządzeniu, tak aby dać uczniom realizującym profil dwujęzyczny możliwość wyboru realizacji o 2 h mniej tygodniowo? Czy ministerstwo planuje zamieszczenie w przywołanym rozporządzeniu zapisu, który dopuszczałby doliczenie części dodatkowych godzin z języka obcego, wynikających z realizacji poziomu dwujęzycznego, do puli 22 h zajęć rozszerzonych (lub uzupełniających), które każdy uczeń liceum ogólnokształcącego musi realizować, pod warunkiem że poza językiem dwujęzycznym realizowane są dwa obowiązkowe przedmioty rozszerzone? Z wyrazami szacunku Sylwia Bielawska Posłanka na Sejm RP

Odpowiedź na interpelację w sprawie uczniów liceum ogólnokształcącego realizujących tzw. nauczanie dwujęzyczne Odpowiedź na interpelację nr 13532 w sprawie uczniów liceum ogólnokształcącego realizujących tzw. nauczanie dwujęzyczne Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer Warszawa, 05-12-2025 Szanowna Pani Posłanko, uprzejmie informuję, że oddziały dwujęzyczne - zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043, z późn. zm.) - mogą być tworzone w szkołach publicznych i niepublicznych, z wyjątkiem szkół artystycznych. W przypadku szkoły podstawowej oddziały dwujęzyczne mogą funkcjonować, począwszy od klasy VII, w szkołach ponadpodstawowych (liceum ogólnokształcącym i technikum) – począwszy od klasy I. Zasady rekrutacji kandydatów do oddziału dwujęzycznego w publicznych szkołach są określone w art. 139 cyt. ustawy Prawo oświatowe. Podjęcie decyzji o utworzeniu oddziału (oddziałów) dwujęzycznego w danej szkole, wybór języka obcego nowożytnego będącego drugim językiem nauczania oraz decyzja, jakie przedmioty będą nauczanie dwujęzycznie w tym oddziale - należą do organu prowadzącego szkołę i dyrektora szkoły. Szczegółowa organizacja oddziałów dwujęzycznych - z uwzględnieniem organizacji nauczania i oceniania w tych oddziałach - powinna być określona w statucie szkoły. Zgodnie z art. 4 pkt 4 ww. ustawy, w oddziale dwujęzycznym nauczanie jest prowadzone w dwóch językach: polskim oraz obcym nowożytnym będącym drugim językiem nauczania, przy czym prowadzone w dwóch językach są co najmniej dwa zajęcia edukacyjne, z wyjątkiem zajęć obejmujących język polski, część historii dotyczącą historii Polski i część geografii dotyczącą geografii Polski, w tym co najmniej jedne zajęcia edukacyjne wybrane spośród zajęć obejmujących: biologię, chemię, fizykę, część geografii odnoszącą się do geografii ogólnej, część historii odnoszącą się do historii powszechnej lub matematykę. Równocześnie, w rozporządzeniu Ministra Edukacji z dnia 20 maja 2024 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół (Dz. U. z 2024 r. poz. 781, ze zm.) przewidziano dodatkowe godziny na nauczanie języka obcego nowożytnego będącego drugim językiem nauczania w oddziałach dwujęzycznych, tj. w przypadku liceum ogólnokształcącego w klasach I-III po 3 godziny, a w klasie IV 2 godziny - tygodniowo. Zgodnie z przepisami przywołanego rozporządzenia, przedmioty realizowane liceum ogólnokształcącym w zakresie rozszerzonym, m.in. w oddziale dwujęzycznym - ustala dyrektor szkoły, uwzględniając zainteresowania uczniów oraz możliwości organizacyjne, kadrowe i finansowe liceum ogólnokształcącego, a uczeń wybiera spośród tych przedmiotów 2 albo 3 przedmioty. Dyrektor dokonuje wyboru spośród przedmiotów wskazanych w ust. 2 w zał. nr 4 do ww. rozporządzenia. Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego – wśród przedmiotów, które mogą być nauczane w zakresie podstawowym lub w zakresie rozszerzonym – wymienia m.in. język obcy nowożytny. Należy podkreślić, że przepisy prawa oświatowego nie wskazują, jakie przedmioty w zakresie rozszerzonym mają być nauczane w oddziale dwujęzycznym w danej szkole, pozostawiając dyrektorowi szkoły decyzję w tym zakresie. W związku z powyższym, to dyrektor liceum ogólnokształcącego decyduje, jakie i ile przedmiotów w zakresie rozszerzonym będzie realizowanych w oddziale dwujęzycznym (dwa czy trzy) oraz czy w oddziale dwujęzycznym będzie realizowany w zakresie rozszerzonym np. pierwszy, drugi czy oba języki obce. Warto zauważyć, że wybór nauki w oddziale dwujęzycznym wiąże się ze zwiększonym obciążeniem uczniów, którzy decydują się na naukę co najmniej dwóch przedmiotów, ustalonych zgodnie z decyzją dyrektora szkoły, w dwóch językach nauczania (polskim i obcym nowożytnym) w zwiększonym wymiarze godzin (odpowiednio o 3/2 godziny tygodniowo w zależności od klasy). Wymiar ten jest kompatybilny z treściami nauczania określonymi w