Odpowiedź Sekretarz stanu Tomasz Szymański
9.01.2026
Odpowiedź na interpelację w sprawie sprawozdania z realizacji zadań Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz planowanych kierunków działań
Odpowiedź na interpelację nr 13504
w sprawie sprawozdania z realizacji zadań Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz planowanych kierunków działań
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański
Warszawa, 09-01-2026
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 13504 Pana Posła Krzysztofa Piątkowskiego w sprawie sprawozdania z realizacji zadań Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz planowanych kierunków działań , uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Jednym z dokumentów strategicznych określających cele przyjęte do realizacji przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (SWiA) w danym roku jest plan działalności, którego obowiązek sporządzania wynika z przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych [1] .
Plan działalności dla kierowanych przez Ministra działów administracji rządowej jest opracowywany zgodnie z określanymi przez Ministra w każdym roku, głównymi kierunkami dla tych działów.
Plan zawiera w szczególności cele w ramach poszczególnych zadań budżetowych wraz ze wskazaniem podzadań służących ich osiągnięciu oraz mierniki określające stopień realizacji celu i ich planowane wartości. Plan działalności Ministra na rok następny jest sporządzany do końca listopada każdego roku.
Z wykonania planu działalności Ministra SWiA za dany rok jest sporządzane sprawozdanie. Zarówno plany działalności Ministra, jak i sprawozdania z ich wykonania są publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej.
Najważniejszymi celami przyjętymi przez Ministra SWiA w planie działalności do realizacji w 2026 r. są:
Zapewnienie bezpieczeństwa obywateli.
Zwiększenie sprawności zapewnienia bezpieczeństwa granicy zewnętrznej UE i terytorium RP.
Zapewnienie sprawnego i przejrzystego finansowania realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej.
Poprawa obsługi administracyjnej obywatela.
Zachowanie i rozwój tożsamości kulturowej mniejszości narodowych i etnicznych.
Jednocześnie pragnę wskazać, że w 2025 r. Ministerstwo SWiA przekazało do Pana Macieja Berka – Ministra do spraw Nadzoru nad Wdrażaniem Polityki Rządu informację o realizowanych oraz zaplanowanych do realizacji następujących priorytetach:
Wzmocnienie skuteczności w ochronie bezpieczeństwa wewnętrznego i wzrost zaufania społecznego do formacji podległych Ministrowi SWiA.
Bezpieczne granice – rozwój infrastruktury i potencjału operacyjnego formacji granicznych oraz skuteczne przeciwdziałanie i zwalczanie zagrożeń zewnętrznych.
Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej.
W ramach priorytetu „Wzmocnienie skuteczności w ochronie bezpieczeństwa wewnętrznego i wzrost zaufania społecznego do formacji podległych Ministrowi SWiA” są realizowane działania legislacyjne, organizacyjne i inwestycyjne, podejmowane na rzecz poprawy sytuacji kadrowej w służbach, doskonalenia zawodowego funkcjonariuszy, poprawy warunków służby oraz pracy pracowników cywilnych zatrudnionych w służbach. Powyższe jest realizowane m.in. poprzez:
uchwalenie ustawy z dnia 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad zakwaterowania funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Ochrony Państwa oraz poprawy niektórych warunków pełnienia służby [2] , zgodnie z którą funkcjonariuszowi przysługuje prawo do zakwaterowania, które jest realizowane poprzez przydział lokalu mieszkalnego bądź kwatery tymczasowej, skierowanie do miejsca w internacie albo kwatery internatowej. Świadczenie wynosi od 900 zł do 1800 zł.
uchwalenie ustawy z dnia 21 listopada 2025 r. o ustanowieniu „Programu modernizacji Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Ochrony Państwa w latach 2026-2029” [3] , będącego czwartym z kolei programem zapewniającym modernizację formacji podległych Ministrowi SWiA. Program stanowi kluczowy instrument rozwojowy umożliwiający podnoszenie zdolności operacyjnych, modernizację wyposażenia oraz zwiększenie efektywności wszystkich formacji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo publiczne. W ramach ww. Programu w latach 2026-2029 zaplanowano wydatki na kwotę 13.000.000 tys. zł, w tym na wydatki rzeczowe – 11.888.790 tys. zł (inwestycje budowlane i remonty obiektów, sprzęt transportowy, sprzęt uzbrojenia i techniki specjalnej, sprzęt informatyki i łączności, wyposażenie osobiste, specjalne i ochronne funkcjonariuszy, sprzęt i wyposażenie szkoleniowe i gospodarczo-kwaterunkowe) oraz na wydatki płacowe – 1.611.210 tys. zł. Realizacja Programu modernizacji umożliwi unowocześnienie infrastruktury i wyposażenia służb, co przyczyni się do profesjonalizacji oraz skuteczności realizowanych zadań.
zwiększenie dostępności i jakości szkoleń w służbach poprzez rozwój infrastruktury istniejących ośrodków szkolenia oraz tworzenie nowych, a w uczelniach służb państwowych nadzorowanych przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji uruchomienie nowych kierunków studiów dedykowanych funkcjonariuszom. W celu zwiększenia możliwości szkoleniowych w Policji, Komendant Główny Policji podjął decyzję o utworzeniu poniższych czterech nowych ośrodków szkolenia oraz utworzeniu nowej szkoły policyjnej:
w 2024 r. w strukturze Komendy Stołecznej Policji – Ośrodek Szkolenia Policji w Warszawie z siedzibą w Piasecznie,
w 2025 r. w strukturach: Komendy Wojewódzkiej Policji w Lublinie – Ośrodek Szkolenia Policji w Lublinie, Komendy Wojewódzkiej Policji w Poznaniu – Ośrodek Szkolenia Policji w Poznaniu z siedzibą w Gnieźnie, Komendy Wojewódzkiej Policji w Gdańsku - Ośrodek Szkolenia Policji w Gdańsku oraz nowo utworzona, szósta jednostka szkoleniowa – Szkoła Policji Ruchu Drogowego w Sieradzu, którą zastąpi likwidowany Ośrodek Szkolenia Policji w Łodzi z siedzibą w Sieradzu.
Podjęte w Policji działania organizacyjne dotyczące realizacji szkoleń zawodowych, w szczególności podoficerskich i aspiranckich, spowodowały znaczne zwiększenie liczby przeszkolonych policjantów.
W ramach priorytetu „Bezpieczne granice – rozwój infrastruktury i potencjału operacyjnego formacji granicznych oraz skuteczne przeciwdziałanie i zwalczanie zagrożeń zewnętrznych” są realizowane działania legislacyjne, organizacyjne i inwestycyjne. Cele priorytetu obejmują m.in.: modernizację/wzmocnienie elektronicznego i fizycznego zabezpieczenia zewnętrznej granicy UE na odcinku polsko-rosyjskim i polsko-białoruskim.
Na odcinku granicy państwowej z Białorusią inwestycje dotyczyły:
budowy bariery fizycznej (długość 186 km, wartość inwestycji około 1,3 mld zł) oraz jej modernizacji (wartość inwestycji około 117 mln zł);
budowy bariery elektronicznej (długość 206 km, wartość inwestycji około 342 mln zł) oraz jej modernizacji (wartość inwestycji około 125 mln zł);
budowy bariery elektronicznej na odcinkach rzek Świsłocz i Istoczanka (długość 47 km, wartość inwestycji około 86 mln zł) oraz na odcinku rzeki Bug (długość 172 km, wartość inwestycji około 279 mln zł);
modernizacji drogi technicznej (wartość inwestycji około 300 mln zł);
budowy wież obserwacyjnych oraz zakupu bezzałogowych statków powietrznych (wartość inwestycji około 47 mln zł);
modernizacji istniejącego zabezpieczenia granicy państwowej w postaci bariery fizycznej w zakresie wykonania drugiej linii zapory na długości 186 km (wartość inwestycji 27 mln zł);
modernizacji istniejącego zabezpieczenia granicy państwowej w postaci bariery elektronicznej na odcinkach rzek Świsłocz i Istoczanka (wartość inwestycji 0,5 mln zł);
modernizacji istniejącego zabezpieczenia granicy państwowej w postaci bariery elektronicznej w zakresie budowy nowych funkcjonalności w Podlaskim Oddziale SG (wartość inwestycji 78 mln zł) i w Nadbużańskim Oddziale SG (wartość inwestycji 18 mln zł).
Na granicy z Rosją (Obwodem Królewieckim), na odcinku Warmińsko-Mazurskiego Oddziału SG, wybudowano barierę elektroniczną o długości 198 km (wartość inwestycji 368 mln zł). Celem realizacji inwestycji było zapewnienie wykrywania wszystkich zdarzeń związanych z przestępczością graniczną, w szczególności z migracją nieuregulowaną oraz przemytem towarów. Architektura i sposób funkcjonowania tego zabezpieczenia gwarantują zautomatyzowaną ciągłość i skuteczność monitoringu i ochrony granicy państwowej, a także rozpoznawanie i identyfikację zagrożeń oraz zatrzymanie ich sprawców. Przeprowadzono również modernizację ww. bariery (wartość inwestycji 10 mln zł).
Kolejnymi celami przedmiotowego priorytetu są:
budowa elektronicznego zabezpieczenia granicy państwowej na odcinku polsko-ukraińskim. Powyższe działanie pozwoli na zapewnienie jak najwyższego stopnia odporności systemu ochrony oraz stałego i bieżącego monitorowania odcinków granicy państwowej RP, stanowiących granicę zewnętrzną strefy Schengen, na transgraniczne zagrożenia dla bezpieczeństwa. Projekt wpisuje się w proces wspierania stopniowego rozwoju Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, uwzględniając solidarność Państw Członkowskich UE z krajami stowarzyszonymi, oraz synchronizację przedsięwzięć z partnerami za pomocą celów pośrednich;
budowa Zautomatyzowanego Systemu Radiolokacyjnego Nadzoru polskich obszarów morskich (ZSRN 2.0), który ma na celu kompleksowe zapewnienie bezpieczeństwa i sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem prawa na polskich obszarach morskich. Gromadzone i przetwarzane w systemie informacje służą wspomaganiu procesu decyzyjnego i kierowaniu działaniami morskimi na różnych szczeblach odpowiedzialności służbowej poszczególnych instytucji;
ustanowienie Centrum Bezpieczeństwa Morskiego, którego powołanie ma przede wszystkim na celu zwiększenie poziomu ochrony infrastruktury morskiej poprzez zapewnienie stałego monitoringu i bieżącej oceny sytuacji dla tej infrastruktury, usprawnianie reakcji służb na potencjalne zdarzenia oraz zapewnienie efektywnego zarządzania kryzysowego z użyciem nowoczesnej technologii informacyjnej. W tym zakresie jest proponowane powołanie przy Morskim Oddziale SG międzyagencyjnego centrum, którego celem będzie wsparcie koordynacji wymiany informacji oraz procesu decyzyjnego najwyższych organów w państwie w zakresie reagowania na zagrożenia na morzu oraz wobec infrastruktury krytycznej i portowej. Zakłada się, że do działającego całodobowo centrum będą oddelegowywani funkcjonariusze i pracownicy służb oraz podmiotów realizujących zadania w odniesieniu do monitorowania zagrożeń na morzu.
Ponadto uchwałą Nr 86 Rady Ministrów z dnia 4 lipca 2025 r. została przyjęta Strategia Zintegrowanego Zarządzania Granicą Państwową Rzeczypospolitej Polskiej do 2027 r. , która swoim zasięgiem obejmuje całe terytorium RP i odnosi się do wszystkich odcinków zewnętrznej granicy państwowej. Przedmiotowa Strategia nakreśla kierunek współpracy instytucji i służb granicznych, których zadania ustawowe składają się na system zarządzania granicą państwową RP.