podstawie programowej języka obcego nowożytnego nauczanego jako pierwszy albo drugi w oddziale dwujęzycznym w liceum ogólnokształcącym. Należy jednocześnie zwrócić uwagę na fakt, że realizacja przez uczniów w oddziale dwujęzycznym co najmniej dwóch przedmiotów w dwóch językach nauczania (w tym w języku obcym nowożytnym) umożliwia im rozwijanie znajomości danego języka obcego, tj. poznanie i posługiwanie się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych i fonetycznych). Uczeń rozwija również umiejętność tworzenia złożonych, wieloaspektowych, spójnych i logicznych, płynnych wypowiedzi ustnych oraz złożonych, wieloaspektowych, spójnych i logicznych wypowiedzi pisemnych, w zakresie opisanym w wymaganiach szczegółowych, w tym w zakresie tematycznym związanym z przedmiotami nauczanymi dwujęzycznie. Powyższe przekłada się na zwiększenie kompetencji językowych uczniów uczących się w oddziale dwujęzycznym, które w dzisiejszym świecie mają kluczowe znaczenie. Dodatkowo informuję, że do Ministerstwa Edukacji Narodowej nie są kierowane prośby dotyczące ograniczenia tygodniowego wymiaru godzin w oddziałach dwujęzycznych. Funkcjonujące od wielu lat przepisy dotyczące tworzenia i organizacji nauczania w oddziałach dwujęzycznych w szkołach nie budziły dotychczas wątpliwości w opisywanym zakresie. Należy podkreślić, że decyzję o rekrutacji do oddziału dwujęzycznego w wybranej szkole (tu ponadpodstawowej) - podejmuje uczeń zainteresowany rozwijaniem swoich umiejętności w zakresie języka obcego nowożytnego - w porozumieniu z rodzicami. Uczeń ten powinien m.in. uzyskać pozytywny wynik sprawdzianu kompetencji językowych przeprowadzanego na warunkach ustalonych przez radę pedagogiczną. Równocześnie zwracam uwag na fakt, że uczniowie uczący się w oddziałach dwujęzycznych w liceum ogólnokształcącym będą zdawać (na takich samych zasadach jak uczniowie w oddziałach ogólnych) egzamin maturalny, którego wyniki mają bezpośrednie przełożenie na ich dalszą edukację, tj. wybór studiów i decyzje w zakresie kariery zawodowej. Stąd, proponowane zmniejszenie wymiaru godzin wybranych obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego (w stosunku do wymiaru godzin tych zajęć w oddziałach ogólnych) wpłynęłoby negatywnie na proces edukacji uczniów oddziałów dwujęzycznych. Reasumując, obowiązujące przepisy prawa oświatowego nie określają obowiązku realizacji w oddziale dwujęzycznym w liceum ogólnokształcącym trzech przedmiotów w zakresie rozszerzonym, a także zezwalają na realizację w oddziale dwujęzycznym języka (języków) obcego nowożytnego w zakresie rozszerzonym, zgodnie z decyzją dyrektora liceum ogólnokształcącego. Dyrektor szkoły jest zobowiązany do zapewnienia wszystkim uczniom bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, w tym do ustalenia tygodniowego rozkładu zajęć określającego organizację zajęć edukacyjnych m.in. w oddziale dwujęzycznym - z uwzględnieniem: zasad ochrony zdrowia i higieny pracy, równomiernego obciążenia uczniów zajęciami w poszczególnych dniach tygodnia, zróżnicowania zajęć w każdym dniu oraz możliwości psychofizycznych uczniów do podejmowania intensywnego wysiłku umysłowego w ciągu dnia. Dodatkowo uprzejmie informuję, że Ministerstwo Edukacji Narodowej prowadzi obecnie - we współpracy z Instytutem Badań Edukacyjnych - prace w zakresie reformy edukacji. Prace obejmują w szczególności opracowanie nowej, przejrzystej podstawy programowej kształcenia ogólnego oraz nowych ramowych planów nauczania dla poszczególnych typów szkół. Reforma edukacji, która będzie wprowadzona w szkole podstawowej od 2026 r. (w klasach I i IV), a w szkołach ponadpodstawowych od 2027 r. - ma na celu wdrożenie rozwiązań m.in. w zakresie zmniejszenia obciążenia uczniów poszczególnych typów szkół. W listopadzie br. skierowano projekty rozporządzeń Ministra Edukacji (w sprawie podstawy programowej i ramowego planu nauczania dla szkoły podstawowej) – do konsultacji publicznych i opiniowania, w trakcie których wszyscy zainteresowani mogą zgłaszać ewentualne uwagi i opinie. Projekty rozporządzeń w sprawie podstawy programowej i ramowego planu nauczania dla szkół ponadpodstawowych - po ich przygotowaniu - również zostaną skierowane do konsultacji publicznych i opiniowania. Szczegółowe informacje na temat prowadzonych przez resort edukacji działań znajdują się na stronie internetowej dedykowanej reformie edukacji: www.reforma26.men.gov.pl Z wyrazami szacunku Z upoważnienia Ministra Edukacji Katarzyna Lubnauer Sekretarz Stanu