W celu realizacji celu nadrzędnego ww. Strategii, jakim jest skuteczne zarządzanie granicą, zostało określonych pięć krajowych celów strategicznych:
wsparcie bezpiecznego i niezakłóconego ruchu w przejściach granicznych;
rozbudowa infrastruktury przejść granicznych;
wzmocnienie bezpieczeństwa granicy;
rozwój zdolności służb i inspekcji granicznych;
wzmocnienie efektywności działania służb i inspekcji granicznych.
Jednocześnie w Ministerstwie SWiA jest realizowany projekt pn. „System IT Zintegrowanego Zarządzania Granicą Państwową” (System IT ZZGP)”, którego wdrożenie jest planowane do 2027 r. Powyższy system będzie narzędziem służącym do zintegrowanego zarządzania granicą państwową w obszarze międzyagencyjnej wymiany danych statystycznych oraz planowania i monitorowania inwestycji w przejściach granicznych.
W zakresie priorytetu „Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej” została uchwalona ustawa z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej [4] . Opublikowane do ww. ustawy akty wykonawcze pozwoliły m.in. na przyjęcie Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 oraz rozpoczęcie finansowania i planowania inwestycji zarówno na szczeblu centralnym, jak i na poziomie województw, powiatów i gmin.
Na finansowanie zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej przeznacza się corocznie środki w wysokości nie niższej niż 0,3% produktu krajowego brutto. W 2025 r. było to łącznie ponad 16 mld zł, w 2026 r. – ponad 17 mld zł z budżetu państwa.
Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 obejmuje sześć głównych obszarów tematycznych, które wzmacniają system ochrony ludności i obrony cywilnej w Polsce. Pierwszy z nich to obiekty zbiorowej ochrony, czyli budowle ochronne, miejsca doraźnego schronienia oraz centralna ewidencja takich obiektów. Drugi – zabezpieczenie logistyczne i zapewnienie ciągłości dostaw, w tym uzupełnienie zasobów oraz zapewnienie podstawowych usług w sytuacjach kryzysowych. Trzeci obszar dotyczy utrzymania i rozwoju podmiotów ochrony ludności, takich jak krajowy system ratowniczo-gaśniczy, Państwowe Ratownictwo Medyczne czy organizacje pozarządowe. W jego ramach przewidziano m.in. zakup sprzętu ratowniczego i logistycznego oraz realizację zadań z zakresu pomocy humanitarnej. Kolejne obszary to edukacja, szkolenia oraz zaplecze szkoleniowe, obejmujące działania edukacyjne, organizację szkoleń, a także badania i rozwój w dziedzinie ochrony ludności. W ramach powyższego obszaru sfinansowano wydruk Poradnika Bezpieczeństwa, którego kolportaż rozpoczął się w grudniu 2025 r. i który trafi do każdego gospodarstwa domowego do końca stycznia 2026 r. Piąty obszar obejmuje Bezpieczną Łączność Państwową oraz systemy alarmowania, ostrzegania i powiadamiania, które mają kluczowe znaczenie w sytuacjach zagrożenia. Ostatni, szósty obszar zakłada utworzenie Korpusu obrony cywilnej – personelu oraz krajowej rezerwy obrony cywilnej, a także oznakowanie podmiotów realizujących te zadania.
W dniu 4 listopada 2025 r. Rada Ministrów przyjęła uchwałę zmieniającą uchwałę w sprawie zatwierdzenia Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026. Celem wprowadzonych zmian była potrzeba usprawnienia wydawania środków z ww. Programu. Dzięki nowym przepisom, samorządy będą mogły efektywniej inwestować w infrastrukturę ochronną, sprzęt, ciągłość dostaw i ochronę dóbr kultury. Możliwa jest również większa elastyczność finansowa. W ramach już przyznanej kwoty na realizację Programu lokalne władze mogą przenosić środki pomiędzy kluczowymi obszarami. Przykładowo, część środków zaplanowanych na inwestycje budowlane można przeznaczyć na zakup sprzętu lub wyposażenia i odwrotnie. Pozwoli to na bieżąco reagować na pilne potrzeby.
W latach 2025-2027 w zakresie zadań związanych z ochroną ludności i obroną cywilną jest planowane uchwalenie nowego Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2027-2030 oraz nowelizacja ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej . Priorytetem w powyższym okresie będzie dalszy rozwój systemu oraz przeprowadzenie szkoleń z ochrony ludności i obrony cywilnej.
W exposé Prezes Rady Ministrów wskazał, że niekontrolowana migracja stanowi zagrożenie dla Europy i Polski, podkreślając jednocześnie, iż Polska powinna wziąć współodpowiedzialność za ochronę europejskich granic i za ochronę europejskiego terytorium. Premier zapowiedział także walkę z nielegalnym przekraczaniem granic. Powyższe wymaga od państwa polskiego działań stałych i długofalowych. Wśród głównych zagadnień dotyczących migracji należy wskazać:
Pakt o Migracji i Azylu Unii Europejskiej (UE)
Z uwagi na fakt, że interes Polski nie został wystarczająco zabezpieczony na etapie negocjacji prowadzonych w latach 2020-2023 treści aktów wchodzących w zakres przedmiotowego paktu, Rząd RP podjął działania, aby zabezpieczyć interes kraju. Polska ponosi obecnie ciężar ochrony znacznej części wschodniej granicy zewnętrznej UE w sytuacji ataku hybrydowego, wykorzystującego migrację jako broń. Dodatkowo Polska udziela wsparcia znacznej grupie uchodźców wojennych z Ukrainy.
Zgodnie z decyzją Rady UE, Polska została zwolniona z udziału w unijnej solidarności, a więc z uczestnictwa w dobrowolnej relokacji migrantów, przekazywania wkładów finansowych czy potrzeby udzielenia wsparcia operacyjnego państwom najbardziej obciążonym migracją cudzoziemców ubiegających się o ochronę międzynarodową.
Nowa strategia migracyjna
Rząd RP przyjął politykę migracyjną państwa, która uwzględnia aktualne uwarunkowania demograficzne, gospodarcze i społeczne. Dokument pn. „Odzyskać kontrolę. Zapewnić bezpieczeństwo. Kompleksowa i odpowiedzialna strategia migracyjna Polski na lata 2025-2030” [5] , został przyjęty uchwałą nr 120 Rady Ministrów z dnia 15 października 2024 r. Strategia będzie podlegała stałej ewaluacji, aby za pośrednictwem instrumentów legislacyjnych spójnie ukształtować rzeczywiste potrzeby napływu do Polski cudzoziemców względem możliwości integracyjnych RP, oczekiwań Polek i Polaków, a także relacji z obywatelami polskimi przebywającymi za granicą oraz cudzoziemcami polskiego pochodzenia.
Strategia zawiera osiem obszarów interwencji polityki publicznej:
1. Misja, cele, funkcje oraz wymiar instytucjonalny polityki migracyjnej – obszar określa wartości i cele, jakie powinna realizować polityka migracyjna, tak aby gwarantować korzyści dla Polski. Kluczowe w powyższym zakresie jest przyjęcie podejścia opartego na bezpieczeństwie widzianym nie tylko pod kątem militarnym czy wewnętrznym, ale również społecznym i ekonomicznym.
2. Dostęp do terytorium – w obszarze opisano organizację systemów wjazdu do Polski oraz legalizacji pobytu. Ważnym elementem jest stworzenie systemu opartego na selektywnym podejściu do polityki imigracyjnej. Oznacza to szczegółowe regulowanie zasad wjazdu i pobytu w Polsce cudzoziemców, także w celach ekonomicznych czy edukacyjnych, przy uwzględnieniu ich obywatelstw oraz państw, z których pochodzą.
3. Dostęp do ochrony krajowej i międzynarodowej – obszar zawiera taką propozycję modyfikacji procedur, aby nie mogły być one wykorzystywane w działaniach hybrydowych, a jednocześnie wypełniały zobowiązania w obszarze ochrony międzynarodowej i krajowej. Wskazano także na potrzebę zmiany regulacji międzynarodowych i ich dostosowania do obecnej sytuacji migracyjnej nie tylko w Polsce, ale też w całej Unii Europejskiej.
4. Warunki dostępu do rynku pracy – obszar odnosi się do zagadnień związanych z kryteriami dostępu cudzoziemców do rynku pracy, tak aby uzupełniali oni niedobory na polskim rynku pracy w zawodach deficytowych, szczególnie długotrwale deficytowych, ale jednocześnie nie kreowali potencjalnych nowych wyzwań dla stabilnej sytuacji zatrudnieniowej w Polsce. Wskazano także korzyści i zagrożenia związane z napływem cudzoziemskich pracowników do Polski, a także ryzyka związane ze składaniem wniosków o wydanie dokumentów legalizujących pracę tylko dla pozoru, celem ułatwienia wjazdu do Polski i strefy Schengen. Ponadto poruszono kwestię zasad prowadzenia działalności gospodarczej przez cudzoziemców.
5. Migracje edukacyjne – w ramach powyższego obszaru opisano zasady dostępu cudzoziemców do polskiego systemu szkolnictwa wyższego oraz policealnego, tak aby nie mógłby być wykorzystywany do niezgodnej z celem edukacyjnym czy naukowym legalizacji pobytu, a jednocześnie pozwalające podmiotom szkolnictwa wyższego prowadzić transparentny proces umiędzynarodowienia.
6. Integracja – szósty obszar dotyczy zasad włączania i integracji imigrantów w polskim społeczeństwie, w szczególności zobowiązań i praw cudzoziemców, tak aby proces integracji nie wpływał negatywnie na spójność społeczną w Polsce, a jednocześnie pozwalał wykorzystywać potencjał imigrantów. Kluczowa jest akceptacja przez cudzoziemców norm i zasad obowiązujących w polskim społeczeństwie.
7. Obywatelstwo i repatriacja – w ramach siódmego obszaru została omówiona polityka państwa w zakresie nabywania obywatelstwa polskiego przez cudzoziemców oraz repatriacji osób polskiego pochodzenia. Odniesiono się także do instrumentu polityki migracyjnej, jakim jest „Karta Polaka”. W Strategii jako jeden z celów wskazano transparentnie uregulowany proces nabycia obywatelstwa polskiego. Jest to element priorytetowych działań państwa w obszarze bezpieczeństwa, związanych z ochroną granic i zapobieganiem nielegalnej imigracji. Analogiczne wytyczne w tym zakresie wskazano również w przyjętej przez Radę Ministrów w dniu 1 kwietnia 2025 r. „Rządowej strategii współpracy z Polonią i Polakami za granicą na lata 2025-2030”. Stale zwiększająca się liczba cudzoziemców ubiegających się o polskie obywatelstwo skutkuje koniecznością wprowadzenia systemowych rozwiązań, które będą skutecznie przeciwdziałały instrumentalnemu traktowaniu procedury naturalizacyjnej, wyłącznie w celu uzyskania polskiego paszportu i związanych z tym przywilejów. W obliczu współczesnych zagrożeń związanych z sytuacją geopolityczną, kluczowego znaczenia nabierają względy bezpieczeństwa państwa i konieczność dokładnej weryfikacji osób wnioskujących o nabycie polskiego obywatelstwa. Istotnym czynnikiem jest kwestia integracji ze społeczeństwem polskim cudzoziemców ubiegających się o obywatelstwo polskie, a w szczególności znajomość języka polskiego. W związku z powyższym w Ministerstwie SWiA są prowadzone prace nad przygotowaniem założeń do zmiany ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim [6] . Podjęto również dyskusję nad obszarami potencjalnych zmian w ustawie z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji [7] . Zakończenie prac nad przygotowaniem pakietu zmian w procedurach nabycia i utraty obywatelstwa polskiego, potwierdzenia jego posiadania oraz repatriacji, planowane jest na rok 2026 r., zgodnie z harmonogramem wdrażania Strategii.
8. Diaspora polska – ósmy i ostatni obszar Strategii dotyczy polityki polonijnej, w tym utrzymywania kontaktów z diasporą, współpracy pomiędzy instytucjami reprezentującymi państwo polskie a podmiotami instytucjonalnymi reprezentującymi Polonię, Polki i Polaków za granicą, a także wsparcia powrotów polskich migrantów do kraju.
Kolejnym celem określonym w exposé Prezesa Rady Ministrów jest Polska samorządowa.
Ministerstwo SWiA, w obecnej kadencji parlamentarnej, od nowa podjęło problematykę metropolitalną, odpowiadając tym samym na oczekiwania samorządów, kładąc przy tym szczególny nacisk na współpracę zarówno ze stroną samorządową, jak i rządową. Efektem takiego podejścia jest projekt ustawy o związku metropolitalnym w województwie pomorskim, będący inicjatywą oddolną przedstawicieli samorządów zrzeszonych w ramach Stowarzyszenia Obszar Metropolitalny Gdańsk-Gdynia-Sopot oraz Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. Projekt wprowadza podstawy do utworzenia związku metropolitalnego w województwie pomorskim, dokonuje nowelizacji ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o związku metropolitalnym w województwie śląskim [8] oraz zmian wybranych ustaw sektorowych w celu zapewnienia należytej funkcjonalności śląskiemu oraz pomorskiemu związkowi metropolitalnemu. Projektowana regulacja nie wprowadza nowego szczebla w modelu samorządu terytorialnego. Nie narusza także układu terytorialnego – granic istniejących jednostek samorządu terytorialnego. Tworzy jedynie „strukturę zarządczo-koordynacyjną”.
Opracowano również projekt ustawy o likwidacji barier utrudniających funkcjonowanie jednostek samorządu terytorialnego, stanowiący oddolną inicjatywę przedstawicieli strony samorządowej Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego. Na gruncie ww. projektu dokonuje się nowelizacji wybranych ustaw materialnego prawa administracyjnego. Propozycje zmian legislacyjnych dotyczą przywrócenia autonomii samorządom, prowadzących do poprawy jakości usług publicznych oraz realizacji konstytucyjnej zasady pomocniczości w zakresie utraconych na przestrzeni ostatnich lat zadań i kompetencji.
Dodatkowo w związku z ograniczaniem wydatków z Funduszu Pomocy oraz potrzebą odciążenia systemu recepcyjnego, związanego z pobytem na terytorium Polski obywateli Ukrainy uciekających przed wojną, od 2024 r. Ministerstwo SWiA w partnerstwie z Polskim Czerwonym Krzyżem i Fundacją Polskie Centrum Pomocy Międzynarodowej, prowadzi projekt "Wspólnie do Niezależności".
Inicjatywa zakłada udzielanie pomocy obywatelom Ukrainy, objętym ochroną czasową, w osiągnięciu samodzielności. Pierwszy krok to opuszczenie ośrodka zbiorowego zakwaterowania. Beneficjentom projektu jest oferowane wsparcie finansowe m.in. w postaci współfinansowania czynszu nowo wynajętego mieszkania przez 6 miesięcy oraz szereg działań sprzyjających integracji i budowaniu życia w Polsce. Przewidziano również indywidualne doradztwo zawodowe i pomoc w poszukiwaniu pracy, kursy języka polskiego oraz aktywności kulturalno-integracyjne. Obecnie ponad 10,5 tys. osób wzięło udział w projekcie, a ponad 5,7 tys. osób dzięki niemu opuściło ośrodki zbiorowego zakwaterowania, odciążając tym samym system recepcyjny.
Ponadto są prowadzone prace legislacyjne mające na celu ujednolicenie uprawnień przysługujących obywatelom Ukrainy uciekającym przed wojną tak, aby zrównywać ich sytuację z innymi cudzoziemcami przebywającymi legalnie na terenie Polski.
Niezależnie od powyższego poniżej przedstawiam pozostałe istotne działania, które zostały zrealizowane przez Ministerstwo SWiA.
W obszarze legislacyjnym należy wskazać w szczególności na:
ustawę z dnia 14 czerwca 2024 r. o szczególnych rozwiązaniach w związku z przygotowywaniem i sprawowaniem przez Rzeczpospolitą Polską przewodnictwa w Radzie Unii Europejskiej w I połowie 2025 r. [9] ;
ustawę z dnia 18 października 2024 r. o zmianie ustawy o działaniach antyterrorystycznych i ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu [10] , umożliwiającą blokowanie i usuwanie z Internetu treści o charakterze terrorystycznym;
ustawę z dnia 9 stycznia 2025 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego, ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej oraz ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu [11] , mającą w szczególności na celu dostosowanie obowiązujących przepisów do kolejnych pakietów sankcji przyjmowanych na forum UE;
ustawę z dnia 9 lipca 2025 r. o zmianie ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera [12] , pozwalającą na dostosowanie polskiego prawa do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przy zachowaniu gwarancji skuteczności obowiązujących mechanizmów przekazywania danych i ich powiązaniu z oceną bieżących zagrożeń o charakterze terrorystycznym.
W Ministerstwie SWiA podjęto także działania na rzecz bezpieczeństwa ruchu drogowego. We współpracy z Ministerstwem Sprawiedliwości oraz Ministerstwem Infrastruktury przygotowano pakiet zmian przepisów prawa mających na celu skuteczne zwalczanie przestępstw drogowych, szczególnie tych stwarzających zagrożenie dla innych uczestników ruchu drogowego. Procedowane rządowe projekty ustaw, przewidujące zmiany m.in. w: ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny [13] , ustawie z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń [14] , ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego [15] , ustawie z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia [16] oraz w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym [17] , wychodzą naprzeciw oczekiwaniom społecznym w omawianym zakresie.
Ustawą z dnia 17 października 2025 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw [18] wprowadzono m.in.:
rozszerzenie obowiązku używania kasków ochronnych przez kierujących rowerem, w tym rowerem z napędem elektrycznym, hulajnogą elektryczną, urządzeniem transportu osobistego w odniesieniu do osób, które nie ukończyły 16. roku życia. Analogiczny obowiązek będzie dotyczył – co do zasady – dziecka w wieku do 7 lat przewożonego na rowerze;
przesłanki zatrzymania prawa jazdy za kierowanie pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na drodze jednojezdniowej dwukierunkowej poza obszarem zabudowanym;
katalog naruszeń przepisów ruchu drogowego, za których naliczone punkty karne nie będą podlegały redukcji w ramach odbytego szkolenia;
możliwość wydawania prawa jazdy kategorii B osobom, które osiągnęły wiek 17 lat i uzyskały pisemną zgodę rodziców lub opiekunów, jednakże w powiązaniu z wprowadzeniem względem takich osób (tzw. „młodych kierowców”) istotnych ograniczeń i obowiązków.
rozszerzenie uprawnień organów kontroli ruchu drogowego do poddania badaniu na ustalenie obecności w organizmie alkoholu lub innego środka działającego podobnie do alkoholu względem osób, co do których zachodzi uzasadnione podejrzenie, że mogły kierować pojazdem, a także osób, które towarzyszą „młodemu kierowcy” w roli doświadczonego kierowcy.
W ustawie z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego [19] ujęto m.in.:
penalizację nielegalnych spotkań właścicieli, posiadaczy lub użytkowników samochodów na otwartej lub ogólnodostępnej przestrzeni w celu prezentacji tych pojazdów w liczbie powyżej 10 szt. (tzw. nielegalnych „zlotów”);
penalizację piractwa drogowego, tj. brawurowego poruszania się w ruchu drogowym, które stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia uczestników tego ruchu;
zaostrzenie kar wobec osób niestosujących się do orzeczonych przez sąd zakazów prowadzenia pojazdów mechanicznych.
W Ministerstwie SWiA trwają zaawansowane prace w kierunku wprowadzenia proporcjonalnie wyższych kar w postępowaniu mandatowym dotyczącym najbardziej uciążliwych społecznie wykroczeń. Powyższe ma wzmocnić efekt prewencyjny, tj. zadziałać społecznie odstraszająco na dopuszczanie się nieostrożnych zachowań i tym samym przyczynić się do realizacji potrzeb społeczeństwa i państwa w zakresie bezpieczeństwa w tym obszarze.
Proponowane zmiany obejmują m.in.: wykroczenia związane z niestosowaniem się do sygnałów świetlnych przez kierującego pojazdem, nieustąpieniem pierwszeństwa pieszemu w strefie zamieszkania, niekorzystaniem z pasów bezpieczeństwa podczas jazdy, nieużywaniem kasku ochronnego podczas jazdy motocyklem, czterokołowcem lub motorowerem oraz korzystaniem podczas jazdy z telefonu wymagającego trzymania słuchawki lub mikrofonu w ręku przez kierującego pojazdem.
W 2025 r. w Ministerstwie SWiA została przygotowana i wdrożona do realizacji piąta edycja „Rządowego programu ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań Razem bezpieczniej na lata 2025-2028”, którego zasadniczym założeniem jest wspieranie szeroko rozumianych działań na rzecz bezpieczeństwa społeczności lokalnych. Przedmiotowy program jest realizowany przy współpracy z lokalnymi społecznościami obejmującymi zarówno jednostki samorządu terytorialnego, jak i organizacje pozarządowe.
W latach 2023-2025 Ministerstwo SWiA przeprowadziło także szereg działań wzmacniających krajowy system przeciwdziałania handlowi ludźmi, w tym:
przyjęto Krajowy Plan Działań przeciwko handlowi ludźmi na lata 2025-2027 (KPD), który jest podstawowym dokumentem dotyczącym funkcjonowania systemu zwalczania i zapobiegania handlowi ludźmi w Polsce. Jest to rządowy dokument, przyjmowany przez Radę Ministrów, zobowiązujący jego adresatów do wykonania określonych zadań w zakresie zwalczania handlu ludźmi. Adresatami KPD są poszczególne jednostki administracji centralnej oraz inne instytucje i organizacje pozarządowe dobrowolnie zaangażowane w działania przeciwko handlowi ludźmi w Polsce. Głównym celem KPD jest zapewnienie warunków koniecznych dla skutecznego przeciwdziałania handlowi ludźmi w Polsce i wspierania ofiar tego przestępstwa;
zrealizowano ogólnopolską kampanię edukacyjną pt.: „Słowo ma znaczenie” promującą reagowanie na mowę nienawiści, zwłaszcza w Internecie. Celem kampanii było zwiększenie świadomości społecznej w zakresie zjawiska mowy nienawiści, promowanie postaw opartych na szacunku, empatii, odpowiedzialności społecznej i zasadach równego traktowania, przeciwdziałanie uprzedzeniom, stereotypom oraz budowanie kultury dialogu i tolerancji.
Kolejnym obszarem, w ramach którego Ministerstwo SWiA realizuje działania jest rozwój systemów łączności. W powyższym zakresie realizowano następujące zadania:
uruchomienie systemu Wjazdu/Wyjazdu – Entry/Exit System [20] .
System EES to wielkoskalowy system informatyczny stworzony w celu poprawy skuteczności i efektywności kontroli na granicach zewnętrznych strefy Schengen oraz zwiększenia bezpieczeństwa obywateli Państw Członkowskich, zwalczania nielegalnej migracji i poprawy bezpieczeństwa wewnętrznego. System ESS umożliwia skuteczną identyfikację cudzoziemców, pozwala na zwalczanie oszustw związanych z tożsamością oraz zapewnia dostęp Państw Członkowskich do danych osobowych obywateli państw trzecich w czasie rzeczywistym, historii ich podróży i informacji o tym, czy przestrzegają dozwolonego okresu pobytu w strefie Schengen. Rejestracji podlegają obywatele państw spoza UE udający się na pobyt krótkoterminowy na terenie UE – zarówno posiadacze wiz, jak i podróżni zwolnieni z obowiązku wizowego, za każdym razem, gdy przekraczają zewnętrzną granicę UE. W Ministerstwie SWiA procedowano przepisy dotyczące Systemu EES, tj. ustawę z dnia 18 października 2024 r. o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Wjazdu/Wyjazdu [21] , a także akty wykonawcze do ustawy.
Przedstawiciele Ministerstwa SWiA uczestniczyli w pracach na poziomie UE służących zwiększeniu bezpieczeństwa i ograniczenia nadużyć w kontekście wjazdu i pobytu na terytorium UE i strefy Schengen. Celem dostarczania wiarygodnych danych nt. wjazdów, wyjazdów i odmów wjazdu, w trakcie sprawowania przez Polskę Prezydencji w Radzie UE, doszło do zawarcia porozumienia z Parlamentem UE w sprawie stopniowego uruchomienia cyfrowego systemu zarządzania granicami w obszarze wjazdu/wyjazdu (Entry Exit System). W maju 2025 r. podczas ostatniej tury trilogów, Rada UE oraz Parlament Europejski osiągnęły porozumienie w sprawie stopniowego uruchomienia systemu zarządzania granicami EES. Wypracowany kompromis umożliwia Państwom Członkowskim stopniowe wprowadzanie cyfrowego systemu zarządzania granicami wjazdu/wyjazdu przez okres sześciu miesięcy. Po zakończeniu okresu progresywnego, system będzie cyfrowo rejestrował wjazdy i wyjazdy, dane z paszportów, odciski palców i zdjęcia twarzy obywateli państw spoza UE podróżujących na krótki pobyt do Państwa Członkowskiego UE na wszystkich zewnętrznych przejściach granicznych.
Konsensus w postaci ww. porozumienia jest oficjalnym sukcesem polskiej prezydencji jako realizacja priorytetu „Bezpieczeństwo wewnętrzne i ochrona granic”.
łączność satelitarna (GOVSATCOM).
Jednym z najważniejszych realizowanych obecnie programów przez UE jest program bezpiecznej łączności (Secure Connectivity). Do czasu wybudowania nowej wieloorbitalnej konstelacji satelitów IRIS 2 jest realizowany komponent programu kosmicznego UE – program rządowej łączności satelitarnej GOVSATCOM. Warunkiem udziału kraju w programie było powołanie tzw. jednostek zarządzających. W 2023 r. w Ministerstwie SWiA zostały powołane tymczasowe organy Competent GOVSATCOM Authority (CGA) oraz Competent Secure Connectivity Authority (CSCA). Przedstawiciele Ministerstwa SWiA biorą aktywny udział w pracach komitetów i grup roboczych Komisji Europejskiej, które opracowują zasady i warunki uczestnictwa oraz ramy prawne dla obydwu programów. Uruchomienie pierwszych wstępnych usług w programie GOVSATCOM jest planowane na początek 2026 r. Przedstawiciele CGA biorą obecnie udział w testach dotyczących połączeń oraz w szkoleniach w tym zakresie, organizowanych przez Agencję Unii Europejskiej ds. Programu Kosmicznego (EUSPA). Na początek 2026 r. jest planowane przeprowadzenie szkoleń dla użytkowników końcowych. W Ministerstwie SWiA został także opracowany projekt ustawy o zarządzaniu europejskimi rządowymi usługami satelitarnymi oraz łącznością krytyczną, która jest obecnie na etapie konsultacji wewnętrznych. Uczestnictwo w programie GOVSATCOM oraz łączność satelitarna są elementem powstającego obecnie Systemu Bezpiecznej Łączności Państwowej. W 2026 r. Ministerstwie SWiA zapewni dostęp do pierwszych europejskich usług łączności satelitarnej. W latach 2025-2027 Ministerstwo SWiA planuje zapewnić pełny udział w programie rządowej łączności satelitarnej przede wszystkim dla nadzorowanych służb, a także dla służb związanych z ratownictwem, zarządzaniem kryzysowym czy placówek dyplomatycznych.
rozbudowa łączności radiowej pomiędzy służbami.
W 2024 r. Minister SWiA podjął skuteczne działania w celu doprowadzenia do zapewnienia łączności współdziałania służb resortu SWiA, a także ich współdziałania z innymi służbami i podmiotami realizującymi zadania z zakresu ochrony ludności, obrony cywilnej i zarządzania kryzysowego, poprzez uwzględnienie w ustawie o ochronie ludności i obronie cywilnej zagadnienia dotyczącego systemu bezpiecznej łączności państwowej (SBŁP), którego jednym z elementów jest podsystem bezpiecznej radiowej łączności trankingowej (SBŁP-T). W ramach realizacji przepisów ww. ustawy, poprzez cykliczne Programy Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej zapewniono finansowanie budowy, wdrożenia i bieżącego funkcjonowania SBŁP, w tym podsystemu SBŁP-T. Obecnie trwają prace związane z budową SBŁP. Minister SWiA, zarządzeniem nr 31 z dnia 2 września 2025 r. zlecił Komendantowi Głównemu Policji zadania związane z organizacją, budową, utrzymaniem i modernizacją SBŁP-T. Budowa tego podsystemu następuje w oparciu o istniejącą infrastrukturę Systemu Radiokomunikacyjnego Policji poprzez jego rozbudowę na obszar całego kraju, gdyż pełni on jednocześnie rolę cyfrowego systemu radiokomunikacyjnego dla służb resortu SWiA.
rozbudowa bezpiecznej łączności stacjonarnej.
Głównym priorytetem Ministerstwa SWiA jest realizacja zadań nałożonych na Ministra jako operatora SBŁP, w szczególności rozbudowa bezpiecznej łączności stacjonarnej opartej o sieci wydzielone, gwarantując niezawodną komunikację technologicznie niezależną, spójną, tworząc platformę mogącą realizować komunikację na poziomie administracji publicznej począwszy od jednostek samorządu terytorialnego, przez szczebel powiatów, województw na strefie rządowej kończąc. Niezależność technologiczna w tym przypadku oznacza zintegrowanie wszystkich technologii używanych w ramach administracji państwowej, tj. stacjonarnej, radiowej, satelitarnej by gwarantować szerokie możliwości teletransmisji, dostarczając newralgiczne usługi do ustawowo uprawnionych podmiotów, tworząc bezpieczną, skalowalną, interoperacyjną infrastrukturę krytyczną dostępną w każdych warunkach, szczególnie w obecnych czasach bardzo niestabilnej sytuacji geopolitycznej.
Wśród zadań realizowanych przez Ministerstwo SWiA znajduje się również działanie związane z przeciwdziałaniem i usuwaniem skutków klęsk żywiołowych. Z rezerwy celowej budżetu pastwa na ww. zadanie przeznaczono następujące środki finansowe:
w 2023 r. – 128,487 mln zł. W ramach tej kwoty odbudowano lub wyremontowano: 7 obiektów (5 przepustów i 2 mosty), 108,055 km dróg, 126 zniszczonych lub uszkodzonych budynków mieszkalnych oraz 5 budynków gospodarczych. Ustabilizowano również 17 osuwisk oraz zabezpieczono 2,698 km wąwozów;
w 2024 r. – 2 758,398 mln zł (w tym 1 916,234 mln zł na usuwanie skutków powodzi z września 2024 r.). W ramach kwoty przekazanej na usuwanie skutków klęsk żywiołowych innych niż powódź z 2024 r. odbudowano lub wyremontowano: 16 obiektów (przepusty, most, szkoły budynki pomocy społecznej itp.), 108,471 km dróg, 75 zniszczonych lub uszkodzonych budynków mieszkalnych oraz budynek gospodarczy. Ustabilizowano również 13 osuwisk. Natomiast w ramach kwoty 1 916,234 mln zł odbudowano lub wyremontowano 70 obiektów (mostów, przepustów), 23,507 km dróg, 30 obiektów wodno-kanalizacyjnych, 6 szkół oraz żłobków.
W ramach zasiłków celowych z ww. środków pomoc otrzymało: 21 204 rodzin na pomoc doraźną lub drobny remont – 8 tys. zł; 60 521 rodzin na zasiłek powodziowy w kwocie do 2 tys. zł; 40 254 rodzin na powiększony zasiłek powodziowy – 1 tys. zł, 8 770 rodzin na remont lub odbudowę budynku mieszkalnego do 200 tys. zł oraz 790 rodzin na remont lub odbudowę budynku gospodarczego do 100 tys. zł. Ponadto 5 236 uczniów otrzymało pomoc w ramach zasiłku eduacyjnego dla dzieci.
W związku z powodzią w 2024 r. zostały również przekazane środki dla:
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na świadczenia interwencyjne na wsparcie dalszego prowadzenia działalności gospodarczej (w kwocie 147,413 mln zł). Pomoc otrzymały 1 342 podmioty;
Ministerstwa Zdrowia na świadczenia opieki zdrowotnej wykonywane w związku z usuwaniem skutków powodzi (1,489 mln zł). Wsparcie otrzymało 12 podmiotów min na: ryczałt za gotowość do udzielania świadczeń w ramach doraźnych świadczeń ambulatoryjnych, ryczałt za gotowość do transportu medycznego związanego z ewakuacją, szczepienie przeciw tężcowi i durowi brzusznemu itp.;
Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego na wypłatę zasiłków opiekuńczych (3 953 zł). Pomoc otrzymało 10 osób;
Ministerstwa Rozwoju i Technologii na zasilenie Funduszu Dopłat i Funduszu Termomodernizacji i Remontów oraz na pożyczki dla przedsiębiorców poszkodowanych w wyniku powodzi (524,559 mln zł). Pomoc otrzymało 223 osób oraz utworzono 864 lokale mieszkalne;
Ministerstwa Aktywów Państwowych na dotacje dla Poczty Polskiej S.A na naprawienie szkód powstałych w wyniku powodzi w infrastrukturze pocztowej (592 tys zł) Naprawiono lub wymieniono 449 szt. skrzynek pocztowych oraz wyremontowano 8 placówek pocztowych;
Ministerstwa Infrastruktury na zadania związane z usuwaniem skutków powodzi w obszarze infrastruktury kolejowej (44,5 mln zł) oraz drogowej (30 234 mln zł). Wyremontowano łącznie 17 linni kolejowych oraz 346 zadań na drogach w województwie dolnośląskim, lubuskim, małopolskim, opolskim oraz śląskim.
w 2025 r. przekazano z ww. rezerwy celowej 1 577,986 mln zł (w tym 1 367,835 mln zł na usuwanie skutków powodzi z września 2024 r.) [22]
Dodatkowo na lata 2026-2027 zostały zabezpieczone środki w ramach zapewnień finansowania na odbudowę infrastruktury komunalnej zniszczonej w wyniku powodzi z września 2024 r.
Z poważaniem
z up. Tomasz Szymański
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. z 2025 r. poz. 1483
[2] Dz. U. poz. 1366
[3] Dz. U. poz. 1810
[4] Dz. U. poz. 1907, z późn. zm.
[5] dalej: Strategia
[6] Dz. U. z 2025 r. poz. 1611
[7] Dz. U. z 2025 r. poz. 1105, z późn. zm.
[8] Dz. U. z 2025 r. poz. 186
[9] Dz. U. poz. 1006 – wersja nieobowiązująca
[10] Dz. U. poz. 1684
[11] Dz. U. poz. 172
[12] Dz. U. poz. 1179
[13] Dz. U. z 2025 r. poz. 383
[14] Dz. U. z 2025 r. poz. 7347
[15] Dz. U. z 2025 r. poz. 46, z późn. zm.
[16] Dz. U. z 2025 r. poz. 860, z późn. zm.
[17] Dz. U. z 2024 r. poz. 1251, z późn. zm.
[18] Dz. U. poz. 1676
[19] Dz. U. poz. 1872
[20] dalej: System ESS
[21] Dz. U. poz. 1688
[22] stan na 21 listopada 2025 r.